Οι επιπτώσεις αλλά και οι προσπάθειες διαφυγής από την κρίση δεν αφήνουν πια καμιά αμφιβολία ως προς το ότι το δόγμα της αέναης αυτορρύθμισης των ανέλεγκτων αγορών οδηγεί όχι σε επιβεβαίωση του συστήματος –όπως μέχρι πολύ πρόσφατα ισχυρίζονταν οι ιδεολόγοι του νέο-φιλελευθερισμού- αλλά σε εκ των έσω έκρηξή του. Το ότι η κρίση προήλθε από προϊόντα και ιδρύματα της «εικονικής οικονομίας» -τράπεζες χωρίς συμμετοχή στην κοινωνική ζωή, χρήμα χωρίς εργασία, επενδύσεις χωρίς ανάπτυξη, τίτλους χωρίς αντίκρισμα-, αλλά και το ότι μεταγγίστηκε σχεδόν «φυσικά» στους πιο υγιείς θεσμούς και τελικά στο σύνολο της οικονομίας, δείχνει ότι ο καπιταλισμός χρειάζεται όχι μόνο ρυθμιστικούς κανόνες αλλά και συνολική επαναπροσέγγιση με βάση μια άλλη πολιτική ηθική: εφόσον το χρήμα που παράγεται για το χρήμα είναι βέβαιο ότι τελικά θα στραφεί κατά του ανθρώπου, οφείλουν οι κυβερνώντες –συνεννοούμενοι μεταξύ τους, γιατί και αυτό επιβάλλει η εποχή της «παγκοσμιοποίησης»- να διαμορφώσουν κανόνες του παιχνιδιού μέσα από τους οποίους ο παραγόμενος πλούτος δεν θα «τζιράρεται» αποκλειστικά μέσα στο σύστημα -και δεν θα καταλήγει να το μολύνει. Ουτοπία; Ρωτήστε σήμερα τους πιο φανατικούς αμερικανούς υπέρμαχους της «ελεύθερης αγοράς» και δείτε με τι τρόπο προσπαθούν –άγαρμπα, γιατί εκ των υστέρων- να επανανομιμοποιήσουν την κρατική παρέμβαση. Αυτή η παρέμβαση, μαζί με την –ξεχασμένη τόσο καιρό- παραδοχή της κοινωνικής συνιστώσας της αγοράς και την συνειδητοποίηση ότι κανένα «σχέδιο σωτηρίας» -και καμία οικονομική πολιτική- δεν είναι βιώσιμα αν δεν προσφέρουν δίχτυ προστασίας σ’ εκείνους που κυρίως υφίστανται τα αποτελέσματα της κρίσης, δηλαδή στους πιο φτωχούς, συνιστούν τα τρία στοιχεία του αναδρομικού θριάμβου του οικονομικού παραδείγματος της δημοκρατικής Αριστεράς. Ωραία ειρωνεία της Ιστορίας ότι η αρχή της αναστροφής του πολιτικού κύκλου έρχεται μέσα από το παραδοσιακό προπύργιο του αντιπάλου, την οικονομία. Αυτό γίνεται όμως όταν από την ασκούμενη πολιτική απουσιάζουν εντελώς οι αξίες.
Το ίδιο θα πάθει –έχει αρχίσει ήδη να παθαίνει- και η ελληνική κυβέρνηση, που επένδυσε σε μια φούσκα (την «ανάπτυξη» χωρίς σχέδιο και προσπάθεια), διαμόρφωσε μια οικονομία ξεκομμένη από τον παράγοντα άνθρωπο και –ύβρις της ύβρεως- επιχείρησε να κρύψει τις δικές της αποτυχίες πίσω από τη «διεθνή κρίση». Η διεθνής κρίση την εκδικήθηκε μετατρεπόμενη σε δική της ώρα της κρίσεως.
Social Media