TA NEA 5/08/08
Υπό κανονικές συνθήκες δεν μου αρέσει να χρησιμοποιώ τον αθλητισμό ως παραβολή για την κατάσταση του κόσμου. Μια
αθλητική επιτυχία, ή αποτυχία, μπορεί να τύχει να συμπέσει με μια καλή, ή κακή, πολιτικο-κοινωνική φάση μιας χώρας, αλλά μπορεί κάλλιστα –και αυτό συνήθως γίνεται- να μην συμπέσει. Η Ελλάδα δεν κατέκτησε το Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 2004 ωθούμενη –ούτε καν βοηθούμενη- από ένα πνεύμα συλλογικής προσπάθειας και αλληλεγγύης (εξάλλου ο Σημίτης είχε μόλις φύγει και η σεμνότητα και ταπεινότητα είχε ήδη τεθεί σε εφαρμογή), όπως η Ισπανία δεν τη διαδέχτηκε φέτος λόγω του «πνεύματος του Θαπατέρο» (που γνωρίζει τα πρώτα μεγάλα του προβλήματα), όπως η νίκη της Ιταλίας στο τελευταίο Μουντιάλ δεν είχε καμία σχέση με την παρακμή της χώρας είτε την κυβερνά ο Πρόντι είτε ο Μπερλουσκόνι (αν και βέβαια η διαφορά είναι κάθε άλλο παρά ασήμαντη). Τα παραδείγματα είναι άπειρα και πείθουν ότι η «αθλητικοποίηση» (συνήθως μάλιστα «ποδοσφαιροποίηση») της πολιτικής δεν είναι παρά άλλη μια μορφή απλουστευτικής και ανιστόρητης ερμηνείας. Όμως φέτος, δηλαδή σε μια βδομάδα, έρχονται Ολυμπιακοί Αγώνες. Οι οποίοι διαθέτουν σε τέτοιο βαθμό τα χαρακτηριστικά της οικουμενικότητας, της πανσπερμίας και μαζί του κοινού τόπου συνάντησης ολόκληρης της ανθρωπότητας, που θα μου επιτραπεί να παρεκκλίνω εν μέρει (γιατί τουλάχιστον εκ των προτέρων) από τον κανόνα που μόλις έθεσα.
Η βασική παρατήρηση είναι ότι σπάνια ο φόβος για θλιβερούς Αγώνες συνέπεσε με μια τόσο θλιβερή εποχή. Και δεν εννοώ φυσικά τις αθλητικές εκδηλώσεις, όπου όλα, ακόμα και τα πιο ωραία, μπορούν να συμβούν –και θα συμβούν. Αλλά το περιρρέον κλίμα αυτής της διοργάνωσης, την πορεία της προετοιμασίας της, την παρουσία της οικοδέσποινας, τα προβλήματα και διλήμματα που έθεσε σε όλες τις άλλες χώρες του κόσμου, την εικόνα του σύγχρονου αθλητισμού και της σύγχρονης πολιτικής που αναδεικνύει. Αναλογιστείτε: μια χώρα κάθε άλλο παρά δημοκρατική στην οποία ανατέθηκε η γιορτή της υποτιθέμενης συναδέλφωσης των λαών. Υπερσύγχρονα στάδια κι εγκαταστάσεις –σε ορισμένες περιπτώσεις αρχιτεκτονικά αριστουργήματα- φτιαγμένα υπό μεσαιωνικές συνθήκες μαζικότητας και καταπίεσης. Αγώνες ταγμένοι στην αθλητική άμιλλα που χρησιμοποιούνται, για πρώτη φορά τόσο ανοιχτά, ως ο αποφασιστικός γύρος στη διαμάχη για την παγκόσμια κυριαρχία μεταξύ της δύουσας (ΗΠΑ) και της ανατέλλουσας (Κίνα) υπερδύναμης. Επίκληση μιας «καθαρότητας», τόσο σε γεωπολιτικό όσο και σε αθλητικό επίπεδο, που έχει ήδη αναδειχθεί εντελώς επίπλαστη: ο κόσμος δεν ήταν ποτέ τόσο διχασμένος, φοβισμένος, αβέβαιος και απαισιόδοξος κι ο αθλητισμός δεν ήταν ποτέ τόσο διαβρωμένος από το εμπόριο και από το ντόπινγκ. Μεγάλα, κούφια λόγια για τα ανθρώπινα δικαιώματα που καταπατώνται από τη διοργανώτρια και ξεπερνιούνται με περισσή υποκρισία από τη διεθνή κοινότητα (ιδιαίτερα πονάει η ευκαιρία που έχασε η Ευρώπη, λόγω της μωροφιλοδοξίας του Σαρκοζί, να σώσει, έστω και συμβολικά, την τιμή της με αποχή από την τελετή έναρξης). Η αναλογία δεν είναι άραγε προκλητική με έναν κόσμο που παράγει περισσότερο από ποτέ και όμως ξαναρχίζει να πεινάει, που μιλά για δημοκρατία και δικαιώματα κι εννοεί τη δημοκρατία και τα δικαιώματα της επιβολής, που ξέρει ότι εξαντλούνται τα ενεργειακά του αποθέματα κι αρνείται ν’ αλλάξει καταναλωτικά πρότυπα, που νιώθει το περιβάλλον να γίνεται εχθρός του κι αναθέτει το μεγάλο γεγονός της χρονιάς στην πόλη όπου η εκτός ορίου μόλυνση περιγράφεται από τις Αρχές ως «φυσιολογικό φυσικό φαινόμενο»; Αντίο Πεκίνο. Δεν μπορούμε να σε αγνοήσουμε αλλά η ήττα σου είναι ότι ποτέ οι φίλαθλοι όλου του κόσμου δεν προσμέναμε Ολυμπιάδα με τόση λίγη χαρά.
αθλητική επιτυχία, ή αποτυχία, μπορεί να τύχει να συμπέσει με μια καλή, ή κακή, πολιτικο-κοινωνική φάση μιας χώρας, αλλά μπορεί κάλλιστα –και αυτό συνήθως γίνεται- να μην συμπέσει. Η Ελλάδα δεν κατέκτησε το Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 2004 ωθούμενη –ούτε καν βοηθούμενη- από ένα πνεύμα συλλογικής προσπάθειας και αλληλεγγύης (εξάλλου ο Σημίτης είχε μόλις φύγει και η σεμνότητα και ταπεινότητα είχε ήδη τεθεί σε εφαρμογή), όπως η Ισπανία δεν τη διαδέχτηκε φέτος λόγω του «πνεύματος του Θαπατέρο» (που γνωρίζει τα πρώτα μεγάλα του προβλήματα), όπως η νίκη της Ιταλίας στο τελευταίο Μουντιάλ δεν είχε καμία σχέση με την παρακμή της χώρας είτε την κυβερνά ο Πρόντι είτε ο Μπερλουσκόνι (αν και βέβαια η διαφορά είναι κάθε άλλο παρά ασήμαντη). Τα παραδείγματα είναι άπειρα και πείθουν ότι η «αθλητικοποίηση» (συνήθως μάλιστα «ποδοσφαιροποίηση») της πολιτικής δεν είναι παρά άλλη μια μορφή απλουστευτικής και ανιστόρητης ερμηνείας. Όμως φέτος, δηλαδή σε μια βδομάδα, έρχονται Ολυμπιακοί Αγώνες. Οι οποίοι διαθέτουν σε τέτοιο βαθμό τα χαρακτηριστικά της οικουμενικότητας, της πανσπερμίας και μαζί του κοινού τόπου συνάντησης ολόκληρης της ανθρωπότητας, που θα μου επιτραπεί να παρεκκλίνω εν μέρει (γιατί τουλάχιστον εκ των προτέρων) από τον κανόνα που μόλις έθεσα. 
Social Media