TA NEA 2/12/08
!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; mso-font-charset:161; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:1627421319 -2147483648 8 0 66047 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:72.0pt 90.0pt 72.0pt 90.0pt; mso-header-margin:36.0pt; mso-footer-margin:36.0pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} -->
H χρονιά μπήκε με μια τραγωδία (τη δολοφονία της Μπεναζίρ Μπούτο) και τελειώνει με μια τραγωδία (τη σφαγή στη Βομβάη), μια παγκόσμια (οικονομική) κρίση αλλά και μια αχτίδα ελπίδας (την εκλογή του Ομπάμα). Όμως, μέσα στα τόσα δύσκολα, η ελπίδα έρχεται κυρίως από τη δυνάμει αναζωογονητική ορμή που γεμίζει τα πνευμόνια του ναυαγού λίγο πριν από τον πνιγμό. Τέτοιου μεγέθους κρίση διδάσκει –αρκεί να μπορούμε να διδαχθούμε, σε διεθνές αλλά και εθνικό επίπεδο. Και η πρώτη διδαχή είναι πάντα η θέαση του αληθινού προσώπου μας –συλλογικού και ατομικού- στον καθρέφτη.
Η διεθνής διάσταση του αναγκαίου μαθήματος αυτογνωσίας είναι λίγο-πολύ γνωστή: οι αγορές δεν ρυθμίζονται από μόνες τους και ο κόσμος δεν μπορεί να κυβερνηθεί από έναν –πρόσωπο ή κράτος, όση ισχύ και να έχουν. Ο κόσμος δεν έγινε πολύ-πολικός και πιο συνδεδεμένος με την κρίση, η κρίση ανέδειξε πόσο η ετερογένεια είναι –και ήταν ήδη- μια πραγματικότητα και η συνεργασία μια ανάγκη. Από αυτή την άποψη, το μάθημα φαίνεται ότι μάλλον έχει γίνει κατανοητό.
Ένα αμερικανικό όνειρο που μας αφορά όλους
ΤΑ ΝΕΑ 4/11/2008
«Ο ΜΠΑΡΑΚ ΟΜΠΑΜΑ δεν θα λύσει διά μαγείας τα προβλήματα που συσσώρευσε η άφρων ιδιωτεία του προκατόχου του, άλλαξε όμως με τον τρόπο που διεξήγαγε την εκστρατεία του την πρόσληψη της πολιτικής»
Tη στιγμή που διαβάζετε αυτές τις γραμμές οι κάλπες δεν έχουν κλείσει στη μεγαλύτερη σε συμμετοχή και ενδιαφέρον αναμέτρηση της σύγχρονης αμερικανικής ιστορίας. Στοιχειώδης αυτοσυγκράτηση θα επέβαλε να μη μιλήσουμε για το αποτέλεσμα, το οποίο ολόκληρη η ανθρωπότητα οσμίζεται, πριν αυτό καταστεί γνωστό και οριστικό. Όμως η 4η Νοεμβρίου 2008 θα είναι, έτσι κι αλλιώς, μια ιστορική μέρα. Για όλους τους γνωστούς λόγους, που καθιστούν τη συγκεκριμένη εκλογή εντελώς ξεχωριστή: αλλαγή σελίδας στην ηγεσία των ΗΠΑ, με τον χειρότερο από όλους τους Προέδρους να αντικαθίσταται από τον πιο ελπιδοφόρο (να που, χωρίς να μιλάμε για το αποτέλεσμα, το αποτέλεσμα είναι διαρκώς παρόν), αλλαγή του ψυχολογικού κύκλου της «εποχής Μπους», αλλαγή στον τρόπο που βλέπουν οι Αμερικανοί τη χώρα τους και όλοι εμείς οι υπόλοιποι τους Αμερικανούς, σπάσιμο τόσων παραδόσεων, αγκυλώσεων και προκαταλήψεων, επανανομιμοποίηση της συζήτησης για μια νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων. Αλλά και για έναν ακόμη λόγο, που καθιστά, στα μάτια μου τουλάχιστον, το πρόσωπο της ημέρας εντελώς ξεχωριστό: ο Μπάρακ Ομπάμα δεν θα λύσει διά μαγείας τα τεράστια προβλήματα που συσσώρευσε η άφρων ιδιωτεία του προκατόχου του, δεν θέλει ν΄ αλλάξει την Αμερική, είναι αβέβαιο αν θα μπορέσει να ηγηθεί της αναγκαίας συλλογικής πορείας προς τα εμπρός, άλλαξε όμως ήδη, με τον τρόπο που διεξήγαγε την εκστρατεία του, την πρόσληψη της πολιτικής στον αιώνα μας.
ΤΑ ΝΕΑ 7/10/08
Η χρηματοπιστωτική κρίση που ξεκίνησε από τις ΗΠΑ -πρωτεύουσα του παγκόσμιου καπιταλισμού και παραγωγό του 25% του παγκόσμιου πλούτου- άγγιξε πια τις ζωές όλων μας. Αυτό δεν πρέπει να μας ξαφνιάζει, καθώς είναι ο ίδιος ο ορισμός της «παγκοσμιοποίησης». Όμως το να κατηγορήσουμε την «παγκοσμιοποίηση» για την κρίση είναι σα να δείρουμε το μουλάρι –επιτρέψτε αυτή την εικόνα μιας άλλης εποχής- επειδή το φορτώσαμε πολύ. Σημασία έχει να καταλάβουμε στη βάση ποιων επιμέρους –διόλου ουδέτερων ή αυτόματων- επιλογών φθάσαμε σε μια απολύτως προαναγγελθείσα κατάσταση, να προβληματιστούμε, να θυμώσουμε και να δράσουμε. Τουλάχιστον ας γίνουμε συλλογικά σοφότεροι κατά τούτο: η ρήση του Κλάουζεβιτς για τους στρατηγούς ταιριάζει γάντι στους οικονομολόγους –αλίμονο αν ξαναφήσουμε στα χέρια τους τις τύχες της παγκόσμιας οικονομίας (κάτι που δίνει, εξάλλου, σε έναν μη οικονομολόγο σαν κι εμένα το θάρρος να εκφραστεί δημόσια για το ζήτημα).
Ως ενεργός, λοιπόν, πολίτης σε ελληνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, θα πρότεινα να συγκρατήσουμε δύο κυρίως μαθήματα που προέρχονται από αντίστοιχα ερωτήματα: πρώτον, η απολύτως αναμενόμενη –το ξαναλέω- κρίση είναι αποτέλεσμα ύβρεως, αλλά μήπως η ύβρις βρίσκεται στο ίδιο το χρωμόσωμα του αμερικανικού τύπου καπιταλισμού; Και δεύτερον, ο μύθος ότι στο πεδίο της οικονομίας δεν έχει εφαρμογή η διάκριση Δεξιάς – Αριστεράς κατέρρευσε, αλλά τότε γιατί μας κρύβουν ότι αυτό αποτελεί έμπρακτη ήττα της Δεξιάς;
ΤΑ ΝΕΑ 6/09/08
Στην αρχή μου ήταν δύσκολο να το πιστέψω: «ε, όχι και ώς εκεί». Αμέσως μετά, βοηθούσης και της επαγγελματικής διαστροφής, ήρθε η οργή: «ε, όχι και
το Σύνταγμα». Στη συνέχεια, βλέποντας το βίντεο, μια κάποια αμηχανία: η απαράδεκτη οχλαγωγία ήταν μπροστά στα μάτια μας, η νοθεία λιγότερο. Τώρα, τρεις μέρες κι εκατό εξηγήσεις αργότερα, κατασταλάζει μέσα μου- και πιστεύω σε όλους μας- αυτό που συνέβη (και δεν είναι η πρώτη φορά): η κυβέρνηση έπαιξε με τους θεσμούς, τους εξευτέλισε (τη Βουλή, το Σύνταγμα) στο όνομα πρόσκαιρων και μικροκομματικών εντυπώσεων.
ΤΑ ΝΕΑ 2/09/08
Μία από τις ψευδαισθήσεις που αφήνει το καλοκαίρι είναι ότι, μετά το πέρασμά του, θα τα βρούμε όλα καλύτερα από ό,τι τα αφήσαμε. Ακόμα και
ξέροντας ότι σπάνια γίνεται αυτό –ιδίως στην πολιτική-, η διπλή προσγείωση στην οποία υποχρεωθήκαμε φέτος, μάλλον δεν έχει προηγούμενο.
Όσοι δουλεύουμε στην και για την Ευρώπη γυρίσαμε πληροφορούμενοι ότι η οροφή της αίθουσας της Ολομέλειας στο Στρασβούργου κατέρρευσε (χωρίς ανθρώπινα, τουλάχιστον, θύματα).Όσο αδικαιολόγητη είναι μια τόσο σοβαρή ζημιά σε ένα κτίριο μόλις εννέα χρόνων, άλλο τόσο θα πρέπει να μας προβληματίζει η ευκολία με την οποία η Ευρώπη προσφέρει επιχειρήματα, ακόμα και όπλα, στους αρνητές της. Η κακή διαχείριση της εικόνας της, οι ανυπέρβλητες δυσκολίες ολοκλήρωσης του θεσμικού εγχειρήματος, ο περιορισμένος ρόλος στην αντιμετώπιση διεθνών κρίσεων (παρά τις προσπάθειες του Σαρκοζί, η Ρωσο-Γεωργιανή ανάφλεξη ελάχιστα επηρεάστηκε), η απομάκρυνση από τους πολίτες και τώρα η απόδειξη ακόμα και κατασκευαστικής προχειρότητας δημιουργούν μια αίσθηση ακινησίας, αμηχανίας, έλλειψης τόλμης, φαντασίας και δημιουργικότητας.
TA NEA 5/08/08
Υπό κανονικές συνθήκες δεν μου αρέσει να χρησιμοποιώ τον αθλητισμό ως παραβολή για την κατάσταση του κόσμου. Μια
αθλητική επιτυχία, ή αποτυχία, μπορεί να τύχει να συμπέσει με μια καλή, ή κακή, πολιτικο-κοινωνική φάση μιας χώρας, αλλά μπορεί κάλλιστα –και αυτό συνήθως γίνεται- να μην συμπέσει. Η Ελλάδα δεν κατέκτησε το Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 2004 ωθούμενη –ούτε καν βοηθούμενη- από ένα πνεύμα συλλογικής προσπάθειας και αλληλεγγύης (εξάλλου ο Σημίτης είχε μόλις φύγει και η σεμνότητα και ταπεινότητα είχε ήδη τεθεί σε εφαρμογή), όπως η Ισπανία δεν τη διαδέχτηκε φέτος λόγω του «πνεύματος του Θαπατέρο» (που γνωρίζει τα πρώτα μεγάλα του προβλήματα), όπως η νίκη της Ιταλίας στο τελευταίο Μουντιάλ δεν είχε καμία σχέση με την παρακμή της χώρας είτε την κυβερνά ο Πρόντι είτε ο Μπερλουσκόνι (αν και βέβαια η διαφορά είναι κάθε άλλο παρά ασήμαντη). Τα παραδείγματα είναι άπειρα και πείθουν ότι η «αθλητικοποίηση» (συνήθως μάλιστα «ποδοσφαιροποίηση») της πολιτικής δεν είναι παρά άλλη μια μορφή απλουστευτικής και ανιστόρητης ερμηνείας. Όμως φέτος, δηλαδή σε μια βδομάδα, έρχονται Ολυμπιακοί Αγώνες. Οι οποίοι διαθέτουν σε τέτοιο βαθμό τα χαρακτηριστικά της οικουμενικότητας, της πανσπερμίας και μαζί του κοινού τόπου συνάντησης ολόκληρης της ανθρωπότητας, που θα μου επιτραπεί να παρεκκλίνω εν μέρει (γιατί τουλάχιστον εκ των προτέρων) από τον κανόνα που μόλις έθεσα.
Social Media