Έχω την αίσθηση ότι σε αυτές τις τοπικές εκλογές, αντί για μια προσπάθεια σύνθεσης είχαμε τον απόλυτο κατακερματισμό, αντί για ένα βήμα χειραφέτησης τον θρίαμβο της μικροπολιτικής πατρωνίας διαφόρων μορφών. Φταίει - ή πάντως είναι αποκαλυπτική - και αυτή η πομπώδης συνήθεια να καλούμε όλους τους δήμους «πόλεις» και, φυσικά, όλους τους δημότες «λαό» αυτής της πόλης. Λυπούμαι, αλλά η Αγία Παρασκευή, τα Βριλήσσια, ακόμα και το Περιστέρι δεν είναι «πόλεις» αλλά γειτονιές, συνοικίες, προάστια, μεγαλύτερα ή μικρότερα, της πραγματικής πόλης που λέγεται Αθήνα - και αυτό φυσικά δεν ισχύει μόνο για την πρωτεύουσα. Δεν μπορούμε να επαναφέρουμε για αποκλειστικά εκλογικούς σκοπούς τη διαφορά «άστεως» και «πόλεως», όταν αντικειμενικά έχουν εξαφανιστεί όλες οι προϋποθέσεις της δεύτερης (πολιτική συνείδηση, συμμετοχή, αίσθηση κοινότητας) και όταν αυτή η περιχαράκωση προβάλλει τα μεμονωμένα και ειδικά αιτήματα εις βάρος εκείνων που θα προωθούσαν την κοινότητα ζωής και στόχων. Και δεν είναι δυνατόν ο «λαός» μιας τέτοιου είδους «πόλης» να ξυπνά μόνο σε εκλογές, όταν ακριβώς η λειτουργία της πόλεως προϋποθέτει πολίτες και όχι ψηφοφόρους, ενασχόληση με τα κοινά και όχι με τη νομή της εξουσίας.
Η ευθύνη των κομμάτων - σωστότερα, των κομματικών μηχανισμών - είναι μεγάλη, πόσω μάλλον που αυτήν τη φορά περισσότερο από ποτέ μοιράστηκαν υποσχέσεις αυτονομίας και ελεύθερης έκφρασης της «κοινωνίας των πολιτών». Όμως, στην πράξη, ούτε ο ταπεινωτικός θεσμός του «χρίσματος» έλειψε από τις μεγαλύτερες ώς τις μικρότερες τοπικές μονάδες, ούτε τα κριτήρια επιλογής των υποψηφίων ξεκαθάρισαν, ούτε οι συχνά ιδιοτελείς παρεμβάσεις των βουλευτών και πολιτευομένων μειώθηκαν, ούτε συζητήσεις τύπου λαϊκών συνελεύσεων οργανώθηκαν, ούτε η απαραίτητη συζήτηση για το τι είναι τοπική και τι εθνική υπόθεση, για τον τρόπο και τον έλεγχο της χρηματοδότησης, για το εύρος των αρμοδιοτήτων και για τον τρόπο διαχείρισης στις αποκεντρωμένες μονάδες διεξήχθη. Χάθηκε έτσι μέσα σε έναν κουρνιαχτό τηλεοπτικού κουτσομπολιού και καφενειακής ονοματολογίας, κομματικής αμηχανίας και μικροκομματικού τακτικισμού ο δυναμισμός που θα μπορούσε να προέλθει από την εμφανή κόπωση του κοινωνικού σώματος με την πολιτική όπως διεξάγεται στη «μεγάλη σκηνή», αλλά και από την επίσης εμφανή κάθοδο πολλών φρέσκων ανθρώπων - που τώρα κινδυνεύουν να χαθούν - σε έναν στίβο που αλλιώς τον φαντάζονταν.
Αυτά όλα ουδόλως σημαίνουν πως οι επερχόμενες εκλογές δεν αποτελούν μια καμπή στην παρούσα πολιτική φάση. Απειλούν να μεγεθύνουν τη διεθνή τάση «ψήφου με το χέρι στη μύτη», αποδοκιμασίας και όχι προοπτικής, που σημαδεύει όλες τις πρόσφατες εκλογές, από τη Βραζιλία ώς την Αυστρία και αύριο για την αμερικανική Βουλή. Σημάδι εξελίξεων, ίσως, αλλά και γενικευμένης απαισιοδοξίας
Social Media