Ο πρώην Πρωθυπουργός είναι από τα - λίγα πια - δημόσια πρόσωπα που όταν έκαναν και κάνουν πολιτική, που όταν μιλούν και μιλούσαν γι’ αυτήν, ενδιαφέρονταν και ενδιαφέρονται για την ουσία της, δηλαδή για τις συγκρούσεις, τις επιλογές, τις αποφάσεις και τις συνέπειές τους και όχι για τις προσωπικές διαμάχες, τα κουτσομπολιά, τα σενάρια και τις επικοινωνιακές εκδοχές. Έγραψε το βιβλίο όχι για να υπερασπιστεί την οκταετία του (στα μάτια του και, πιστεύω, και στα μάτια της μεγάλης πλειοψηφίας του κοινωνικού σώματος την υπεράσπιση αυτή την έχει ήδη αναλάβει η Ιστορία), αλλά για να προκαλέσει εκ νέου συζήτηση για μια κυβερνητική εμπειρία που άλλαξε τη χώρα όσο καμία άλλη, αντιπαραβάλλοντάς την έτσι εμμέσως με την παρούσα και αντίστροφης ποιότητας περίοδο διακυβέρνησης. H επιστροφή στα γεγονότα μέσα από περιγραφή και ανάλυση, έστω και υποκειμενική, των στόχων, των μέσων και των αποτελεσμάτων συνιστά μια άσκηση δημιουργικής μνήμης, που φθάνει σχεδόν να γίνει, στο σημερινό περιβάλλον παραπολιτικής, ηθικολογίας και υπονόμευσης κάθε είδους σοβαρότητας, πράξη δημοκρατίας. Αν διαβαστεί έτσι - και νομίζω ότι μόνο έτσι δεν αδικείται - το βιβλίο όχι μόνο δεν οδηγεί σε «εσωστρέφεια», όπως αρκετοί, μέσα στο ίδιο το ΠΑΣΟΚ, του καταλόγισαν, αλλά μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο στη μάχη των ιδεών, που όλοι όσοι δεν βάζουν το ατομικό τους συμφέρον πάνω από το συλλογικό αντιλαμβάνονται ότι είναι το προσφορότερο πεδίο για να ηττηθεί η σημερινή εξουσία.
H γενική αυτή χρησιμότητα δεν σημαίνει διόλου ότι το βιβλίο δεν έχει αδυναμίες και ότι όλες οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτό είναι υπεράνω κριτικής. Για να σταθώ στις δύο μόνες ίσως, υπό δημοσιογραφική έννοια, αποκαλύψεις (μαζί με το πραγματικό νόημα του «πρωινού καφέ»), αν η ανάδειξη της ανεπάρκειας του στρατιωτικού μηχανισμού κατά την κρίση των Ιμίων υπηρετεί τη - σκληρή - αλήθεια και δείχνει τον δρόμο που έχουν να διανύσουν πολλοί θεσμοί, η «ανάγνωση» των αιτίων της ήττας του 2004 και ιδίως το βάρος που δίνεται στις επιλογές της νέας ηγεσίας βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, πολύ μακριά από την πραγματικότητα. Αυτή όμως η αστοχία δεν μπορεί να θεωρηθεί γενική κήρυξη εχθροπραξιών προς τον νυν πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, ούτε μακιαβελική επιστροφή στην εσωκομματική παλαίστρα. Όλοι μας χρωστάμε, πιστεύω, στον άνθρωπο που υπήρξε ο αινιγματικότερος αλλά και ο αποτελεσματικότερος Πρωθυπουργός της μεταπολίτευσης μια δημόσια δήλωση κατανόησης του έργου του και παραδοχής ότι δεν έχουμε κανέναν λόγο να το κρύβουμε ή να το υποτιμάμε. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η σελίδα για το ΠΑΣΟΚ, δυστυχώς (αυτή είναι η ειλικρινέστερη αυτοκριτική) και για την Ελλάδα, δεν έχει οριστικά γυρίσει.
Social Media