Nέος Mπούσ-ουλας

Mαζί με την Aμερική αλλάζει και η Δημοκρατία

ΤΑ ΝΕΑ 08/11/04

 

H καθαρή επανεκλογή του προέδρου Μπους δεν μπορεί παρά να γεννά απογοήτευση σε όσους θα ήθελαν - και, μέχρι την Τρίτη 2 Νοεμβρίου 2004 το βράδυ, νόμιζαν ότι μπορούσαν - να πιστεύουν στην καθαρτήρια δύναμη της δημοκρατίας. Αυτήν αδικεί, πολύ περισσότερο από τον Κέρι, το αποτέλεσμα των φετινών αμερικανικών εκλογών. H ιδέα ότι ο «λαός έχει πάντα δίκιο», αφού η ελεύθερη διακίνηση των ιδεών και των απόψεων τού επιτρέπει, ακόμα και μέσα από τον παραμορφωτικό φακό της σύγχρονης πολιτικής, να επιλέγει το λιγότερο κακό και να διορθώνει την πορεία που ξεστράτισε, όπως και η ενστικτώδης πίστη ότι κανείς και τίποτα δεν μπορεί να ξεγελάσει και να παρασύρει για πολύ τους πολλούς, αυτή η ιδέα και αυτή η πίστη, θεμέλια της δημοκρατίας, δέχτηκαν ανεπανόρθωτο ίσως πλήγμα. Δεν αποτελεί άρνηση της λαϊκής κυριαρχίας ούτε αμφισβήτηση της γνησιότητας και (αυτή τη φορά) της εγκυρότητας της λαϊκής ετυμηγορίας η διαπίστωση ότι η εκλογική επιβράβευση αυτού του ανθρώπου σε αυτή τη χώρα υπ' αυτές τις συνθήκες αλλάζει το πρόσωπο και την ουσία της δημοκρατίας σε όλο τον κόσμο. Αντίθετα, είναι μια διαπίστωση που θεωρώ ότι αποτελεί χρέος κάθε σκεπτόμενου πολίτη. 

Πέρα από την προφανή δυσαναλογία μεταξύ της προσφοράς του συγκεκριμένου προέδρου και της ζήτησης που απορρέει από το αξίωμά του και από την παγκόσμια επιρροή της χώρας του, το στοιχείο εκείνο που περισσότερο αντιστρατεύεται και καταρρακώνει τον πυρήνα της δημοκρατικής αρχής είναι η εκ μέρους των επιτελών του χρήση και η από πλευράς αμερικανικού λαού κατάποση της «Πίστης στο Καλό» και των «Ηθικών Αξιών». H εξύψωσή τους σε νικηφόρα πολιτικά επιχειρήματα - ενώ είναι το ακριβώς αντίθετο, προσχήματα ιδεολογικής και προσωπικής φυγομαχίας - σηματοδοτεί τη μετάβαση της πολιτικής διαπάλης από το χώρο του διαλόγου στο επίπεδο της εξ αποκαλύψεως Αλήθειας, από την επιρροή του λόγου στην επιβολή διά του φόβου. Έχει ως προνομιακά εργαλεία το όσο πιο χονδροειδές τόσο πιο αποτελεσματικό ψέμα (τι ευγλωττότερο από την πεποίθηση της πλειοψηφίας των ψηφοφόρων ότι μετά την 11η Σεπτεμβρίου η χώρα τους έγινε πιο ασφαλής) και το διχασμό - γιατί, σε έναν κόσμο χωρίς αποχρώσεις, κερδίζει ο φανατικότερος και ο πιο αδίστακτος.

Ο διχασμός μάλιστα αυτός διαβρώνει τις ίδιες τις θεμελιώδεις αξίες της δημοκρατίας: η δύναμη της άγνοιας σταματά το αίτημα της γνώσης (ακόμα και οι Δημοκρατικοί έπεσαν ήδη στην παγίδα να θεωρούν ως αίτιο της ήττας τους το ότι προτίμησαν τις πολύπλοκες αλήθειες της ζωής από τα «απλά μηνύματα» των αντιπάλων), η καλλιέργεια της μισαλλοδοξίας («Εμείς και κανένας άλλος») πνίγει τις όποιες ρίζες της ανεκτικότητας. Δεν πρέπει λοιπόν να εκπλήσσει ούτε ότι η μισή Αμερική αισθάνεται αυτές τις μέρες ταπεινωμένη, ούτε ότι οι νικητές (γιατί, είπαμε, ο μεγάλος νικητής δεν είναι ασφαλώς ο μικρός πρόεδρος) μιλούν, τώρα, για «συμφιλίωση», δηλαδή για υποταγή. Όμως η στιγμή δεν είναι για συμφιλίωση αλλά για αντίσταση, γιατί κάθε άλλη στάση θα σήμαινε παραίτηση και από την τελευταία ελπίδα.

Αν η πολιτική και η δημοκρατία έχουν ακόμα κάποιο νόημα, το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών θα πρέπει να λειτουργήσει για κάποιους ως τελευταίο καμπανάκι αγώνα. Στην ίδια την Αμερική, όπου και όσο είναι δυνατό, με βάση το αυθόρμητο ξύπνημα των υγιών δυνάμεων και του πνευματικού κόσμου σε όλη την προεκλογική εκστρατεία. Αλλά κυρίως στην Ευρώπη, που πλέον ξέρει ότι πρέπει να χαράξει το δρόμο της όσο πιο μακριά μπορεί από αυτό το «αμερικανικό όνειρο».

 

Βιογραφικό

  • Βιογραφικό

    Γεννήθηκα το 1962 στην Αθήνα, από πατέρα δικαστή (τρίτη γενιά νομικών στην οικογένεια και μάλλον τελευταία) και μητέρα αρχαιολόγο, με πελοποννησιακή, εξ αμφοτέρων, καταγωγή.

    Περισσότερα...