Οι φίλοι αναγνώστες δεν μπορούν να περιμένουν έναν πραγματικά κριτικό σχολιασμό από κάποιον που συμμετείχε, έστω και σε πρώιμο στάδιο, στην εκπόνηση της διακήρυξης. Πιστεύω όμως ότι μπορούν να βοηθηθούν στη διαμόρφωση της δικής τους γνώμης μέσα από την ανάδειξη των πιο χαρακτηριστικών στοιχείων της πολιτικής ταυτότητας που προβάλλει το ΠΑΣΟΚ. Κατά την άποψή μου, τα στοιχεία αυτά είναι η ολοκλήρωση της ενσωμάτωσης στη σοσιαλδημοκρατική ιδεολογία και μέθοδο, η έμφαση ωστόσο στην κοινωνική λειτουργία και αποστολή της σοσιαλδημοκρατικής Αριστεράς (κάτι που ξεχωρίζει σαφώς το ΠΑΣΟΚ από τα κόμματα που ενστερνίστηκαν ή φλερτάρουν με τον λεγόμενο Τρίτο Δρόμο) και η τοποθέτηση, για πρώτη φορά με τέτοια ευκρίνεια, της ευρέως νοούμενης ασφάλειας ως βασικής κυβερνητικής προτεραιότητας.
Με τη διακήρυξη της 20ής Νοεμβρίου δεν καταλείπεται πια καμία αμφιβολία ότι το ΠΑΣΟΚ είναι και θέλει να είναι ένα σύγχρονο σοσιαλδημοκρατικό κόμμα (παρ' όλο που η λέξη «σοσιαλδημοκρατία» δεν απαντάται πουθενά στο κείμενο και προτιμώνται όροι όπως «Αριστερά της ευθύνης»). Οι Έλληνες σοσιαλιστές οικειοποιούνται τα δύο βασικά χαρακτηριστικά της σοσιαλδημοκρατικής μεθόδου, την πίστη στην αέναη αλλά σταδιακή μεταρρύθμιση και την αντίληψη ότι η εξουσία είναι μια διαρκής μάχη κατάκτησης σε συνεργασία, αλλά όχι με υποταγή στην κοινωνία. Ο στόχος καθίσταται σαφές ότι είναι να επιτευχθούν αλλαγές, όχι να επέλθει η Αλλαγή, πολύ λιγότερο η ανατροπή. Αυτός όμως ο στόχος - κι εδώ υποφώσκει η ιδιοτυπία που διεκδικεί το ΠΑΣΟΚ εντός του σοσιαλδημοκρατικού πόλου - συνεχίζει να στηρίζεται στον πολιτικό βολονταρισμό, στην άρνηση της «κοινωνίας της αγοράς», στη διάθεση να καταπολεμηθεί με συγκεκριμένα μέτρα - και όχι να θεωρηθεί νομοτέλεια - η κοινωνία των δύο τρίτων, στην αποτροπή συρρίκνωσης της ιδιωτικότητας. Όλα αυτά σημαίνουν ότι το ΠΑΣΟΚ έχει συναίσθηση πως Σοσιαλδημοκρατία και Αριστερά δεν είναι αλληλοαποκλειόμενες έννοιες, ότι ανταλαμβάνεται και προβάλλει τη διαφορά του με τη Δεξιά σε επίπεδο κοινωνικών συσχετισμών και κοινωνικών αγώνων και ότι με αυτό το κριτήριο ζητά να αποτιμηθεί η κυβερνητική του πράξη. Μια κυβερνητική, εξάλλου, πράξη που το ΠΑΣΟΚ κατανοεί ότι διεξάγεται κάτω από πολύ πιο διεθνοποιημένες συνθήκες, αλλά και για την οποία επαίρεται ότι οδήγησε τη χώρα σε μια «νέα» - εθνική και κοινωνική - «αυτοπεποίθηση». H αυτο-τοποθέτηση αυτή δεν παρασύρει σε αυτοθαυμασμό (αν και το αυτοκριτικό στοιχείο δεν είναι όσο έντονο θα το ήθελα προσωπικά), αλλά οδηγεί στην ανάδειξη της «ασφάλειας» ως βασικής έννοιας για την επίτευξη των πολιτικών στόχων του μέλλοντος. Ασφάλεια από εξωτερικές επιβουλές, ασφάλεια όλων των πολιτών από τον κοινωνικό αποκλεισμό, ουσιαστική ασφάλεια ζωής που μπορεί να προσπορίσει μόνο η βελτίωση των ποιοτικών παραμέτρων της (περιβάλλον, Παιδεία, πολιτισμός), ασφάλεια, επίσης, έναντι των φανατικών της ασφάλειας και της υποχώρησης του Κράτους Δικαίου. H επιθετική αυτή αντίληψη της ασφάλειας μπορεί πράγματι να είναι η συνεισφορά του ΠΑΣΟΚ στον διεθνή διάλογο για την ταυτότητα της σύγχρονης Αριστεράς. Και είναι κρίμα που, για ακόμα μία φορά, τα κόμματα της αντιπολίτευσης περιορίσθηκαν στους αφορισμούς και αγνόησαν την ουσία μιας γνήσια πολιτικής πρότασης.
Social Media