Η προσπάθεια αυτή ανελήφθη βέβαια από όλα τα κράτη-μέλη, αλλά έχει μεγαλύτερη αξία και σημασία για χώρες σαν τη δική μας, στην οποία οι επιδόσεις και κυρίως οι δομές της οικονομίας υστερούσαν σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, έτσι ώστε να απαιτούνται επειγόντως ριζικά, συχνά επώδυνα και πάντως μακράς στόχευσης, μέτρα. Έχοντας αύριο το πρωί το ευρώ στις τσέπες μας δεν θα είμαστε αυτομάτως πλουσιότεροι ή δυνατότεροι, αλλά θα ξέρουμε ότι διαμορφώσαμε τις συλλογικές δυνατότητες να προχωρήσουμε με καλύτερες προοπτικές.
Γιατί αυτό είναι το νόημα του δεύτερου επιτεύγματος: η έμπρακτη απόδειξη ότι οι πολιτικές ηγεσίες αλλά και οι λαοί της Ευρώπης μπορούν να δουλέψουν μαζί. Το χτίσιμο του ευρώ, από τη γένεσή του στο μυαλό του Ζακ Ντελόρ και του Φρανσουά Μιτεράν ώς την εκτύπωσή του στα ειδικά εργαστήρια όλων των χωρών της Ένωσης, υπήρξε πάντα μια συλλογική περιπέτεια. Το ίδιο το αντικείμενο της περιπέτειας, το χρήμα, μπορεί να είναι ό,τι πιο πεζό και εξατομικευμένο υπάρχει, όμως ο αγώνας που δόθηκε για να πάρει σάρκα και οστά ήταν πρωτίστως ένας πολιτικός, με την ευγενή σημασία της λέξης, αγώνας. Έπρεπε οι ηγήτορες και οι λαοί να πεισθούν και να πείσουν, να παραμερίσουν αρκετές αντιζηλίες και εγωισμούς, να περάσουν από το σύμβολο στην πράξη, με δυο λόγια να δημιουργήσουν.
Αυτά όλα καθόλου δεν σημαίνουν ότι το ευρώ αποτελεί πανάκεια ή ότι ο πολιτικός αγώνας ήδη δικαιώθηκε. Το αισθητήριο των λαών της Ευρώπης, που τους υπαγορεύει να στέκονται ακόμα συγκρατημένοι μπροστά στο γεγονός, παρά την επίγνωση της σημασίας του, εκφράζει, νομίζω, την αλήθεια ότι ο δρόμος είναι μπροστά, όχι πίσω. Η Ευρώπη για να μπει στην καρδιά των πολιτών και να ξαναβάλει ίσως εκεί και την πολιτική πρέπει να συνεχίσει την κοινή προσπάθεια και μάλιστα σε έναν άλλο, πιο δύσκολο στίβο, αυτόν της ουσιαστικής, δηλαδή της κοινωνικής, μεταρρύθμισης.
Η οικονομία είναι το βάθρο, δεν μπορεί ποτέ να θεωρηθεί το αποτέλεσμα. Πάνω στο ευρώ πρέπει να πατήσουν τα αυριανά κρισιμότερα επιτεύγματα, ο παραμερισμός των εθνικών μισαλλοδοξιών, η δημοκρατική εμβάθυνση, η στροφή στον πολίτη της Ένωσης, η απογραφειοκρατικοποίηση, η μείωση των ανισοτήτων μεταξύ των χωρών και μεταξύ των διαφόρων στρωμάτων της κάθε χώρας. Το επόμενο μεγάλο βήμα, που ήδη εξαγγέλθηκε, η επεξεργασία και εκπόνηση ενός κοινού ευρωπαϊκού Συντάγματος, έχει τη δυναμική να αγγίξει αυτά τα μείζονα ζητήματα. Ειδικά για τη χώρα μας που φαίνεται και για τη συνέχεια της εκσυγχρονιστικής προσπάθειας να αναμένει την «έξωθεν παραίνεση», το 2002 πρέπει να ιδωθεί ως αρχή, όχι ως τέλος. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι «νόμισμα» είναι αυτό που νομίζουμε ότι είναι, δηλαδή, σε τελική ανάλυση, αυτό που αξίζουμε
Social Media