Κώστας Β. Mποτόπουλος

Δε μιλάμε για ένα ή δύο παραδείγματα, αλλά για μια σειρά μετοχών που βγήκαν από το ταμπλό σε τιμές 90% ή 95% από αυτές που εισήχθησαν! Ως νέος πρόεδρος, θα κάνετε κάτι άμεσα μ’ αυτή την ιστορία;

Θα ήθελα να  επισημάνω ότι το επίπεδο των τιμών καθορίζεται από την προσφορά και τη ζήτηση, οι οποίες διαμορφώνονται από τους επενδυτές, Έλληνες και ξένους. Πράγματι υπάρχουν μετοχές που έχουν κατακρημνιστεί σε σχέση με την κεφαλαιοποίηση την οποία είχαν παλαιότερα και αυτό είναι ένα λυπηρό φαινόμενο. Αντίστοιχη πάντως κατακρήμνιση, λόγω της διεθνούς συγκυρίας, έλαβε χώρα και για τις χρηματιστηριακές τιμές αρκετών blue chips του εξωτερικού. Σε κάθε περίπτωση,  η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς  δεν καθορίζει τις χρηματιστηριακές αποτιμήσεις, αλλά  εξετάζει και διαμορφώνει το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του εν γένει χρηματιστηριακού χώρου. Στο πλαίσιο ακριβώς αυτό, ήδη στην Επιτροπή εξετάζουμε το νόμο για τις δημόσιες προσφορές, προκειμένου να προβούμε στις αναγκαίες αλλαγές, ώστε να προστατευτεύονται όσο το δυνατόν καλύτερα τα δικαιώματα των μετόχων μειοψηφίας. Σύντομα θα υπάρξουν πιο συγκεκριμένες εξελίξεις και προτάσεις για το θέμα αυτό.

1. 2) Η αίσθηση των επενδυτών είναι ότι παρ’ ότι έχουν γίνει πολλά βήματα από την εποπτική αρχή, τελικά, πάντα υπάρχουν «περιοχές» παραπτωμάτων που δεν πιάνονται στα δίχτυα της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Η περίπτωση της Alapis είναι χαρακτηριστική. Τι απαντάτε;

Κανείς δεν ισχυρίζεται, και πάντως όχι εγώ, ότι το νομικό πλαίσιο, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, είναι 100% αποτελεσματικό και ότι δεν υπάρχουν παραβάσεις και απόπειρες παραβάσεων στο χώρο των κεφαλαιαγορών. Σε όλο τον κόσμο υπάρχει μια διαρκής διαπάλη μεταξύ των εποπτικών αρχών και των επενδυτών και των λογής επιτηδείων που παραβαίνουν τους κανόνες. Από την πλευρά μας, έχω πει, από την πρώτη στιγμή που ανέλαβα, ότι φιλοδοξία μας είναι να δημιουργηθεί η αίσθηση στους πολίτες  και στο επενδυτικό κοινό ότι, ειδικά σε αυτές τις δύσκολες εποχές, η ΕΚ εκπληρώνει με επιμέλεια και αμεροληψία τον εποπτικό της ρόλο και είναι αρωγός στη συνολική προσπάθεια ανάκαμψης της χώρας μας. Γι’ αυτό και έδωσα από την πρώτη στιγμή κατευθύνσεις για μεγαλύτερη εξωστρέφεια της Επιτροπής και για συνολικό επανέλεγχο του θεσμικού πλαισίου, σε συνεργασία με τους φορείς.

1. 3) Θα ήθελα να σταθούμε λίγο στην περίπτωση της Alapis, καθώς πρόκειται για μεγάλη ιστορία, δημιουργήθηκε μέσω πολλαπλών συγχωνεύσεων, εκμεταλλευόμενη τις δυνατότητες του χρηματοπιστωτικού συστήματος, έκανε θηριώδεις αυξήσεις κεφαλαίου, αλλά τελικά διαπιστώνεται ότι ήταν εν πολλοίς «κούφια» ιστορία. Πως μπορεί να συνεχίσει ο επενδυτής να εμπιστεύεται την αγορά;

Είναι γεγονός ότι η εξέλιξη της συγκεκριμένης εταιρίας αποτελεί φαινόμενο που κάθε άλλο παρά βοηθά το γενικό κλίμα που διαμορφώνεται στο ΧΑ. Θέλω όμως να σας διαβεβαιώσω ότι η συγγκεκριμένη εταιρία, όπως και όλες εξάλλου, ελέγχθηκαν και ελέγχονται από την Επιτροπή και δεν έτυχε της οποιασδήποτε «ασυλίας». Για μια φορά, όμως, ακόμη: η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς δεν έχει αρμοδιότητα να καταστέλλει ή να τιμωρεί την «εκμετάλλευση των δυνατοτήτων του χρηματοπιστωτικού συστήματος», για να χρησιμοποιήσω τα δικά σας λόγια, παρά μόνο να εξετάζει και να τιμωρεί αποδεικνυόμενη παραβίαση της ισχύουσας νομοθεσίας. Κατά τα άλλα, για την υπόθεση στην οποία αναφέρεστε έχει επιληφθεί η Δικαιοσύνη, είμαστε αρωγοί στην προσπάθειά της και αναμένουμε τα πορίσματα της.

1. 4) Γνωρίζετε ότι περίπου 22.000 επενδυτές έχασαν το σύνολο των κεφαλαίων τους στην ιστορία της Alapis; Χάθηκαν τεράστια ποσά. Σ’ όποια τιμή κι αν επέλεξε να μπει κάποιος, απώλεσε το σύνολο των κεφαλαίων του…

Όπως σας είπα, είναι μια υπόθεση που ερευνά η Δικαιοσύνη, αλλά ταυτόχρονα ερευνούμε και εμείς βάσει νέων στοιχείων ή καταγγελιών. Η έρευνα, για να «δέσει» σωστά μια υπόθεση, καταλαβαίνετε ότι απαιτεί κάποιο χρόνο, όχι όμως τόσον που να αναιρεί την αίσθηση δικαίου. Γενικότερα, έχω πει και σας επαναλαμβάνω κατηγορηματικά ότι πρόθεση μου είναι η ΕΚ να επιβάλει στο ακέραιο την εφαρμογή της νομοθεσίας, προς όλες  τις κατευθύνσεις. Δεν έχω καμία διάθεση να συγκαλύψω τίποτε και κανέναν.

1. 5) Με την ευθύνη των ορκωτών λογιστών θα υπάρξει κάποια πρόβλεψη; Δεν έχουν ευθύνη όσοι υπέγραφαν τα 6μηνα της Alapis και… εγγύονταν για μεγέθη και νούμερα που στην ουσία ήταν πλασματικά και ψευδή;

Σας εξήγησα ότι, όπου διαπιστωθούν ευθύνες, θα αποδοθούν στο ακέραιο. Αυτό ισχύει και για όσους μας παρείχαν στοιχεία που ενδεχομένως δεν ήταν ορθά. Επαναλαμβάνω  ότι δεν προτίθεμαι λόγω της δύσκολης συγκυρίας να κάνω «διευκολύνσεις» ή τα «στραβά μάτια». Θέλω να είναι καθαροί οι όροι του παιχνιδιού στην ελληνική κεφαλαιαγορά. Να γνωρίζουν όλοι εκ των προτέρων και με σαφήνεια ποια είναι τα καθήκοντα, οι υποχρεώσεις και τα όρια. Είμαι συνεργάσιμος με τους συμμετέχοντες  στην αγορά, γιατί πιστεύω ότι η κάλυψη και η βελτίωση θεσμικών εκκρεμοτήτων είναι μια ομαδική εργασία, αλλά αυτό δεν συνεπάγεται την παραμικρή υποχώρηση σε επίπεδο αρχών.

1. 6) Η αίσθηση της αγοράς είναι ότι όταν μια εταιρεία βγει – με οποιοδήποτε τρόπο - από το ταμπλό, τότε παύει να είναι στο «κάδρο» της δημοσιότητας και της προσοχής της εποπτικής αρχής. Υπάρχουν μηχανισμοί ελέγχου και μετά την αναστολή διαπραγμάτευσης;

Έχουμε σαφείς και καθορισμένες αρμοδιότητες από το νόμο. Η Ε.Κ. παρεμβαίνει για να διασφαλίσει την ίση μεταχείριση και την ενημέρωση των επενδυτών, διερευνά συναλλαγές που κρίνει ύποπτες ή συναλλαγές για τις οποίες δέχθηκε αξιόπιστες καταγγελίες. Παρακολουθεί επίσης την πιστή εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου και προβαίνει στις απαραίτητες προτάσεις-βελτιώσεις. Όταν οι μετοχές μιας εισηγμένης τεθούν εκτός διαπραγμάτευσης, υπάρχουν και πάλι υποχρεώσεις  προς τους μετόχους της, οι οποίες καθορίζονται από το νόμο. Θα πρέπει όμως να υπογραμμίσω, ότι η ΕΚ είναι μια αρχή που παρεμβαίνει διοικητικά, δεν τιμωρεί επιχειρηματικές αποτυχίες που κόστισαν στους επενδυτές, εφόσον φυσικά δεν υπήρξε δόλος ή δεν έγιναν παραβάσεις της χρηματιστηριακής νομοθεσίας. Αν συμβεί αυτό, η Επιτροπή επιβάλλει κυρώσεις  και συχνά, εφόσον συντρέχουν λόγοι, παραπέμπει την υπόθεση στη Δικαιοσύνη.

1. 7) Υπάρχει μια αίσθηση στην αγορά ότι η ΕΚ επιβάλει πρόστιμα και ποινές, αλλά μετά δεν υπάρχει «αλυσίδα» σύνδεσης με τη δικαστική εξουσία και οι υποθέσεις χάνονται μέσα στη γραφειοκρατία, στις αναβολές και στις εφέσεις. Είναι έτσι;

Η αλήθεια είναι ότι υπάρχει συνεργασία μέχρις ενός ορισμένου σημείου αλλά και σεβασμός των θεσμικών ρόλων των εμπλεκομένων αρχών, καθώς και του δικαιώματος κάθε φυσικού ή νομικού προσώπου να προσφύγει στη Δικαιοσύνη. Στα πλαίσια των καθηκόντων μας συνεργαζόμαστε στενά με τις δικαστικές αρχές, το ΣΔΟΕ, την Τράπεζα της Ελλάδος, την ΕΛΤΕ, την Επιτροπή για το Ξέπλυμα «Βρώμικου» Χρήματος και τις άλλες αρμόδιες αρχές. Επίσης έχουμε καλή συνεργασία και με τις αντίστοιχες αρχές του εξωτερικού. Όταν «ωριμάσει» μια υπόθεση την οποία ερευνούμε, και εφόσον ολοκληρωθούν οι αρμοδιότητες μας, την παραδίδουμε στην αρχή που επιλαμβάνεται της δικαστικής διερεύνησης. Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς δεν είναι δικαστήριο και σέβεται πάντα τις αποφάσεις των δικαστηρίων, ακόμα και αυτές που αναιρούν δικές της αποφάσεις.

1. 8) Εσχάτως βλέπουμε κάποια φαινόμενα στο ταμπλό, όπου μετοχές να χάνουν ή να κερδίζουν 20% και 30% με αστείους όγκους 20 – 30 ή 50 τεμαχίων. Θα κάνετε κάτι να σταματήσει αυτή η κωμική εικόνα;

Δυστυχώς, ειδικά αυτήν την περίοδο,  η  χρηματιστηριακή αγορά είναι «ρηχή». Υπάρχουν τέτοια φαινόμενα που μας προβληματίζουν, γιατί ελλοχεύει ο  κίνδυνος ενεργειών σε βάρος της διαφάνειας και του επενδυτικού κοινού. Ωστόσο, η επιβολή διοικητικών περιορισμών θα έβλαπτε τα συμφέροντα των μετόχων της μειοψηφίας, καθώς θα περιόριζε ακόμη περισσότερο τη συναλλακτική κίνηση  των μετοχών τους. Ως εποπτική αρχή  σας διαβεβαιώνω ότι αυτό που μπορούμε να κάνουμε –και το πράττουμε συνεχώς - είναι να διερευνούμε, να εξετάζουμε αυτές τις συναλλαγές, ιδιαίτερα όταν παρουσιάζουν ασυνήθη χαρακτηριστικά. Εχω ζητήσει από τις υπηρεσίες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές και να ενεργούν άμεσα σε περίπτωση που εντοπίζουν τέτοια κρούσματα.

1. 9) Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς είναι ένας ιδιάζων φορέας με πάρα πολύ σημαντικό ρόλο. Τι κίνητρο έχουν τα στελέχη της εποπτικής αρχής να δείξουν ζήλο (όπως χρειάζεται) στην εκτέλεση των καθηκόντων τους, όταν έχουν δει μειώσεις στις αποδοχές τους που φτάνουν το 70%;

Η οικονομική κατάσταση της χώρας, μας επηρεάζει αναμφίβολα όλους, τόσο υλικά όσο και ψυχολογικά. Όλοι οι μισθοί έχουν μειωθεί, των διοικήσεων συμπεριλαμβανομένων. Οι εργαζόμενοι στην ΕΚ επιτελούν με ευσυνειδησία τα καθήκοντα τους και δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους, αν και έχουν πληγεί σημαντικά, όπως ήταν αναπόφευκτο, οι αποδοχές τους. Ως διοίκηση προσπαθούμε σε αυτές τις αντίξοες συνθήκες να κάνουμε το καλύτερο δυνατό για τους εργαζόμενους και, ευτυχώς, οι σχέσεις με το προσωπικό δεν εξαντλούνται στο μισθολογικό πεδίο. Πάντως θα ήθελα να τονίσω το γεγονός ότι η ΕΚ είναι ένας φορέας που δεν επιβαρύνει τον κρατικό προυπολογισμό, αντίθετα τού προσθέτει πόρους.

1. 10) Η αίσθηση αρκετών επενδυτών είναι ότι από την ασυδοσία του ’99 έχουμε περάσει στο άλλο άκρο, στην υπερρύθμιση και στην «αποστείρωση» της αγοράς. Τα εγχώρια «λόμπι» χτυπήθηκαν, αλλά οι διεθνείς οίκοι συνεχίζουν να κάνουν «παιχνίδι» με τις τιμές στόχους κ.λπ. Τι απαντάτε;

Απαντώ ότι το «παιχνίδι» είναι διεθνές και διεθνώς αντιμετωπίζεται, σε πολιτικό επίπεδο κορυφής, αλλά και μέσα από τον παρόντα κύκλο επανεξέτασης όλων των σημαντικών ευρωπαϊκών Οδηγιών του χώρου, οι οποίες μάλιστα θα αναχθούν σε Κανονισμούς, θα έχουν δηλαδή άμεση και ομοιογενή εφαρμογή σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Απαντώ επίσης ότι, έχοντας πλήρη συνείδηση ότι τα ζητήματα της χειραγώγησης είναι τα σημαντικότερα που έχει  να αντιμετωπίσει η Επιτροπή, δεν είμαι διατεθειμένος να αφήσω να γίνονται παιχνίδια στο χρηματιστήριο από Ελληνες ή από ξένους.

Ευχαριστώ.