Η αναγκαία ταύτιση του ενεργού πολίτη με τον τόπο του, η θεμιτή βούληση έκφρασης συγκεκριμένων, ακόμα και προσωπικών, προβλημάτων, η από πρώτο χέρι άποψη για τους υποψηφίους (είτε γιατί τους γνωρίζουμε μέσα στην πόλη είτε γιατί τους μάθαμε μέσα από την πόλη), η απεξάρτηση της ιδέας της κοινότητας από τη συχνά αποξενωτική έννοια ενός συμφέροντος τόσο γενικού που παύει να είναι απτό, όλες αυτές οι ιδιοτυπίες των τοπικών εκλογών τις φέρνουν κοντύτερα στον πολίτη. Στις μικρές πόλεις και ιδίως στα χωριά , η ψήφος έχει πολύ περισσότερο τη σημασία συμμετοχής στη διαχείριση των πραγμάτων, ενώ στις βουλευτικές εκλογές μοιραία προσλαμβάνει την έννοια της παραχώρησης των αποφάσεων. Αυτό εξηγεί και γιατί στις δημοτικές εκλογές η αποχή συναρτάται άρρηκτα με τον αριθμό των κατοίκων: ελάχιστη στις μικρές πόλεις, φθάνει, στα μεγάλα αστικά κέντρα, να ξεπεράσει το ποσοστό των βουλευτικών.
Η αμεσότητα όμως αυτή έχει και την αντίθετη όψη της, τη στενότερη σύνδεση της ψήφου με την κάθε είδους συναλλαγή. Όσο περισσότερο γνωρίζεις τον αυριανό δήμαρχο και όσο περισσότερο εξαρτάται από την ευμένειά του αν θα ασφαλτοστρώσει τον δρόμο που περνά μπροστά από το σπίτι σου, τόσο ευκολότερο είναι να τον επιλέγεις όχι με βάση τη γενική του ποιότητα, αλλά τη δυνατότητά του να σε εξυπηρετεί. Το γενικό καλό, που ως ιδέα ίσως ως ψευδαίσθηση μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να οδηγήσει στην επιλογή τών κατά τεκμήριο ικανότερων, υποχωρεί μπροστά στο ειδικό συμφέρον, αφαιρώντας έτσι ένα σημαντικό κομμάτι από την κοινωνική διάσταση της πολιτικής. Υπάρχει ίσως εδώ ένα κλειδί για να εξηγηθεί, πέρα από τη σαφή μεταβατική φάση που διέρχεται το κομματικό σύστημα, η πληθώρα των εκτός κομμάτων υποψηφίων των «ανταρτών». Πολλά ειδικά συμφέροντα φαίνεται ότι έμεναν ακάλυπτα με βάση τις «επίσημες» επιλογές.
Στις μεγάλες πόλεις το τοπίο είναι διαφορετικό, αλλά και πάλι ιδιότυπο σε σχέση με τις βουλευτικές εκλογές. Το προσωπικό στοιχείο εδώ είναι κυρίαρχο υπό άλλη έννοια. Οι δυνατότητες δράσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι είτε σχετικά περιορισμένες είτε απαιτούν τη σύμπραξη κεντρικών οργάνων και έτσι το «έργο» είναι δύσκολο να αποτιμηθεί με ομοιογενή κριτήρια: είναι σημαντικότερη, για παράδειγμα, η προσθήκη καγκέλων σε κεντρικούς δρόμους ή η μείωση της βρώμας σε απόκεντρους; Αυτό που μένει και το οποίο ο ψηφοφόρος φθάνει ασυνείδητα να αναζητά είναι η εικόνα του υποψήφιου δημάρχου, σε σχέση με την ιδεατή, στο μυαλό του καθενός, εικόνα της πόλης του. Απόδειξη η εντυπωσιακά άμεση «σπονδή στην εικόνα» όσων τυχόν από τους υποψηφίους (ιδίως τους αυτοχαρακτηριζόμενους «εναλλακτικούς») πέτυχαν ικανοποιητικά ποσοστά, καθώς και η πολιτική εμβέλεια των περισσότερων από τους εκλεγόμενους συμβούλους.
Οι ιδιοτυπίες αυτές των δημοτικών εκλογών δεν μπορούν να αγνοηθούν κατά την προσπάθεια ερμηνείας του περίφημου «μηνύματός» τους. Στον πρώτο γύρο των φετινών αναμετρήσεων, οι πολίτες δήλωσαν, κατ' αρχήν το αυτονόητο για όποιον ζει στη χώρα μας, ότι για την υπεράσπιση των συμφερόντων της στενής τους κοινότητας δεν εμπιστεύονται την κεντρική εξουσία. Λογική συνέπεια ήταν να εισπράξει τη δυσαρέσκειά τους η κυβέρνηση, ως φορέας της εξουσίας. Δήλωσαν, όμως, μέσα από την άρνηση των έτοιμων λύσεων και τη βούληση ανάληψης συλλογικής ευθύνης, και κάτι λιγότερο προφανές: ότι δεν θεωρούν αδύνατη τη ζεύξη του νέου με το αποτελεσματικό. Ο δεύτερος γύρος, ώρα των συνασπίσεων και των τακτικισμών, δεν ευνοεί το νέο, μπορεί όμως να δώσει ενδείξεις για το κατά πόσον είναι ακόμα δυνατό το αποτελεσματικό.
Social Media