Κώστας Β. Mποτόπουλος

Σας θυμίζω ότι οι αποφάσεις μας ως προς το θέμα αυτό λαμβάνονται σε συνεργασία με την ESMA και τις εποπτικές αρχές της Γαλλίας , Ιταλίας, Βελγίου, Ισπανίας και Ιρλανδίας . Οι δύο τελευταίες χώρες, παρότι είχαν εκδηλώσει πρόθεση, δεν ήραν τελικά την απαγόρευση των ανοικτών πωλήσεων, που άρα συνεχίζεται και στις έξι.

Απ΄ό,τι καταλαβαίνω, η εγχώρια Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς δεν προσανατολίζεται ακόμα σε άρση της απαγόρευσης.
-    Το πιθανότερο είναι πράγματι να αποφασίσουμε, αφού συνυπολογίσουμε όλες τις παραμέτρους, μία ακόμα παράταση της απαγόρευσης των ανοικτών πωλήσεων.

Στην πρόσφατη συνεδρίαση της Συμβουλευτικής Επιτροπής της ΕΚ  συζητήθηκαν διάφορα επίκαιρα θέματα, μεταξύ αυτών η επικείμενη επιβολή του φόρου υπεραξίας.
-    Αυτό που ζητήσαμε από  τους φορείς της κεφαλαιαγοράς δεν ήταν η άποψή τους για το αν θα πρέπει να υπάρξει νέα παράταση στην εφαρμογή του φόρου αυτού, κάτι τέτοιο άλλωστε είναι θέμα πολιτικής επιλογής. Ζητήσαμε συγκεκριμένες απόψεις για το κατά πόσο και με ποιες ενδεχομένως διαφοροποιήσεις θα βοηθήσει την αγορά στην παρούσα συγκυρία αλλά και σε τι βαθμό είμαστε όλοι έτοιμοι να τον εφαρμόσουμε, σε τεχνικό και άλλα επίπεδα.
Το πρώτο πολύ ενδιαφέρον στοιχείο που προέκυψε είναι ότι οι φορείς χαρακτήρισαν τον φόρο υπεραξίας ως ένα προοδευτικό και λογικό μέτρο.  Ζήτησαν όμως επίσης όλοι – και αυτό είναι απολύτως λογικό – να ληφθούν υπόψη οι λεπτομέρειες και οι παράμετροι της ελληνικής πραγματικότητας. Για το λόγο αυτό  δεσμευτήκαμε να  έρθουμε εμείς σε επαφή με το αρμόδιο Υπουργείο και επιπλέον αποφασίστηκε η σύσταση μίας εσωτερικής ομάδος της ΕΚ η οποία, σε συνεργασία με το Χρηματιστήριο, θα μελετήσει ιδιαίτερα κρίσιμα σημεία , όπως για παράδειγμα εάν ο φόρος αυτός «φορτωθεί» στην φορολογική κλίμακα.

Έγινε συζήτηση για πιθανή μείωση του Συνεγγυητικού Κεφαλαίου αλλά και εναλλακτικούς τρόπους κάλυψης αυτού;

-    Πράγματι, συζητήθηκε το θέμα αυτό, το οποίο αντιλαμβάνεσθε ότι είναι ιδιαίτερα κρίσιμο και σημαντικό για την ασφάλεια του συστήματος. Συμφωνήσαμε όλοι ότι θα πρέπει να υπάρχει ένα ελάχιστο όριο στο ύψος του Συνεγγυητικού Κεφαλαίου και αυτό το όριο προσδιορίσθηκε περίπου στα 70 εκατ ευρώ. Μία αλλαγή που θα μπορούσε να προχωρήσει – και να διευκολύνει σημαντικά τις εταιρείες – αφορά στην κάλυψη του μεριδίου του κάθε μέλους όχι πλέον μόνο με μετρητά αλλά και  με εγγυητικές επιστολές ή ασφαλιστικές καλύψεις. Oπως γνωρίζετε, η επιβάρυνση είναι σήμερα κλιμακούμενη, 1% για τις μεγάλες εταιρείες και 2,75% για τις μεσαίες και μικρές. Μία ιδέα που  επίσης συζητείται αφορά στον ορισμό ενός ενιαίου ποσοστού – κάτι τέτοιο ίσχυε και παλαιότερα – το οποίο όμως, για να πληρούται η προϋπόθεση του ελαχίστου ύψους του Συνεγγυητικού Κεφαλαίου, θα έπρεπε είναι της τάξεως τουλάχιστον του 1,7%. Ωστόσο για μία τέτοια αλλαγή θα πρέπει να προηγηθεί καλός υπολογισμός και συζήτηση και με τους μεγάλους παίκτες της αγοράς, τις τράπεζες, καθώς και με την Τράπεζα της Ελλάδος, αφού οι όποιες αλλαγές στο Συνεγγυητικό Κεφάλαιο θα προκύψουν με κοινή απόφαση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και της Τράπεζας της Ελλάδος. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να εξασφαλίζεται η ισορροπία ανάμεσα στη δίκαια επιβάρυνση των εταιριών και την ασφάλεια όλου του τομέα.
Κάτι άλλο που επίσης ζήτησαν οι χρηματιστές είναι να συνυπολογίζεται στο ύψος των εποπτικών τους κεφαλαίων το μερίδιό τους στο Συνεγγυητικό Κεφάλαιο. Θεωρώ λογικό το συγκεκριμένο αίτημα και με δεδομένο ότι για αυτή την απόφαση αρκεί απόφαση της ΕΚ νομίζω ότι θα μπορούσαμε να προχωρήσουμε προς αυτή την κατεύθυνση .

Σχετικά με τις αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο που διέπει τις δημόσιες προτάσεις έχετε κάνει κάποια βήματα;

-    Ναι, έχει ήδη γίνει ένας πρώτος κύκλος συζητήσεων και σε επίπεδο κεφαλαιαγοράς αλλά και με τους εκπροσώπους όλων των φορέων. Εδώ αναζητείται μια δίκαιη ισορροπία ανάμεσα, αφενός, στο θεσμό της εξαγοράς που προβλέπεται και διασφαλίζεται από το κοινοτικό δίκαιο και, αφετέρου, τα δικαιώματα αλλά και την αίσθηση δικαιοσύνης των μετόχων μιας εταιρίας, και ιδίως των μετόχων μειοψηφίας. Με βάση τους τρεις τρόπους που προβλέπονται στο ισχύον ελληνικό δίκαιο -ολοκλήρωση επιτυχούς δημόσιας πρότασης, “squeeze out”, έμμεση συγχώνευση- εξετάζουμε τεχνικούς τρόπους επίτευξης της παραπάνω ισορροπίας. Πιθανώς με αλλαγές στα προβλεπόμενα χρονικά περιθώρια ή στο ποσοστό επίτευξης της «αποφασίζουσας πλειοψηφίας».
Βγαίνοντας από τα σύνορα ,  μπορείτε να μας ενημερώσετε για τη φάση στην οποία βρίσκεται η αναθεώρηση των δύο Οδηγιών, MiFID και ΜAD;
-    Μία γενική αλλά ιδιαίτερα ουσιαστική αλλαγή είναι πως και οι δύο οδηγίες μετατρέπονται σε Κανονισμούς. Αυτό σημαίνει ότι ο εσωτερικός νομοθέτης δεν παρεμβαίνει πλέον και επίσης ότι αυτή η αλλαγή μεταφράζεται σε υψηλότερο βαθμό εναρμόνισης και μεγαλύτερη δεσμευτικότητα, αλλά και ότι η όποια αναγκαία παρέμβαση θα πρέπει να γίνει τώρα, κατά τη συζήτηση του Κανονισμών, η οποία θα πάρει τουλάχιστον ένα χρόνο. Εκτός, όμως, από τις δυο «κλασικές» θεσμικές ρυθμίσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, είχαμε πρόσφατα ένα νέο Kaνονισμό για το λεγόμενο short selling (τα πολλά και δύσκολα τεχνικά στοιχεία του οποίου επεξεργάζεται Επιτροπή της ESMA της οποίας προεδρεύω), ενώ ετοιμάζονται και Κανονισμοί για τις υποδομές της χρηματαγοράς (EMIR), για τη διαφάνεια, καθώς και η τρίτη αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου για τους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης. Μια μικρή κοσμογονία δηλαδή, στην οποία έχουμε την τύχη αλλά και τη διάθεση να συμμετάσχουμε ενεργά και από το αποτέλεσμα της οποίας θα εξαρτηθεί η διαμόρφωση του θεσμικού τοπίου για τα επόμενα χρόνια. 

Ποια εκτιμάτε ότι θα είναι η, από δω και πέρα, πορεία του ελληνικού Χρηματιστηρίου; Θα «επιβιώσει» αυτόνομο ή θα αναγκασθεί να προσδεθεί  αργά ή γρήγορα σε ξένο άρμα;

-    Αν και θεωρώ ότι δεν περιλαμβάνεται στους ρόλους της εποπτικής αρχής η διαμόρφωση  πολιτικής των φορέων, ιδίως του Χρηματιστηρίου, το οποίο έχει μάλιστα την τύχη να διαθέτει πολύ ικανή και δυναμική ηγεσία, προσωπική μου άποψη είναι ότι το ελληνικό Χρηματιστήριο όχι μόνο πρέπει αλλά και μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω την παρουσία του, αποκτώντας ηγετικό ρόλο στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή. Να συνεχίσει τις επαφές και τις διευρύνει τις συνεργασίες του με άλλες αγορές, όχι απαραίτητα και αποκλειστικά ευρωπαϊκές, να «εκμεταλλευθεί» με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την πετυχημένη πλατφόρμα Xnet.
Πιστεύω ακράδαντα πως όταν αρχίσουν να διαφαίνονται τα πρώτα σημάδια σταθεροποίησης ή ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας, η  αντίδραση στο Χρηματιστήριο θα είναι άμεση  και εντυπωσιακή, δεδομένης της άρρηκτης σχέσης που έχει η λειτουργία της κεφαλαιαγοράς με τον παράγοντα ψυχολογία. Συνοδευτικά, αλλά ίσως και ενδιάμεσα, η έναρξη της διαδικασίας των αποκρατικοποιήσεων θα μπορούσε να δώσει μία πρώτη ουσιαστική ώθηση στην εγχώρια χρηματιστηριακή αγορά. Φυσικά το εσωτερικό και διεθνές, ιδίως ευρωπαϊκό, πολιτικό περιβάλλον των επόμενων μηνών θα έχει καταλυτική επιρροή στις εξελίξεις του χώρου μας.