Πόσο μακρινά μοιάζουν όλα αυτά σε σύγκριση με το κλίμα στον ευρωπαϊκό και τον ελληνικό χώρο. Η κρίση, που δεν απειλεί ακόμα ζωές αλλά καταστρέφει ήδη ψυχές, αντί να ενώνει, διχάζει, αντί να φέρνει πιο κοντά τους ανθρώπους, βγάζει στην επιφάνεια γυμνά τα ένστικτα επιβίωσης. Όλοι εναντίον όλων και ο καθένας για τον εαυτό του, αυτή φαίνεται να είναι η ευρωπαϊκή και ελληνική αντίδραση σε ένα τούνελ που δεν φαίνεται να έχει τελειωμό.
Η Ευρώπη δεν ήταν ποτέ τόσο απομονωμένη, άφωνη και διασπασμένη. Η επανεθνικοποίηση της ευρωπαϊκής πολιτικής είναι συντελεσμένο γεγονός και, μαζί με τη διαρκή άνοδο των ακροδεξιών και εθνικιστικών τάσεων στο εσωτερικό των περισσότερων από τις χώρες της Ένωσης, απειλεί τον ίδιο τον πυρήνα της ευρωπαϊκής ιδέας. Το έλλειμμα ηγετικών προσωπικοτήτων, σε πολιτικό, διανοητικό και ηθικό επίπεδο, είναι δραματικό και διαρκώς επιδεινούμενο. Η αδυναμία συγκροτημένης απάντησης στην κρίση παραπάνω από εμφανής. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποχωρεί μέσα στους διεθνείς οργανισμούς (μπορεί η Γερμανία και η Πορτογαλία να μπήκαν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, αλλά ποτέ οι θέσεις της Ένωσης δεν ήταν τόσο αδύναμες και τόσο λίγο ακολουθούμενες), καθώς και στη σχέση της με τον άλλο μεγάλο Δυτικό πόλο, τις ΗΠΑ (η κυβέρνηση Ομπάμα έχει επανειλημμένα παραπονεθεί για την έλλειψη συνεννόησης με την Ένωση και κατανόησης της στρατηγικής της). Η αποτίμηση του ενός χρόνου λειτουργίας της Συνθήκης της Λισαβόνας είναι απογοητευτική: αντί για ισχυρότερα όργανα, η «νέα» Ένωση έχει περισσότερα και πιο ασύνδετα, αντί για μια ισχυρότερη διεθνή φωνή, μιλά με το ακατανόητο ψιθύρισμα μιας βαρόνης που ούτε και η ίδια ήθελε να είναι στη θέση της, αντί για περισσότερο Κοινοβούλιο και περισσότερη πολιτική, στην πράξη υπάρχει ισχυρότερο Συμβούλιο χωρίς κοινές κατευθύνσεις, αντί για πλησίασμα στους πολίτες, διευρύνεται διαρκώς το χάσμα.
Στην εγχώρια σκηνή δεν υπάρχει έλλειμμα προσπάθειας, αλλά συλλογικότητας, φαντασίας και ψυχικής επαφής. Μια κυβέρνηση που προς στιγμήν απέτρεψε τα χειρότερα αλλά πάσχει σε οργάνωση, σε ομοιογένεια, σε καθαρές ιδέες, σε πρακτικές λύσεις, σε αξιοποίηση των υγιών δυνάμεων, στη δημιουργία της πιο μικρής έστω συλλογικής ελπίδας. Ένα πολιτικό σύστημα κατακερματισμένο και αναξιόπιστο, που επιτρέπει την κυριαρχία στη βάση της συγκυρίας και όχι της ποιότητας. Και μια κοινωνία δικαίως φοβισμένη και αμήχανη, που μοιάζει αδύναμη να δημιουργήσει μια νέα δυναμική. Δεν είναι διόλου τυχαίο που η κρίση καλπάζει και οι υπόκωφες εκρήξεις, ενόψει μιας χρονιάς που θα είναι ακόμα δυσκολότερη από την προηγουμένη, πολλαπλασιάζονται. Στο συλλογικό ορυχείο μας δεν χρειάζεται να σκάψεις πολύ βαθιά για να πιάσεις έναν πάτο που ίσως κανένα τρυπάνι να μη μπορεί να φτάσει.
Social Media