Πολλά έχουν ειπωθεί για το μήκος του πολιτικού χρόνου –«μια βδομάδα στην πολιτική είναι ένας χρόνος στη ζωή»-, σαφώς λιγότερα για την ποιότητά του. Οι αλλαγές και ανατροπές που μπορούν να επιφέρουν συμπυκνωμένα γεγονότα δεν είναι μόνο ταχείες, μπορεί να αποδειχθούν και πολύ βαθιές. Ο πολιτικός χρόνος δεν δρα μόνο ως καταλύτης αλλά και ως διαλύτης. Έχω την αίσθηση ότι τα τελευταία χρόνια έχουν αποκρυσταλλωθεί μια σειρά από αλληλοσυνδεόμενες εξελίξεις (οικονομική και κοινωνική κρίση, μοιρολατρική υποταγή στην «παγκοσμιοποίηση», διάχυση του παγκόσμιου συστήματος εξουσίας, άνοδος των εθνικιστικών και λαϊκιστικών τάσεων, γενική έλλειψη εμπνευσμένων ή έστω αξιόπιστων ηγεσιών, από-νομιμοποίηση του πολιτικού σχεδίου της Ενωμένης Ευρώπης, διαρκής αύξηση της ανασφάλειας των πολιτών και της εκ μέρους τους απαξίωσης της πολιτικής), που έχουν ανατρέψει ισορροπίες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, υπόγεια μεταλλάξει –σπάνια προς το καλύτερο- ολόκληρες χώρες και πολιτικά συστήματα.Ας αρχίσουμε με το κοντινότερο παράδειγμα, τη χώρα μας. Ποια άραγε νομοτέλεια προόριζε την –ασφαλώς προβληματική σε πολλά σημεία- ελληνική δημοκρατία να οδηγηθεί σε αυτό το κράμα πλήρους ακινησίας σε επίπεδο λήψης αποφάσεων και πλήρους κυνισμού ως προς την κυριαρχία της ανηθικότητας σε όλες τις εκφάνσεις του δημόσιου και σε πάμπολλες του ιδιωτικού βίου; Τίποτα ασφαλώς, πέρα τη μέθοδο και το παράδειγμα της παρούσας κυβέρνησης, που ήρθε στην εξουσία με μόνο «πρόγραμμα» την ηθικολογία και μόνη μέθοδο την «επικοινωνία», δηλαδή παντελώς απαράσκευη για οτιδήποτε άλλο πέρα από μια μεγάλη κομματική ρεβάνς. Το αποτέλεσμα το βλέπουμε και το ζούμε όλοι μας: ποτέ οι ορίζοντες δεν ήταν τόσο κλειστοί, το πολιτικό σύστημα τόσο αναξιόπιστο, οι δομές της οικονομίας και οι αρμοί της κοινωνίας τόσο σαθροί, η ευθύνη τόσο διάχυτη και η ανάληψή της τόσο σπάνια, η αποκοπή από το διεθνή περίγυρο τόσο ατιμωτική, η σκανδαλολογία τόσο επίμονη και δηλητηριώδης, οι προοπτικές ανάνηψης τόσο δυσοίωνες. Αποτυγχάνοντας σε τέτοιο βαθμό, η σημερινή κυβέρνηση όχι μόνο δυσκολεύει αφάνταστα τη διάδοχό της αλλά και υποθηκεύει το συλλογικό μας μέλλον.
Ελάχιστη παρηγοριά αποτελεί ότι υπάρχουν και χειρότερα. Η Ιταλία, μια χώρα φάρος του παγκόσμιου πολιτισμού, κατεβαίνει διαρκώς νέα σκαλοπάτια στην κλίμακα της αυτογελοιοποίησης. Άρκεσε η εκλογή, όχι για πρώτη φορά, ενός Πρωθυπουργού εντελώς αδιάφορου για το δημόσιο καλό, που μετέτρεψε την πολιτική σε μπίζνες, τη Βουλή σε καθαρτήριο ανομημάτων, τη χυδαιότητα σε τέχνη, τον εαυτό του και τη χώρα του σε προϊόν για οφθαλμοπόρνους. Η Ιταλία δεν απέκτησε ασφαλώς τώρα τα δομικά της προβλήματα –ανάμεσα στα οποία πρώτο θεωρώ την αδυναμία συλλογικού στόχου και συλλογικής προσπάθειας-, όμως η τελευταία θητεία του Μπερλουσκόνι –για την οποία ασφαλώς ευθύνονται και οι αντίπαλοί του αλλά και κατά της διάρκεια της οποίας ο Καβαλιέρε είναι πιο δημοφιλής από ποτέ- αποτέλειωσε την αξιοπιστία της και παραμόρφωσε δραματικά την εικόνα της. Απίστευτη, για τα μέχρι πριν από μερικά χρόνια δεδομένα, μεταλλαγή υπέστη και ένας ήσυχος και καλός μαθητής της Ευρώπης, η Ολλανδία. Η εισβολή της πολιτικής βίας, οι εκλογικές επιτυχίες ακροδεξιών και ρατσιστικών κομμάτων, η απομάκρυνση από το ευρωπαϊκό πολιτικό σχέδιο και η άχρωμη και άοσμη διαχείριση από κεντροδεξιές κυβερνήσεις μετέτρεψαν, μέσα σε λίγα χρόνια, μια ανοιχτή, πολυφυλετική, αυθεντικά φιλελεύθερη χώρα σε ένα καζάνι εθνικισμού, φυλετικού μίσους και ξηλώματος του κοινωνικού κράτους.
Δε λείπουν και κάποιες νότες πιθανής μεταβολής προς το καλύτερο: οι Ηνωμένες Πολιτείες υπό τη νέα ηγεσία τους, φυσικά, αλλά και το πρόσφατο ξύπνημα της ιρανικής κοινωνίας, που, ασχέτως εκλογικού αποτελέσματος, βρήκε τη δύναμη και τη φωνή να διεκδικήσει -και πιθανότατα να κερδίσει- περισσότερη ελευθερία, δικαιώματα και αξιοπρέπεια. Να που δεν είναι μοιραίο η πολιτική να φέρνει μόνο οπισθοχώρηση. Και να τι κάνει τη δική μας οπισθοχώρηση ακόμα πιο πικρή και την ευθύνη της δημοκρατικής Αριστεράς για σταμάτημά της πιο μεγάλη.
Social Media