www.ppol.gr, 25/01/2010
Με το ξεκίνημα της φετινής χρονιάς, το μεγάλο πρόσωπο της προηγούμενης βρίσκεται σε απρόβλεπτες δυσκολίες. Ο Μπαράκ Ομπάμα περνάει τα μέτρα του με το σταγονόμετρο, βλέπει τη δημοτικότητα του να πέφτει (κοντά στο 50%, κακό σκορ για ένα μόνο χρόνο θητείας) και το κόμμα του έχασε χτες μια από τις πιο «σίγουρες» έδρες στη Γερουσία. Η μεταρρύθμιση της υγείας, από την οποία σε μεγάλο βαθμό θα κριθεί όλη η θητεία, βρίσκεται αίφνης σε μεγάλο κίνδυνο, οι λογής φανατικοί και αντιδραστικοί (από τους ρατσιστές ως τους τηλε-απόστολους, από τους «επαναστάτες του τσαγιού» ως τους πολέμιους των αμβλώσεων και από το Ρας Λίμπο ως τη Σάρα-Ποτέ-Αλλά- Πάλιν) πήραν φόρα, Αμερικανοί στρατιώτες πεθαίνουν κάθε μέρα στο Αφγανιστάν και ο διεθνής Τύπος άρχισε, με την ίδια ευκολία που τον έχτισε, να γκρεμίζει το «μύθο Ομπάμα».
Ευρωπαϊκή Ένωση και Ηνωμένες Πολιτείες μέσα στην κρίση
Συλλογικός Τόμος : από τον Μπούς στον Ομπάμα (επιμέλεια Σωτήρης Ντάλλης) Εκδόσεις Παπαζήση 2010
Μια χρηματοπιστωτική απορρύθμιση, οφειλόμενη σε δομικές αδυναμίες του σύγχρονου καπιταλισμού και προκληθείσα από την απληστία και την ανευθυνότητα βασικών «παικτών» του, που σύντομα μεταβλήθηκε σε οικονομική και κοινωνική θύελλα με γενικευμένη ύφεση, τεράστια ελλείμματα, υπερχρέωση κρατών και νοικοκυριών, πτώση της αγοραστικής δύναμης των πολιτών, πτωχεύσεις εταιριών και επιχειρήσεων και έκρηξη της ανεργίας: η περιγραφή της κρίσης που χτύπησε το παγκόσμιο –και παγκοσμιοποιημένο- «χωριό» μας στα τέλη του 2008, και συνεχίζει να το αναταράσσει, είναι εύκολη όσο και επώδυνη. Το ζήτημα είναι βέβαια τι κάνουμε για να την αντιμετωπίσουμε. Η μεγάλη διαφορά με το κραχ του 1929 ήταν ότι αυτή τη φορά οι εθνικές κυβερνήσεις και οι υπερεθνικοί οργανισμοί κινήθηκαν με σχετική ταχύτητα, έριξαν (κρατικό) χρήμα στις αγορές και διέσωσαν το σύστημα (τις δομές του αλλά και τις καταθέσεις μας). Η δημόσια παρέμβαση ήταν γενικευμένη, πόσο όμως συντονισμένη ήταν και στην υπηρεσία ποιας λογικής; Το παρόν κείμενο φιλοδοξεί ειδικότερα να εστιάσει στις ομοιότητες και τις διαφορές όσον αφορά την αντιμετώπιση της κρίσης στις δύο μεγάλες οικονομίες και κοινωνίες της Δύσης, την ευρωπαϊκή και την αμερικανική, και να εξαγάγει πολιτικά και θεσμικά συμπεράσματα με δεδομένη την εγγενή ανομοιότητα των συστημάτων (μια πολιτική ένωση ανεξάρτητων κρατών και μια ομοσπονδιακή χώρα) αλλά και την επίσης εγγενή κοινότητα στόχων και, ίσως, και μεθόδων.
Μια πολιτική ανασκόπηση του 2009 μπροστά στα δύσκολα που έρχονται
ΤΑ ΝΕΑ 5/01/2010
Ίσως όλα τελικά να συμπυκνώνονται σε αυτό το ειδησάριο της τελευταίας μέρας του χρόνου: ο τύπος που κέρδισε την «καλύτερη δουλειά του κόσμου», έξι καλοπληρωμένους μήνες σε ένα εξωτικό νησί, κόντεψε να πεθάνει όταν τον τσίμπησε μια εξίσου εξωτική μέδουσα. Το 2009 ήταν η χρονιά που τέλειωσαν οι τζάμπα διακοπές και όλα άρχισαν να πληρώνονται. Ακόμα και στην πιο θετική πολιτική εξέλιξη της χρονιάς –την επιβεβαίωση ότι στο τιμόνι της ισχυρότερης χώρας βρίσκεται ένας ατελής θνητός μεν, αλλά με αναμφισβήτητα ηγετικά και ανθρώπινα προσόντα- περάσαμε από την ευφορία στην προσγείωση: ο Ομπάμα άρχισε να κυβερνά, άρα όλο και περισσότερους να απογοητεύει.
“Ευρωζωή” on line magazine, Δεκέμβριος 2009
Υπήρξε η Διάσκεψη για το Κλίμα της Κοπεγχάγης μια καθαρή αποτυχία; Η γενική απάντηση είναι λίγο πιο σύνθετη από την ευρωπαϊκή: για την Ευρωπαϊκή Ένωση το αποτέλεσμα της Διάσκεψης ήταν όχι μόνο μια αποτυχία αλλά και μια (οδυνηρή) απόδειξη της πραγματικής της δύναμης.Η Διάσκεψη, και η όλη προσπάθεια πλανητικής αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, είχε τέσσερεις βασικούς στόχους: να ενδυναμωθεί και να επεκταθεί το «κεκτημένο του Κυότο» και του ομώνυμου Πρωτοκόλλου του΄ να αναγνωριστεί αλλά και να καθοριστεί ένας μετρήσιμος και, βάσει των εξελίξεων στη ζωή και στην επιστήμη, πιο φιλόδοξος στόχος για τις μειώσεις των εκπομπών αερίων ως το 2020΄ να συμφωνηθεί επί της αρχής αλλά και ως προς τα νούμερα και την κατανομή της η ανάγκη ενίσχυσης των αναπτυσσόμενων χωρών΄ να σχεδιαστεί από τη διεθνή κοινότητα, με ανοιχτές και εκ του σύνεγγυς συνομιλίες και υπό την αιγίδα ενός διεθνούς οργανισμού με το κύρος του ΟΗΕ, ένα νέο μοντέλο οικονομικής και περιβαλλοντικής ανάπτυξης. Τέσσερις αντίστοιχα και οι λέξεις κλειδιά: συνειδητοποίηση, δεσμευτικότητα, αλληλεγγύη, πολυμέρεια. Μια νηφάλια αποτίμηση των αποτελεσμάτων της Διάσκεψης μας δείχνει ότι αυτό που επιτεύχθηκε (αλλά δεν είναι αναγκαστικά λίγο, ιδίως αν δούμε την Κοπεγχάγη σαν ένα σταθμό σε ένα μακρύ και δύσκολο δρόμο) ήταν μια μη δεσμευτική διακήρυξη προθέσεων, μακριά από τη διεθνή συμφωνία αλλά και χωρίς άμεση σύνδεση με το Κυότο. Από τους στόχους προσεγγίστηκε, επιεικώς, ο ενάμισης, σπασμένος μάλιστα σε τρία μισά: αναγνωρίστηκε ως αναγκαία από όλους η επίτευξη αποτελέσματος (κάτι που δεν ήταν δεδομένο ούτε για τις ΗΠΑ προ Ομπάμα ούτε για την Κίνα μετά τους Ολυμπιακούς), χωρίς να καθορισθεί επακριβώς ποιο θα είναι αυτό΄ ανελήφθη ρητή δέσμευση για την ενίσχυση των αναπτυσσόμενων χωρών με το όχι επαρκές μεν ποσό των 100 δις δολαρίων μέχρι το 2020, αλλά και με τη σημαντική άμεση παροχή 30 δις΄ παγιώθηκε, τέλος, και στο εξής θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη, η αρχή της παγκόσμιας συνεννόησης για τα θέματα της κλιματικής αλλαγής, όχι όμως και μια διεθνώς συντεταγμένη πορεία. Αυτά σημαίνουν ότι από τις αρχές έγινε σεβαστή μισή: η πολυμέρεια, αλλά μια τύπου Όργουελ πολυμέρεια, όπου κάποια ζώα (χώρες) είναι σαφώς πιο ίσα από τα άλλα. Και η Ευρώπη δεν ανήκει σε αυτά.
Συγκρίσεις και διδάγματα από τον κόσμο γύρω μας
TA NEA
Είναι λογικό οι πρόσφατες εκλογές στη χώρα μας να μονοπώλησαν το ενδιαφέρον –πόσο μάλλον όταν υπόσχονταν να αλλάξουν το πολιτικό σκηνικό και σε αυτό, με ιδιαίτερα εμφατικό τρόπο, οδήγησαν. Την ίδια περίοδο είχαμε αναμετρήσεις και σε μια σειρά από άλλες χώρες, με ενδιαφέροντα αποτελέσματα και ιδιοτυπίες. Επειδή πιστεύω ότι ένα από τα πρώτα χαρακτηριστικά που οφείλει να αποτινάξει από πάνω της η νέα κυβέρνηση είναι ο ομφαλοσκοπικός επαρχιωτισμός μας, δεν θα ήταν ίσως άχρηστο να θυμηθούμε και να συγκρίνουμε.
Περιέργως, οι εκλογές με τις μεγαλύτερες ομοιότητες με τις δικές μας ήταν οι πιο μακρινές, χρονικά και γεωγραφικά. Στις 30 Αυγούστου η Ιαπωνία γύρισε σελίδα, έβαλε τέλος σε 55 χρόνια αδιάλειπτης εξουσίας της κεντροδεξιάς κι έδωσε τη δυνατότητα στο Δημοκρατικό Κόμμα (με 308 έδρες στις 480 και με περιορισμό του ως τώρα κυβερνώντος κόμματος από 300 σε 119) να κάνει πράξη την πλήρη ανατροπή φιλοσοφίας και πολιτικής που επαγγελλόταν. Η ιαπωνική αλλαγή θυμίζει πιο πολύ το 1981 από την αντίστοιχη ελληνική –κυρίως γιατί η εξουσία πρωτοκατακτιέται από την κεντροαριστερά και τις προσδοκίες δεν τις σκιάζει καμία εμπειρία του παρελθόντος. Και στην Ιαπωνία όμως, εποχής και κρίσεως ένεκα, η μεγάλη νίκη δεν γέννησε ενθουσιασμό. Κι εκεί το μεγάλο στοίχημα είναι ο μετασχηματισμός της ακραίας αποδοκιμασίας μιας κυβέρνησης ανίκανης να κυβερνήσει, βουτηγμένης στην αδιαφάνεια, τη γραφειοκρατία, τη διαφθορά, σε ενεργό συμμετοχή σε μια άλλης λογικής κυβερνητική πορεία, με ένα νέο αρχηγό προερχόμενο από παλιά πολιτική οικογένεια (ο παππούς και ο πατέρας του νέου Ιάπωνα Πρωθυπουργού διετέλεσαν υψηλοί αξιωματούχοι). Κι εκεί η νέα ηγετική ομάδα νίκησε προσπαθώντας να δημιουργήσει ελπίδα, μιλώντας, για πρώτη φορά με τέτοιο τρόπο, για κοινωνικό κράτος και για ποιότητα ζωής. Κι εκεί, όπως και στην Ελλάδα, ο μετασχηματισμός περνάει πρώτα από σύμβολα, αλλά οφείλει να μη σταματήσει εκεί..
ΤΑ ΝΕΑ 7/07/09
Πολλά έχουν ειπωθεί για το μήκος του πολιτικού χρόνου –«μια βδομάδα στην πολιτική είναι ένας χρόνος στη ζωή»-, σαφώς λιγότερα για την ποιότητά του. Οι αλλαγές και ανατροπές που μπορούν να επιφέρουν συμπυκνωμένα γεγονότα δεν είναι μόνο ταχείες, μπορεί να αποδειχθούν και πολύ βαθιές. Ο πολιτικός χρόνος δεν δρα μόνο ως καταλύτης αλλά και ως διαλύτης. Έχω την αίσθηση ότι τα τελευταία χρόνια έχουν αποκρυσταλλωθεί μια σειρά από αλληλοσυνδεόμενες εξελίξεις (οικονομική και κοινωνική κρίση, μοιρολατρική υποταγή στην «παγκοσμιοποίηση», διάχυση του παγκόσμιου συστήματος εξουσίας, άνοδος των εθνικιστικών και λαϊκιστικών τάσεων, γενική έλλειψη εμπνευσμένων ή έστω αξιόπιστων ηγεσιών, από-νομιμοποίηση του πολιτικού σχεδίου της Ενωμένης Ευρώπης, διαρκής αύξηση της ανασφάλειας των πολιτών και της εκ μέρους τους απαξίωσης της πολιτικής), που έχουν ανατρέψει ισορροπίες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, υπόγεια μεταλλάξει –σπάνια προς το καλύτερο- ολόκληρες χώρες και πολιτικά συστήματα.
Social Media