Η Ελλάδα, η κρίση, οι Συνθήκες

Πολλά ακούγονται τούτες τις δύσκολες μέρες για το τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την Ελλάδα στον αγώνα της κατά της δημοσιονομικής κρίσης. Κάποιοι -ιδίως οι απρόσωπες αλλά διόλου διακριτικές «αγορές», καθώς και ορισμένες κυβερνήσεις- στέκονται μόνο στο τι δεν μπορεί να κάνει η Ένωση, ίσως για να τονίσουν το αυτονόητο, ότι πρώτη και κυρίως πρέπει να δράσει η χώρα μας. Ωστόσο οι Συνθήκες που διέπουν τη λειτουργία της Ένωσης –και που, ας μην το ξεχνούμε, είναι νέες: τέθηκαν σε λειτουργία την 1η Δεκεμβρίου 2009- δεν είναι τόσο μονοσήμαντες όσο παρουσιάζονται.

Αυτά που απαγορεύονται είναι: α) η οικονομική πολιτική ενός κράτους να αντιβαίνει στους γενικούς προσανατολισμούς που αποφασίζει το Συμβούλιο στο όνομα της Ένωσης (άρθρο 121 παρ. 4 Συνθήκης Λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης), β) τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα εκ μέρους κάθε κράτους μέλους (άρθρο 126 Συνθήκης Λειτουργίας), γ) οι υπεραναλήψεις ή άλλου είδους πιστωτικές διευκολύνσεις από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ή από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες προκειμένου να «σωθεί» μια χώρα (άρθρα 123 και 124 Συνθήκης Λειτουργίας), δ) η ανάληψη της ευθύνης για τις υποχρεώσεις (χρέη) μιας χώρας μέλους από την Ένωση ή τις άλλες χώρες μέλη (άρθρο 125 Συνθήκης Λειτουργίας). Από την άλλη, οι «μηχανισμοί βοήθειας» που προβλέπονται είναι: α) η διαδικασία προειδοποίησης, σύστασης και ενδεχομένως ακρόασης της «προβληματικής χώρας» στο πλαίσιο της πολυμερούς εποπτείας, δηλαδή του συντονισμού ως προς την τήρηση των κοινών προσανατολισμών (άρθρο 121), β) ο περίφημος «μηχανισμός συμμόρφωσης» για τη μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων (άρθρο 126), γ) η λήψη, από το Συμβούλιο, προτάσει της Επιτροπής, κατάλληλων μέτρων για την αντιμετώπιση ιδιαίτερα σοβαρής οικονομικής κατάστασης (άρθρο 122 παρ. 1 Συνθήκης Λειτουργίας), δ) η υπό όρους απόφαση, πάλι από το Συμβούλιο προτάσει της Επιτροπής, χρηματοδοτικής ενίσχυσης της Ένωσης προς κράτος μέλος που αντιμετωπίζει «δυσκολίες οφειλόμενες σε έκτακτες περιστάσεις που διαφεύγουν από τον έλεγχό του» (άρθρο 122 παρ. 2 Συνθήκης Λειτουργίας), ε) ο καθορισμός «κοινής θέσης σχετικά με ζητήματα που παρουσιάζουν ενδιαφέρον» για την ΟΝΕ σε σχέση με τη θέση του ευρώ στο διεθνές νομισματικό σύστημα (άρθρο 138 παρ. 1 Συνθήκης Λειτουργίας).

Ας δούμε τώρα τι σημαίνει πρακτικά αυτό το πλέγμα ρυθμίσεων: α) διαχωρισμός μεταξύ «αυστηρότητας», που δήθεν επιβάλλεται νομικά, και «αλληλεγγύης», που δήθεν έχει μόνο πολιτικές-συναισθηματικές βάσεις, δεν ισχύει: τήρηση υποχρεώσεων και υποχρέωση αλληλεγγύης έχουν εξίσου ισχυρές νομικές βάσεις και βρίσκονται σε απόλυτη ισοτιμία, αφού δεν υπάρχει ιεραρχία των κανόνων των Συνθηκών, β) με δεδομένο ότι η Ελλάδα, όπως επανειλημμένα έχουν τονίσει ο Πρωθυπουργός και ο Υπουργός Οικονομικών, αφενός δεν ζητά την ανάληψη των χρεών της από άλλους, αφετέρου δεσμεύεται να υλοποιήσει το πρόγραμμα σταθερότητας για τη μείωση των ελλειμμάτων, τα «μέτρα αλληλεγγύης» που θα μπορούσαν –και που θα έπρεπε- να ληφθούν έχουν σχέση με την αλλαγή κλίματος των αγορών, δηλαδή με τη ρητή επιβεβαίωση ότι η Ένωση εμπιστεύεται ότι η (σημερινή) κυβέρνηση θα κάνει αυτό που πρέπει και δεν θα είναι μόνη της σε αυτή την προσπάθεια, γ) αν αργότερα χρειαστεί, κάποιου είδους συλλογική χρηματοδοτική ενίσχυση, όχι μόνο δεν αποκλείεται, αλλά προβλέπεται ρητά, δ) η θέση σε εφαρμογή του μηχανισμού συμμόρφωσης για το υπερβολικό έλλειμμα συνεπάγεται συγκεκριμένα στάδια «επιτήρησης» και «υπαγόρευσης μέτρων», στα οποία η Ελλάδα δεν έχει τρόπο, αλλά ούτε και λόγο, να αντισταθεί, ε) η «επιτήρηση» της Ένωσης δεν έχει την έννοια ούτε δοκιμασίας ούτε, πολλώ μάλλον, τιμωρίας, αλλά διευκόλυνσης της επίτευξης στόχων που η ίδια η Ελλάδα έχει θέσει και που είναι ασφαλώς δύσκολοι, αλλά ακόμα περισσότερο αναγκαίοι –και για την Ελλάδα, και για το ευρώ και για την πολιτική Ευρώπη.

Gallery Φωτογραφιών

  • Image folder specified does not exist!
  •  
 

Βιογραφικό

  • Βιογραφικό

    Γεννήθηκα το 1962 στην Αθήνα, από πατέρα δικαστή (τρίτη γενιά νομικών στην οικογένεια και μάλλον τελευταία) και μητέρα αρχαιολόγο, με πελοποννησιακή, εξ αμφοτέρων, καταγωγή.

    Περισσότερα...