Καλεσμένος του «Ομίλου Προετοιμασίας Στελεχών Αυτοδιοίκησης» συζητήσαμε, με το νόμο ψηφισμένο (3852/2010), για τον «Καλλικράτη» και το μέλλον του.
Ειδικότερα αναφέρθηκα στη νέα κατανομή των αρμοδιοτήτων ανάμεσα στις βαθμίδες, όπως προβλέπονται στο νόμο αλλά και όπως μπορούμε να φανταστούμε ότι θα κοντραριστούν με την πραγματικότητα. Τα ζητήματα, και οι αντίστοιχοι προβληματισμοί, που έθεσα αφορούσαν α) το γεγονός ότι όλες οι επιτελικές-αναπτυξιακές αρμοδιότητες μεταφέρονται σε επίπεδο Περιφέρειας. Υπάρχει η κατάλληλη υποδομή και προετοιμασία; Ποια θα είναι η υποδοχή του σχήματος από τους πολίτες; Πώς δένει με το ότι και οι αρμοδιότητες των Δήμων είναι (στο χαρτί και αριθμητικά τουλάχιστον) αυξημένες; β) τις επικαλύψεις και «μοιράσματα» αρμοδιοτήτων που παρατηρούνται ανάμεσα σε Δήμους και Περιφέρειες (με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το περιβάλλον). Πώς θα επιλυθούν;
Καλεσμένος στο βροχερό Βερολίνο των Γερμανών Πρασίνων, παρουσίασα στα αγγλικά και σε 4 άξονες τις απόψεις μου: για την «ελληνική κατάσταση», είπα ότι πρόκειται για έναν δύσκολο αλλά πραγματικό αγώνα, αβέβαιας ακόμα έκβασης – για το ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι ανήκει στην κατηγορία «πολύ λίγο, πολύ αργά», αλλά ακόμα κι έτσι υπήρξε το μεγάλο μας στήριγμα – για τη Γερμανία, ότι αποτελεί πλέον μια «ατμομηχανή χωρίς ατμό» και ότι, υπό την καθοδήγηση της κυρίας Μέρκελ, θέλει να επιβάλει το μοντέλο της με την ισχύ και όχι σε συνεννόηση με τους εταίρους της – για τις σχέσεις Ελλάδας-Γερμανίας, ότι δοκιμάστηκαν κυρίως λόγω προβοκατόρικων δημοσιευμάτων, παρουσιάζουν όμως ένθεν κακείθεν αντοχές: έφερα τα παραδείγματα του άρθρου του Γκένσερ για την «αλαζονεία της Γερμανίας», την καμπάνια της εφημερίδας Handelsblatt για αγορά ελληνικών ομολόγων, το βιβλίο Γερμανίδας φιλολόγου για υπέρ της Ελλάδας «πολιτισμικό φόρο», την πρόταση του υπευθύνου τουρισμού των Πρασίνων για ενίσχυση μέσω μαζικών επισκέψεων στην Ελλάδα, τις δύο σημαντικές παρεμβάσεις του Ντάνι Κον-Μπεντίτ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το άρθρο του Γιόσκα Φίσερ σε ελβετική εφημερίδα, όπου σχεδόν προφητικά (γράφηκε στις 7 Απριλίου), γινόταν λόγος για «καταστροφική γερμανική στάση» και για ανάγκη στήριξης της Ελλάδας αλλά και της ιδέας της πολιτικής Ευρώπης (μέσα από την προσφιλή στο Γερμανό πολιτικό ιδέα της «Συν-Ομοσπονδίας»).
Τις δύο βασικές ομιλίες (είχε προηγηθεί ο χαιρετισμός, αλλά και η ανάλυση των θέσεων των Πρασίνων, από τον ηγέτη τους και πρώην συνάδελφο στο Ευρωκοινοβούλιο Cem Ozdemir) ακολούθησαν δυο πολύ ενδιαφέροντα στρογγυλά τραπέζια: ένα για το οικονομικό κομμάτι της υπόθεσης (πού βρίσκεται και τι μπορεί να κάνει η Ελλάδα) και ένα για την πορεία της Ευρώπης και της λεγόμενης «οικονομικής διακυβέρνησης». Τα βασικά συμπεράσματα επιχείρησα να συνοψίσω στο τελευταίο άρθρο μου στη «Μεταρρύθμιση».
Καλεσμένος -μαζί με τους Αντώνη Παπαγιαννίδη (που διηύθυνε τη συζήτηση), Βασίλη Σκουρή, Θόδωρο Σκυλακάκη, Ιωάννη Κοραντή, Κωνσταντίνο Μανιατόπουλο- του επιστημονικού ομίλου πρωτοβουλίας «Αξιότης» -που εκπροσωπήθηκε στο πάνελ από τον Πρόεδρό του Γιάννη Αναστασόπουλο και το Γενικό Γραμματέα του Βασίλη Νικολετόπουλο- μίλησα, με αφορμή το τομίδιο που εξέδωσε ο όμιλος με τίτλο «Η Ελλάδα ενεργότερος πολίτης της ΕΕ», για την Ελλάδα και την Ευρώπη μέσα στην κρίση.
Το ενδιαφέρον, αιρετικό, καμιά φορά μονοδιάστατο στην κριτική του, βιβλίο του Γάλλου Καθηγητή Jean de Kervasdoue «Κι αν όλα όσα λένε οι οικολόγοι δεν είναι αλήθεια;» παρουσιάσαμε με το δημοσιογράφο Δημήτρη Καστριώτη, καλεσμένοι του Γαλλικού Ινστιτούτου, του CNAM και των εκδόσεων Πόλις. Στη δική μου συμβολή, αναφέρθηκα στον κεντρικό –απομυθοποιητικό- στόχο του βιβλίου και εστίασα σε τέσσερα, κατά τη γνώμη μου, βασικά θέματα που θίγει: τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας (ο συγγραφέας είναι υπέρ), την –συνταγματική στη Γαλλία- «αρχή της προφύλαξης» (principe de precaution, ο συγγραφέας τη χαρακτηρίζει παράλογη και βλαπτική), το ρόλο των μέσων ενημέρωσης (ο συγγραφέας, δικαίως, θεωρεί ότι ζητήματα υγείας και περιβάλλοντος «δεν είναι υπόθεση της κοινής γνώμης») και τη σχέση επιστήμης και πολιτικής (ο συγγραφέας θεωρεί ότι οι πολιτικοί αποπροσανατολίζουν, εγώ, μέσα από την εμπειρία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τα παράδειγμα της ανάδειξης της κλιματικής αλλαγής σε βασικό θέμα της πολιτικής ατζέντας, καθώς και της Οδηγίας REACH για τη χρήση των χημικών ουσιών, πιστεύω πως η οικολογική συνειδητοποίηση περνά μέσα από μια –σοβαρή βέβαια- πολιτική προσπάθεια). Ενδιαφέρον θέμα, για το οποίο θα ήταν μια αντιπαράθεση με εκπροσώπους των «πολιτικών οικολόγων», τους οποίους ο συγγραφέας τόσο οικτίρει.
Καλεσμένος, μαζί με το φίλο Καθηγητή Χριστόφορο Σαρδελλή, στην υπέροχη οικία του Σουηδού Πρέσβη Hakan Malmqvist, μίλησα στα μέλη του Ελληνο-Σουηδικού Επιμελητηρίου και σε στελέχη επιχειρήσεων για τις πρόσφατες εξελίξεις στην Ελλάδα και την Ευρώπη και τις προοπτικές εξόδου από την κρίση.
Ποιώντας την ανάγκη φιλοτιμία, επιχείρησα να βρω κάποιες ακτίνες ελπίδας μέσα στα δύσκολα, υπογραμμίζοντας βεβαίως ότι για κάθε ελπίδα υπάρχει και ένα μεγάλο ερωτηματικό:
α) η διαχείριση της εξουσίας τα τελευταία χρόνια ήταν τόσο κακή, που δεν μπορεί παρά να βελτιωθεί (έφερα ως παραδείγματα τον τριπλασιασμό του χρέους και τον διπλασιασμό των μη αναπτυξιακών δαπανών του Κράτους κατά τη διετία 2007-2009, τις αντιστρόφως ανάλογες επιδόσεις της χώρας μας στους τομείς της διαφθοράς και της ανταγωνιστικότητας, καθώς και τον πρωτοφανή αριθμό καταδικών της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (22), το 2009, που στοίχισαν άλλα 6 εκ ευρώ σε πρόστιμα),
β) η ελληνική κοινωνία έχει αντιληφθεί ότι δεν μπορεί να αδρανήσει άλλο, ότι το πολιτικό σύστημα όσο και να αναμορφωθεί δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί στη θέση της και ότι η ίδια έχει τη δυνατότητα, αλλά και την ευκαιρία, να βάλει μπροστά την ενέργεια, το φιλότιμο και την καπατσοσύνη της (έφερα ως παράδειγμα την ώριμη μέχρι στιγμής στάση του κοινωνικού σώματος μέσα στην κρίση, τις πρώτες κινήσεις της κοινωνίας των πολιτών που φαίνονται στον ορίζοντα, καθώς και τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης για ένα πιο αντιπροσωπευτικό εκλογικό και διοικητικό σύστημα),
γ) υπάρχει ένα νέο αναπτυξιακό σχέδιο για τη χώρα, που μπορεί να μην έχει ακόμα (όπως θα όφειλε) αρχίσει να εφαρμόζεται, διαθέτει όμως τη δυναμική να αλλάξει τα πράγματα στον τομέα της παραγωγής και της επιχειρηματικότητας (έφερα ως παράδειγμα το νέο αναπτυξιακό νόμο, τη δέσμευση για δημιουργία υπό τον Πρωθυπουργό οργάνου για το γρήγορο προχώρημα μεγάλων επενδύσεων, καθώς και τα πρώτα πρακτικά μέτρα για τόνωση της «πράσινης ανάπτυξης»),
δ) η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει, με καθυστέρηση και δολιχοδρομήσεις, αντιληφθεί πλέον την κρισιμότητα των περιστάσεων, την ανάγκη προστασίας οικονομιών των κρατών μελών αλλά και κοινωνικών κεκτημένων και το αναπόδραστο μιας πορείας προς την «οικονομική διακυβέρνηση» (ανέλυσα το πρόσθετο πακέτο-μαμούθ των 750 δις ευρώ, καθώς και τα συνοδευτικά μέτρα έντασης του συντονισμού σε δημοσιονομικό, ελεγκτικό και μακροοικονομικό επίπεδο),
ε) παρ’ όλους τους καταναγκασμούς του προγράμματος που έχει επιβληθεί, η Ελλάδα έχει ακόμα επιλογή για το δρόμο που θα την βγάλει από την κρίση: είτε να υποκύψει στη λιτότητα και να οδηγηθεί στον οικονομικό και κοινωνικό μαρασμό (λύση τύπου Ουγγαρίας-Ρουμανίας, προς αποφυγήν), είτε να παραδεχθεί, με κάποιο τρόπο (πχ αναδιάρθρωση χρέους) την αδυναμία ανταπόκρισης στις υποχρεώσεις της και να επαναδιαπραγματευτεί με τους δανειστές και τους εταίρους της (περίπτωση Αργεντινής - Ισλανδίας, δύσκολα πραγματοποιήσιμη, σε πρώτο τουλάχιστον χρόνο, σε καθεστώς Ευρωζώνης), είτε να πάρει μαθήματα «εξόδου προς τα πάνω» από την αντίστοιχη περιπέτεια της Σουηδίας στις αρχές της δεκαετίας του 1990 (με έμφαση στη ρευστότητα του χρηματοπιστωτικού τομέα, τις επενδύσεις, τη συναίνεση όλων των πολιτικών δυνάμεων, τη διατήρηση του κοινωνικού ιστού μέσα από το ρόλο του Κράτους).
Με δυο λόγια, η ελπίδα πεθαίνει τελευταία –έστω και the Greek way.
Καλεσμένος της ΠΑΣΠ (αρχίζει και γίνεται συνήθεια και μου αρέσει) και της Νομικής Σχολής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου συζήτησα με τους φοιτητές για τις πρόσφατες εξελίξεις, τη θέση της Ελλάδας, της κυβέρνησης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσα στην κρίση. Μίλησα για την πορεία του ελληνικού πολιτικού συστήματος προς την αναξιοπιστία και τις τεράστιες ευθύνες της προηγούμενης κυβέρνησης, για την αργή αλλά –κατά τη γνώμη μου- αναπόφευκτη πορεία της Ευρώπης –με «λαγό» την Ελλάδα- προς την «οικονομική διακυβέρνηση» και για τα πρακτικά ζητήματα που θέτουν τώρα ο «μηχανισμός βοήθειας», η ανάμιξη του ΔΝΤ, τα σκληρά μέτρα λιτότητας και η ανάγκη ανάπτυξης, ώστε να μην ξαναβρεθούμε πάλι, σε 3 χρόνια, στην ίδια κατάσταση. Τα παιδιά έβαλαν το χέρι στην πληγή: συνδυάζονται τα μέτρα με ανάπτυξη, η εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ με την, έστω αναγκαστική, διολίσθηση σε θέσεις που δεν είναι δικές του, οι κοινωνικές στρεβλώσεις με την επιπλέον επιβάρυνση των λιγότερο προνομιούχων, η «από τα πάνω» αντιμετώπιση του προβλήματος με το όριο ανοχής της ελληνικής κοινωνίας; Συζητήσαμε –και ουσιαστικά μάλιστα- αλλά απαντήσεις δεν βρήκαμε. Γιατί απαντήσεις, άλλες από την πράξη, δεν υπάρχουν πια.
Social Media