Ευρωπαϊκή Ένωση και Ηνωμένες Πολιτείες μέσα στην κρίση
Συλλογικός Τόμος : από τον Μπούς στον Ομπάμα (επιμέλεια Σωτήρης Ντάλλης) Εκδόσεις Παπαζήση 2010
Μια χρηματοπιστωτική απορρύθμιση, οφειλόμενη σε δομικές αδυναμίες του σύγχρονου καπιταλισμού και προκληθείσα από την απληστία και την ανευθυνότητα βασικών «παικτών» του, που σύντομα μεταβλήθηκε σε οικονομική και κοινωνική θύελλα με γενικευμένη ύφεση, τεράστια ελλείμματα, υπερχρέωση κρατών και νοικοκυριών, πτώση της αγοραστικής δύναμης των πολιτών, πτωχεύσεις εταιριών και επιχειρήσεων και έκρηξη της ανεργίας: η περιγραφή της κρίσης που χτύπησε το παγκόσμιο –και παγκοσμιοποιημένο- «χωριό» μας στα τέλη του 2008, και συνεχίζει να το αναταράσσει, είναι εύκολη όσο και επώδυνη. Το ζήτημα είναι βέβαια τι κάνουμε για να την αντιμετωπίσουμε. Η μεγάλη διαφορά με το κραχ του 1929 ήταν ότι αυτή τη φορά οι εθνικές κυβερνήσεις και οι υπερεθνικοί οργανισμοί κινήθηκαν με σχετική ταχύτητα, έριξαν (κρατικό) χρήμα στις αγορές και διέσωσαν το σύστημα (τις δομές του αλλά και τις καταθέσεις μας). Η δημόσια παρέμβαση ήταν γενικευμένη, πόσο όμως συντονισμένη ήταν και στην υπηρεσία ποιας λογικής; Το παρόν κείμενο φιλοδοξεί ειδικότερα να εστιάσει στις ομοιότητες και τις διαφορές όσον αφορά την αντιμετώπιση της κρίσης στις δύο μεγάλες οικονομίες και κοινωνίες της Δύσης, την ευρωπαϊκή και την αμερικανική, και να εξαγάγει πολιτικά και θεσμικά συμπεράσματα με δεδομένη την εγγενή ανομοιότητα των συστημάτων (μια πολιτική ένωση ανεξάρτητων κρατών και μια ομοσπονδιακή χώρα) αλλά και την επίσης εγγενή κοινότητα στόχων και, ίσως, και μεθόδων.
Media και πολιτική την εποχή της κρίσης
Περιοδικό "Επίλογος" 2009
Για την κρίση έχουν γραφεί και ειπωθεί υπερβολικά πολλά –πριν μάλιστα ξεσπάσει στη σημερινή ορατή από όλους μορφή της. Στον ελληνικό ειδικά χώρο, και ειδικότερα στο χώρο των μέσων ενημέρωσης, όλα είναι κρίση. Η λέξη είναι πανταχού παρούσα, διαρκώς στο προσκήνιο και καλύπτει όλα τα πεδία: την πολιτική, φυσικά και δικαιολογημένα («κανείς δεν ενδιαφέρεται για το γενικό καλό», «όλοι οι πολιτικοί είναι διεφθαρμένοι»), την κοινωνία («πάμε διαρκώς προς τι πίσω», «ο ελληνισμός φθίνει»), τους θεσμούς («δεν υπάρχει κράτος»), τη γνώση και τις τέχνες («δεν μαθαίνουμε πια τίποτα και δεν παράγουμε τίποτα»), ακόμα και τον αθλητισμό («η Ευρώπη γελάει με τις ομάδες μας»). Φυσικά όλα αυτά δεν είναι άσχετα με την πραγματικότητα, σκιαγραφούν όμως μια πλαστή πραγματικότητα. Η κρίση, στην Ελλάδα όπως και αλλού, είναι φυσιολογικό μέρος της διαδικασίας της ζωής, πηγάζει από την τάση του ανθρώπου να ζητά το ανέφικτο και να απογοητεύεται με αυτό που έχει, να βλέπει «ανώτερες δυνάμεις» στο δρόμο μιας βελτίωσης που απλώς σκοντάφτει στην ατέλεια της ανθρώπινης φύσης και των ανθρώπινων κοινωνιών. Προσωπικά έχω πολλές φορές αναφερθεί στην κρίση (ιδίως τη θεσμική και την πνευματική), αλλά δεν διακατέχομαι από κανένα σύνδρομο ποσοτικής ελληνικής υστέρησης. Παρά τα προβλήματα, τις δυσλειτουργίες και τις ψυχικές μας τάσεις δεν βλέπω λιγότερο δυναμισμό και λιγότερες δυνατότητες ούτε στην ελληνική κοινωνία ούτε στην ελληνική πολιτική σκηνή ούτε στα βασικά πεδία γνώσης και πολιτισμού. Αρκεί βέβαια (και αυτό το «αρκεί» είναι όλη η ιστορία, ίσως ακόμα και όλη η ελληνική Ιστορία) να περάσουμε κάποια στιγμή από τη διαπίστωση στην προσπάθεια. Επειδή δεν το κάνουμε, αναφέρομαι συχνά στην ποιοτική υστέρηση των ελληνικών θεσμών, στην υπέρβαση της αόρατης γραμμής που χωρίζει τις πολλές αλλά αντιμετωπίσιμες ατέλειες με τις λίγες εκείνες αγκυλώσεις που εμποδίζουν ένα σύστημα να ανανεωθεί και να προχωρήσει.
«ΔΙΚΑΙΟΡΑΜΑ» Δεκέμβριος 2009
Μια από τις πολλές καινοτομίες που εισέφερε ήδη στη δημόσια ζωή η νέα κυβέρνηση αφορά την αντίληψη της έννοιας και της προστασίας του περιβάλλοντος. Συμβολικά και πρακτικά μέτρα όπως η δημιουργία ειδικού Υπουργείου Περιβάλλοντος, η υιοθέτηση του «πράσινου» αναπτυξιακού προτύπου, η νέα διοικητική διάρθρωση της λεγόμενης «πολιτικής προστασίας» (από φυσικές καταστροφές), ακόμα και η αναγγελία ότι η «πράσινη ανάπτυξη» γίνεται μάθημα στα σχολεία, λαμβάνουν υπόψη τους τις ανάγκες της εποχής και πηγαίνουν ολοφάνερα στη σωστή κατεύθυνση. Είναι φυσικά νωρίς για να μιλήσουμε για την έκβαση της απαραίτητης αλλαγής νοοτροπίας και πράξης από Κράτος και πολίτες. Δεν θα ήταν όμως ίσως άχρηστο να θυμίσουμε ότι κάθε πολιτικό μέτρο στον τομέα αυτό θα πρέπει να εδράζεται σε μια διευρυμένη –και γενικά άλλου είδους- λειτουργία του περιβάλλοντος ως δικαιώματος. Αγώγιμου αλλά και αυτοδεσμευτικού.
Social Media