De profundis

ΤΑ ΝΕΑ 17/09/2007

Προσωπική ματιά σε συλλογική περιπέτεια

Τρεις μέρες πριν από τις εκλογές γράφτηκε τούτο το κείμενο–τέλος μιας αρχής περισσότερο, παρά αρχή του τέλους. Μη μπορώντας να μιλήσω για το αποτέλεσμα, θα αποτολμήσω τον προσωπικό τόνο, για δεύτερη μόλις φορά σε μια ενδεκαετία επικοινωνίας μέσα από αυτή τη στήλη. Αυτές ήταν οι πρώτες εκλογές που έζησα κατά κάποιο τρόπο «από μέσα»–μη υποψήφιος ο ίδιος, αλλά με θεσμική θέση σε ένα κόμμα και ενεργό συμμετοχή στην προεκλογική εκστρατεία. Ήταν μια εμπειρία μαθητείας και μαζί προσγείωσης. Κυρίως όμως -κι αυτό θέλω να μοιραστώ- ήταν μια εμπειρία εφαρμοσμένης πολιτικής.

Οι εκλογές του 2007 μου αφήνουν -και δε νομίζω να είμαι ο μόνος- μια πικρή γεύση. Προσχηματικές ως προς το σημείο εκκίνησής τους, γρήγορα μετέωρες ως προς τον ίδιο το λόγο ύπαρξής τους, αμήχανες σε σχέση με την πρόσληψή τους από το κοινωνικό σώμα, αβέβαιες μέχρι την τελευταία στιγμή ως προς το αποτέλεσμά τους, ανέλπιδες για το συλλογικό μέλλον. Εκλογές που άρχισαν σα φάρσα (με την κυβέρνηση να ανάγει σε «εθνικό λόγο» την αδυναμία της να κυβερνήσει), συνεχίστηκαν σαν τραγωδία (με τις πυρκαγιές και τις συνέπειές τους) και είναι αμφίβολο αν θα κλείσουν με κάθαρση -τόσο βαθιές, στην ψυχή και στο σώμα αυτού του τόπου, είναι οι πληγές που αφήνει πίσω της η απερχόμενη κυβέρνηση. Στις εκλογές αυτές αναδείχτηκαν, μεγεθυμένα μέσα από το φακό της εθνικής τραγωδίας, όχι τα θεσμικά ελλείμματα -που κινούνται στο όριο του απολύτως φυσιολογικού- αλλά οι δομικές παθογένειες του πολιτικού μας συστήματος και ιδίως της εκλογικής διαπάλης. Ένας ανάξιος του ονόματός του πολιτικός διάλογος, καθώς ελάχιστα φώτισε τα πραγματικά μεγάλα προβλήματα: τους χειρισμούς και τις προοπτικές των εθνικών θεμάτων, τη θέση της Ελλάδας σε μια Ευρωπαϊκή Ένωση που ψάχνεται αλλά αλλάζει, την εύρεση μοχλών πραγματικής ανάπτυξης, την αντιμετώπιση του ασφαλιστικού και του συνταξιοδοτικού χωρίς την παραμικρή περαιτέρω καθυστέρηση, τη διόγκωση της φτώχειας, τα χάλια της Παιδείας και της Υγείας, την αυτοκτονική υποβάθμιση του περιβάλλοντος (Ελλάδα, η χώρα όπου ακόμα θάβονται τα σκουπίδια, μπαζώνονται τα ρέματα και χτίζονται τα δάση). Η τηλεοπτική εικόνα -και όχι μόνο της τηλεόρασης- κάλυψε τα πάντα, από τις κοκορομαχίες των υποψηφίων ως τα δακρύβρεχτα διαγγέλματα ενός Πρωθυπουργού ξεπερασμένου από τα γεγονότα, από τα ανοιχτά ψέματα του προπαγανδιστικού υλικού της κυβερνώσας παράταξης ως τις αλλαγές πλεύσης της αντιπολίτευσης, από τον καταιγισμό τηλεφωνικών μηνυμάτων ως τις λογής «διαρροές» και το εν γένει πολιτικό κουτσομπολιό. Ο δε διαγκωνισμός των προσώπων, υπαγορευμένος από την επαιτεία του σταυρού, κόβει τα φτερά στην ανανέωση, στραπατσάρει το ήθος και αλλοιώνει το ύφος, ευνοεί την ομοιομορφία και τον κομφορμισμό, επιτρέπει σε κυρίες που χαστούκισαν τη γυναίκα ενός Πρωθυπουργού και σε κυρίους που μπήκαν οπλισμένοι στη Βουλή να λερώνουν τις γειτονιές μας και να λοιδορούν τη μνήμη μας.

Αν κάτι αισθάνομαι ότι πρέπει να βγει μέσα από κάποιες εκλογές -στις παρούσες το τρένο έχει μάλλον χαθεί- αυτό, πέρα από τις απαραίτητες θεσμικές αλλαγές (στον τρόπο εκλογής των βουλευτών, στη σχέση πολιτικής και μέσων μαζικής επικοινωνίας, στην εκτύλιξη του κοινοβουλευτικού έργου, στη χαμένη αξιοκρατία στη δημόσια διοίκηση), έχει να κάνει με την επανασύνδεση με την «ιεραρχία του κύρους». Το κύρος -των προσώπων και των θεσμών- κατακτάται, δεν χαρίζεται. Το ίδιο συμβαίνει και με τη δημοκρατία -και γι'αυτό φθίνει συνεχώς. Δεν μπορώ να κρύψω την πεποίθηση ότι, από τα κόμματα εξουσίας στην Ελλάδα, μόνο το ΠΑΣΟΚ έχει, υπό προϋποθέσεις τη δυνατότητα να προωθήσει την ιεραρχία του κύρους στην Ελλάδα και διαθέτει τα πρόσωπα που θα το ενσαρκώσουν. Από αυτή την άποψη, στις 17 Σεπτεμβρίου άρχισε ήδη ένας άλλος, ακόμα πιο δύσκολος, αγώνας.

 

Βιογραφικό

  • Βιογραφικό

    Γεννήθηκα το 1962 στην Αθήνα, από πατέρα δικαστή (τρίτη γενιά νομικών στην οικογένεια και μάλλον τελευταία) και μητέρα αρχαιολόγο, με πελοποννησιακή, εξ αμφοτέρων, καταγωγή.

    Περισσότερα...