Κώστας Β. Mποτόπουλος

Η δημιουργία αυτοτελούς υπουργείου και η ανάληψή του από τον κύριο Αβραμόπουλο υποτίθεται ότι θα σηματοδοτούσαν μια νέα συμβολική και οργανωτική αρχή. Στην πράξη, το πρώτο μέτρο της νέας τουριστικής ηγεσίας ήταν το κόψιμο του επιδόματος πετρελαίου για όλους τους υπηρετούντες στην πρώην Γενική Γραμματεία Τουρισμού (προφανώς συλλήβδην θεωρηθέντες «παιδιά του ΠΑΣΟΚ») και η έναρξη μιας τακτικής συστηματικών και αθρόων μετατάξεων άσχετων με τον τουρισμό υπαλλήλων, συνήθως από Δήμους και, ακόμη συνηθέστερα, μη πανεπιστημιακής μορφώσεως. Η τακτική αυτή, που τριπλασίασε σχεδόν τους μονίμους υπαλλήλους του υπουργείου και του «δώρισε» και μια στρατιά περίπου 400 συμβασιούχων, θα συνεχιζόταν σε όλη τη διάρκεια της κυβερνητικής θητείας και θα αποτελούσε το χαρακτηριστικότερο αποτύπωμά της στον τουρισμό. Καθίσταται δε ακόμα περισσότερο αδικαιολόγητη από το γεγονός ότι το θεωρητικά «νέο» οργανωτικό σχήμα δεν πρόσθεσε καμία ουσιαστική αρμοδιότητα στο νεοϊδρυθέν υπουργείο, που παρέμεινε δορυφόρος του (συντεχνιακά πολύ πιο επιδέξιου) ΕΟΤ, χωρίς επιτελικό ρόλο (δεν πήρε αρμοδιότητες από κανένα άλλο υπουργείο, αντιθέτως έχασε αρκετές από αυτές που είχε) και με προϋπολογισμό περιπτέρου σε σχέση με μια πραγματικά φιλόδοξη τουριστική πολιτική. Η θητεία Αβραμόπουλου σφραγίστηκε λοιπόν από καλές δημόσιες σχέσεις -πώς θα μπορούσε άραγε να γίνει αλλιώς;- αλλά και ανοιχτή κομματικοποίηση, το σκάνδαλο των επιλογών ανθρώπων χωρίς προσόντα για τα γραφεία του ΕΟΤ (σκάνδαλο που προς τιμήν της αποκάλυψε και εν μέρει σταμάτησε η διάδοχός του), το έτερο σκάνδαλο του διευθυντή του γραφείου του υφυπουργού κ. Λιάσκου (που οδήγησε σε παραίτηση τον πρώτο και σε δυσμένεια το δεύτερο) και ελάχιστο έργο ουσίας.
Η κυρία Πετραλιά είναι αλήθεια ότι πόνεσε -και πάντως δούλεψε- περισσότερο για τον ελληνικό τουρισμό. Πιστώνεται με ένα νομοσχέδιο (αυτό του ιαματικού τουρισμού, που είχε όμως προετοιμαστεί από την προηγούμενη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ και έμενε αχρησιμοποίητο στα συρτάρια για πάνω από 2 χρόνια), με την αντίσταση στη σκανδαλώδη υπέρ των μεγαλοξενοδόχων της Αθήνας τροπολογία του κυρίου Αλογοσκούφη, την προσπάθεια να μπει τάξη στα ξενοδοχεία με αύξηση των ελέγχων. Βαρύνεται όμως με ακόμα περισσότερες και πιο σχετιζόμενες με τη Β Περιφέρεια Αθηνών προσλήψεις, την αδυναμία επίλυσης του στεγαστικού προβλήματος του υπουργείου, στο οποίο στοιβάζονται κυριολεκτικά άνθρωποι, φάκελοι και παράπονα, την ολοκλήρωση της κατάρρευσης της πρώην κραταιάς Εταιρείας Τουριστικών Ακινήτων, την αδυναμία συνεννόησης με τα άλλα σχετικά με τον τουρισμό υπουργεία: στο προβληματικότατο χωροταξικό σχέδιο του τουρισμού δεν ρωτήθηκε από το ΥΠΕΧΩΔΕ, στο θέμα του χάντλινγκ της Ολυμπιακής δεν βάρυνε στον υπουργό Μεταφορών, ο υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας την αγνόησε όταν καθόριζε τα δρομολόγια των πλοίων και φυσικά ο πρωθυπουργός -και όσοι τον ακολούθησαν σε αυτόν τον ολισθηρό δρόμο- ούτε ενδιαφέρθηκαν για το κακό που έκαναν στον τουρισμό με τις θεωρίες τους περί «ασύμμετρων απειλών».
Με τούτα και με κείνα ο ελληνικός τουρισμός μπορεί να βγάζει προς τα έξω, χάρις κυρίως στην αναδρομική ολυμπιακή διαφήμιση, μια εικόνα σχετικής υγείας, τα δομικά του όμως προβλήματα διατηρήθηκαν, αν δεν επιτάθηκαν: βαρύ και διόλου ευέλικτο διοικητικό σχήμα, έλλειψη επαγγελματισμού, αναντιστοιχία ανάμεσα στην αύξηση των αφίξεων και τα οικονομικά έσοδα από αυτές, μη προσαρμογή στο νέο ανταγωνιστικό περιβάλλον, εποχικότητα και αποσπασματικότητα. Σε αυτά, η τελευταία κυβερνητική περίοδος πρόσθεσε την ανεξήγητη «απόσπαση» του Φεστιβάλ της Αθήνας (που συνεχίζει ωστόσο να χρηματοδοτείται από τον τουρισμό), την επιστροφή των αρμοδιοτήτων των Περιφερειών στο κέντρο, την επικάλυψη ΕΟΤ-Υπουργείου. Συνεχίζει να απουσιάζει ο Δορυφόρος Λογαριασμός του Τουρισμού, μια σύγχρονη εκπαίδευση των υπαλλήλων του κλάδου, ένα εξειδικευμένο μάρκετινγκ, με δυο λόγια μια πραγματικά ακομμάτιστη εθνική πολιτική. Φτωχός στ αλήθεια απολογισμός σε σχέση με τις αρχικές φιλοδοξίες. Κι εδώ, λοιπόν, το έργο είναι μπροστά κι όχι πίσω.