Κώστας Β. Mποτόπουλος

Με αυτά τα δεδομένα, κάποιου είδους αισιοδοξία για τη νέα χρονιά είναι όχι μόνο αναγκαστική αλλά και ήδη οριοθετημένη. Να πού θα έβαζα τις συντεταγμένες της  στα δύο βασικά μέτωπα που θα ορίσουν τη δημόσια ζωή:
-    Στο μέτωπο της οικονομίας, η διδαχή του 2011 ήταν: δεν γίνεται εξορθολογισμός χωρίς ρύθμιση. Η εξάπλωση και η εμβάθυνση της κρίσης έδειξαν ότι το αόρατο χέρι της Αγοράς, απλώς δεν υπάρχει -τουλάχιστον ως διορθωτικός παράγοντας. Έδειξαν επίσης ότι η οικονομία χρειάζεται θεσμούς (και μάλιστα όσο το δυνατόν κοινούς θεσμούς) όχι να τιθασευτεί, αλλά για να αναπνεύσει. Σε εποχή παγκοσμιοποιημένης κρίσης και σε περιβάλλον Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι θεσμοί αυτοί έχουν όνομα: λέγονται οικονομική διακυβέρνηση (σχεδιασμός και αποφάσεις πέραν του καθαρά δημοσιονομικού πεδίου), πολιτική στήριξη (και φυσικά όχι διάλυση ή διήθηση) του ευρώ, πραγματικά ανεξάρτητη αξιολόγηση κρατών και τραπεζών (έλεγχος των σημερινών «οίκων», δημιουργία ευρωπαϊκού οργανισμού δημόσιας λογικής), διαχωρισμός επενδυτικών και κερδοσκοπικών δραστηριοτήτων (ένα «Γκλας-Στίγκαλ» σε ευρωπαϊκό επίπεδο), κοινά εργαλεία ανάπτυξης και θωράκισης, όπως το ευρω-ομόλογο. Στο δε επίπεδο της χώρας μας, είναι προφανές ότι το στοίχημα είναι η προσπάθεια εξυγίανσης να συνδυασθεί με σπόρους ανάπτυξης. Όχι μόνο κούρεμα στο χρέος, αλλά και ψήλωμα σε επενδύσεις και έργα. Όχι μόνο μειώσεις μισθών και απώλεια θέσεων εργασίας, αλλά και αρχή δημιουργίας δυνατοτήτων στους τομείς όπου έχει πλεονέκτημα η χώρα μας (τουρισμός, εναλλακτικές πηγές ενέργειας) αλλά και, ίσως κυρίως, στην αξιοποίηση του ανθρώπινου επιστημονικού δυναμικού, του πιο άδικα χαραμισμένου ελληνικού κεφαλαίου.
-    Στο μέτωπο της πολιτικής, ελπίζω να καταλάβαμε ότι δεν πάμε πουθενά χωρίς συλλογικότητα. Όχι λόγια περί συνυπευθυνότητας, αλλά πραγματική συν-ευθύνη. Όχι μόνο ανατομία της παθογένειας και γκρίνια, αλλά και φιλότιμο και πρωτοβουλία στο προσωπικό πεδίο ευθύνης –δημόσιο ή ιδιωτικό- του καθενός. Όχι (μόνο) λιθοβολισμός του πολιτικού συστήματος, αλλά και πολιτικές, με την ευρεία έννοια, πρωτοβουλίες της κοινωνίας των πολιτών, πέρα από την πολλές φορές δικαιολογημένη αλλά πάντα άγονη «αγανάκτηση». Η ελπίδα εδώ θα κριθεί από την άμεση αλλαγή λειτουργίας της παρούσας κυβέρνησης, τη βαθιά, πολύ βαθιά, ανανέωση του πολιτικού δυναμικού στις επερχόμενες εκλογές και την αλλαγή στον τρόπο αντιμετώπισης του συλλογικού συμφέροντος από την κυβέρνηση που θα προκύψει από τις κάλπες.
Αν αυτά, ή τουλάχιστον κάποια από αυτά, γίνουν, η κρίση μπορεί να αναχαιτιστεί και η ανάκαμψη να αρχίσει. Αν όχι, και κυρίως αν πολίτες και πολιτικό σύστημα συνεχίσουν να θεωρητικολογούν αντί να δρουν, τότε θα γυρίσουμε, από πλευράς συνθηκών ζωής και προοπτικών, πολλά χρόνια πίσω. Είναι τόσο –δραματικά- απλό.