Θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα

28  Νοεμβρίου 2007

ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ Υποβολή: Κώστας Μποτόπουλος και Δήμητρα Ματσούκα
Θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα λόγω εντατικοποίησης των εργασιών σε συγχρηματοδοτούμενα έργα στην Ελλάδα Το κανονιστικό πλαίσιο που διέπει την συγχρηματοδότηση έργων από τα διαρθρωτικά ταμεία καθορίζει αυστηρούς όρους όσον αφορά το σεβασμό της κοινοτικής νομοθεσίας σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος, τη διαδικασία ανάθεσης των έργων και τον ανταγωνισμό. Η μη τήρηση των παραπάνω όρων οδηγεί σε πάγωμα, μείωση και ενίοτε σε ακύρωση της χρηματοδοτικής συνδρομής.
Σε πολλά συγχρηματοδοτούμενα έργα στην Ελλάδα, λόγω της επικείμενης απώλειας κοινοτικών κονδυλίων και των ασφυκτικών προθεσμιών, παρατηρείται μια εντατικοποίηση των εργασιών (δεκάωρες βάρδιες με 2 ημέρες ανάπαυσης ανά μήνα) εις βάρος της ασφάλειας των εργαζομένων που οδηγεί σε θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα, όπως αυτό που συνέβη πρόσφατα σε εργοτάξιο της Εγνατίας στην περιοχή της Ηπείρου.



Λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο ευρωπαϊκό σύστημα αξιών, η διαφύλαξη της ανθρώπινης ζωής δεν μπορεί να θεωρείται κατώτερη από την προστασία της πανίδας και της χλωρίδας ή την τήρηση των όρων ανταγωνισμού, ερωτάται η Επιτροπή:



1. Υπάρχει στους όρους χορήγησης κοινοτικής συνδρομής πρόνοια ως προς το σεβασμό της ασφάλειας των εργαζομένων στο χώρο εργασίας, αντίστοιχη με εκείνη της προστασίας του περιβάλλοντος ή της διαδικασίας ανάθεσης των έργων ; Με ποιον τρόπο εξασφαλίζει η Επιτροπή την τήρησή της από τα κράτη μέλη;



2. Εν προκειμένω, είναι ενήμερη των εργατικών ατυχημάτων που έχουν συμβεί το τελευταίο διάστημα στην Ελλάδα σε συγχρηματοδοτούμενα έργα; Σε ποιος ενέργειες έχει προβεί προς τις ελληνικές αρχές; Ποιες εξηγήσεις εδόθησαν από την ελληνική πλευρά;



3. Ποιες εν γένει πρωτοβουλίες έχει λάβει, ή σκοπεύει να αναλάβει, η Επιτροπή για τη μείωση των εργατικών ατυχημάτων;

7 Φεβρουαρίου 2008

 

Aπάντηση του κ. Špidla εξ ονόματος της Επιτροπής

Η οργάνωση του χρόνου εργασίας με δεκάωρες βάρδιες και με δύο μόνο ημέρες ανάπαυσης ανά μήνα αντιβαίνει προφανώς στις απαιτήσεις της οδηγίας 2003/88/EΚ[1]. Πρώτον, η εν λόγω οδηγία υποχρεώνει τα κράτη μέλη να θεσπίζουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να διασφαλίζουν ότι κάθε εργαζόμενος διαθέτει, ανά περίοδο επτά ημερών, μια ελάχιστη περίοδο συνεχούς ανάπαυσης εικοσιτεσσάρων ωρών. Η εβδομαδιαία ανάπαυση μπορεί να αναβληθεί σε περιορισμένο αριθμό περιπτώσεων, αλλά μόνο εφόσον παραχωρείται στους εν λόγω εργαζόμενους αντισταθμιστική ανάπαυση ισοδύναμης διάρκειας. Σε σχετική απόφαση του Δικαστηρίου[2] προβλέπεται ότι η αντισταθμιστική ανάπαυση πρέπει να λαμβάνεται αμέσως μετά την περίοδο εργασίας, σύμφωνα με τους στόχους υγείας και ασφάλειας της οδηγίας. Δεύτερον, η οδηγία περιορίζει τον ανώτατο χρόνο εβδομαδιαίας εργασίας, συμπεριλαμβανομένων τυχόν υπερωριών, σε 48 ώρες ανά εβδομάδα· ως χρόνος εργασίας θεωρείται ο μέσος όρος εργασίας σε περίοδο έξι μηνών, εκτός και εάν η συλλογική σύμβαση προβλέπει μεγαλύτερη περίοδο αναφοράς, η οποία όμως και πάλι δεν μπορεί να υπερβαίνει τους 12 μήνες. Η οδηγία για το χρόνο εργασίας μεταφέρθηκε στην ελληνική έννομη τάξη και η επιβολή της αποτελεί, σε πρωτοβάθμιο επίπεδο, αρμοδιότητα των εθνικών αρχών και δικαστηρίων.



Όσον αφορά τα ειδικά ζητήματα που έθεσε ο αξιότιμος βουλευτής:



1 και 2. Όσον αφορά ειδικότερα όλα ή κάποιο από τα σχέδια που συγχρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά Ταμεία, αυτά υπόκεινται στη γενική απαίτηση συμβατότητας με τις κοινοτικές πολιτικές και την κοινοτική νομοθεσία. Το άρθρο 2 παράγραφος 5 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1260/1999[3], της 21ης Ιουνίου 1999, περί γενικών διατάξεων για τα διαρθρωτικά Ταμεία, ορίζει ότι: «Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη μεριμνούν για τη συνέπεια των πράξεων των Ταμείων προς τις λοιπές κοινοτικές πολιτικές και ενέργειες, ιδίως στους τομείς της απασχόλησης, της ισότητας ανδρών και γυναικών, της κοινωνικής πολιτικής, ...» ενώ το άρθρο 12 του ίδιου κανονισμού ορίζει ότι «οι πράξεις που χρηματοδοτούνται από τα Ταμεία, από την ΕΤΕπ ή από άλλο χρηματοδοτικό όργανο, πρέπει να είναι σύμφωνες προς τις διατάξεις της συνθήκης και των πράξεων που θεσπίζονται δυνάμει αυτής, καθώς και προς τις κοινοτικές πολιτικές και δράσεις...».



Σε εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας, η διασφάλιση της συμβατότητας με τις προαναφερόμενες διατάξεις αποτελεί αρμοδιότητα των εθνικών αρχών και συγκεκριμένα των διαχειριστικών αρχών των επιχειρησιακών προγραμμάτων που συγχρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά Ταμεία, σύμφωνα με το άρθρο 34 παράγραφος 1 στοιχείο στ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1260/1999. Ωστόσο, η Επιτροπή υπενθυμίζει τακτικά στις εθνικές αρχές που είναι αρμόδιες για την υλοποίηση των πράξεων διαρθρωτικών ενισχύσεων, την ανάγκη στενής παρακολούθησης της συμβατότητας των συγχρηματοδοτούμενων πράξεων με όλες τις κοινοτικές πολιτικές και δράσεις. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή, δοθείσης ευκαιρίας, έχει αποσαφηνίσει στις εθνικές αρχές ότι, σε περίπτωση διαπίστωσης παράλειψης συμμόρφωσης, θα προβεί σε δημοσιονομικές διορθώσεις της πράξης. Επιπλέον, η Επιτροπή διενεργεί έρευνες στο πλαίσιο των εθνικών αρχών, στην περίπτωση που της υποβληθούν σχετικές καταγγελίες ή αναφορές.



3. Η κοινοτική νομοθεσία θεσπίζει υψηλά επίπεδα προστασίας κατά των εργατικών ατυχημάτων. Συγκεκριμένα, η οδηγία 89/391/ΕΟΚ[4] καλύπτει θέματα όπως ελάχιστες προδιαγραφές του χώρου εργασίας, υποχρέωση του εργοδότη να ενημερώνει τους εργαζομένους, να συνδιαλέγεται μαζί τους και να τους επιτρέπει να συμμετέχουν στις συζητήσεις για όλα τα θέματα που αφορούν την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία καθώς και την υποχρέωσή του να διασφαλίζει σε όλους τους εργαζομένους επαρκή κατάρτιση σε θέματα ασφάλειας και υγείας καθ' όλη τη διάρκεια της απασχόλησής τους. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι οι αρμόδιες εθνικές αρχές διασφαλίζουν την ορθή και αποτελεσματική εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου και την εκπλήρωση των καθηκόντων της επιχείρησης ειδικά όσον αφορά τη διασφάλιση της πλήρους ενημέρωσης των εργαζομένων για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους που έχουν σε συνάρτηση με την εργασία τους.

Η Επιτροπή από την πλευρά της εξέδωσε, το Φεβρουάριο του 2007, μια νέα κοινοτική στρατηγική 2007-2012 για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία[5]. Η εν λόγω στρατηγική προτείνει μείωση κατά 25 % του συνολικού ποσοστού εργατικών ατυχημάτων κατά την περίοδο 2007-2012 στην ΕΕ-27, μέσω της εφαρμογής μιας σειράς μέτρων για τη βελτίωση της προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων.





 

[1] Οδηγία 2003/88/EΚ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 4ης Noεμβρίου 2003 σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας, ΕΕ L 299 της 18.11.2003.

[2] Jaeger, C-151/02, Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, απόφαση της 9ης Σεπτεμβρίου 2003.

[3] Κανονισμός (EΚ) αριθ. 1260/1999 του Συμβουλίου της 21ης Ιουνίου 1999 περί γενικών διατάξεων για τα διαρθρωτικά Ταμεία, ΕΕ L 161 της 26.6.1999.

[4] Οδηγία 89/391/EΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 1989, σχετικά με την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία, ΕΕ L 183 της 29.6.1989.

[5] COM (2007) τελικό 62.

 

Βιογραφικό

  • Βιογραφικό

    Γεννήθηκα το 1962 στην Αθήνα, από πατέρα δικαστή (τρίτη γενιά νομικών στην οικογένεια και μάλλον τελευταία) και μητέρα αρχαιολόγο, με πελοποννησιακή, εξ αμφοτέρων, καταγωγή.

    Περισσότερα...