Κώστας Β. Mποτόπουλος

Οι χώρες και οι λαοί της Ευρώπης, στη βάση των κοινών αξιών που τους επιτρέπουν να βρίσκονται μαζί, αλλά και διατηρώντας το δικαίωμα διαφοράς και ετερότητας που εξασφαλίζει αυθεντικότητα στην ένωσή τους, αυτοδεσμεύονται και αλληλοτροφοδοτούνται για ενίσχυση του Κράτους -και του αισθήματος- Δικαίου. Τα λεγόμενα κοινωνικά δικαιώματα, που αξιώνουν δράση υπέρ των πολιτών από το Κράτος, ενισχύονται, τα δικαιώματα της νέας εποχής (ιδιωτικότητα, βιοηθική, πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες, σεβασμός της πολιτιστικής και θρησκευτικής πολυμορφίας) βρίσκουν θέση, επιλογές που δεν τολμούσε κανένα μείζον θεσμικό κείμενο (αποσύνδεση γάμου από τη διαφορά των φύλων, ειδικός σεβασμός στη θέση του παιδιού μέσα στην οικογένεια, υποχρεωτική μισθολογική ισότητα ανδρών και γυναικών) τίθενται ως κανόνες δικαίου, πρόσφορες να επηρεάσουν τη νομολογία των δικαστηρίων. Ο εθνικός και ο κοινοτικός δικαστής αποκτούν πρόσθετα εργαλεία για να προστατέψουν τον πολίτη και μαζί για να ενισχύσουν την πίστη του σε μια πολιτική κοινότητα που τον σέβεται -από αυτήν κυρίως την άποψη είναι βαριά κι ακατανόητη η αυτο-εξαίρεση μιας χώρας σαν τη Βρετανία από το πεδίο της Χάρτας.
Το κείμενο, όπως κάθε νομικό κείμενο, δεν είναι ασφαλώς τέλειο -ιδίως όσον αφορά το κομμάτι των μεταβατικών διατάξεων. Από καθαρά λειτουργική άποψη δεν είναι καν ίσως απολύτως απαραίτητο, αφού τις αρχές του θα μπορούσαν να συναγάγουν από τα σπαράγματα του κοινού συνταγματικού μας πολιτισμού οι Διοικήσεις και οι δικαστές. Το πλήρες νόημά της αποκτά η Χάρτα μόνο στο πολιτικό πεδίο της συμβολής της στο βάθεμα και στον εξανθρωπισμό της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Μας το θυμίζουν άνθρωποι όπως ο Σουδανός δικηγόρος που τιμήθηκε με το φετινό βραβείο Ζαχάροφ για τη δωρεάν βοήθεια που προσέφερε, με τεράστιο τίμημα, στα θύματα του Νταρφούρ. Ετσι επανασυνδέονται τα αόριστα δικαιώματα με τον απτό ανθρωπισμό.