Κώστας Β. Mποτόπουλος

Δεν είναι και πολλά τα ευρωπαϊκά σοσιαλιστικά κόμματα που κερδίζουν και ξανακερδίζουν εκλογές στις μέρες μας. Ένα από τα λίγα είναι το ισπανικό, το PSOE του Θαπατέρο, όπου η ανανέωση δεν ήταν μόνο το κλειδί αλλά και η προϋπόθεση της επανάκτησης, αρχικά, και εδραίωσης της πολιτικής κυριαρχίας. Ο πρόσφατα επανεκλεγείς Πρωθυπουργός της Ισπανίας κέρδισε το 2000, σε ηλικία 39 χρονών, την αρχηγία του PSOE με 9 ψήφους διαφορά, σε ένα Συνέδριο 1000 ατόμων -έτσι για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης. Η πρώτη του ενέργεια ήταν η αλλαγή του κεντρικού καθοδηγητικού οργάνου, κατεβάζοντας τον μέσο όρο ηλικίας στα 42 χρόνια, μειώνοντας τον αριθμό των μελών του από 33 σε 25, εκ των οποίων μόνο 2 είχαν υπηρετήσει σε παρόμοια πόστα. Ο Φελίπε Γκονζάλεθ, στο οποίο προτάθηκε η τιμητική Προεδρία του κόμματος, αρνήθηκε, γιατί «τώρα ήρθε η σειρά της δικής σας γενιάς». Από την πρώτη μέρα το νέο αρχηγό στήριξε μια ομάδα πολύ ευρύτερη από εσωκομματική τάση, η «Νουέβα Βία» (Νέος Δρόμος), με στελέχη από όλες τις συνιστώσες του κόμματος που πίστευαν και ήθελαν την αλλαγή προσανατολισμού –μια αλλαγή μακριά από αγκυλώσεις και στροφές οποιουδήποτε είδους. Στην αντιπολίτευση το ανανεωμένο κόμμα κράτησε σταθερά μια «δημιουργική» γραμμή πλεύσης –όχι μόνο αντίδρασης αλλά και συναίνεσης στα κρίσιμα μέτωπα της τρομοκρατίας, της Ευρώπης, της μάχης κατά της ανεργίας. Κι όταν ο Θαπατέρο κέρδισε τις εκλογές του 2004 (βοηθούμενος, αλλά όχι αποκλειστικά, από το ψέμα της τότε κυβέρνησης στις βομβιστικές επιθέσεις δύο μέρες πριν τις κάλπες), για την πρώτη του κυβέρνηση επέλεξε 16 Υπουργούς (σε μια χώρα 45 εκατομμυρίων), 8 άντρες και 8 γυναίκες, από τους οποίους μόνο ένας (ο Υπουργός Οικονομίας Πέδρο Σόλμπες) είχε ασκήσει και στο παρελθόν υπουργικά καθήκοντα. Η ομάδα δούλεψε σαν ομάδα, το πρόγραμμα τηρήθηκε, οι Ισπανοί σοσιαλιστές ταυτίστηκαν στη συνείδηση του κοινωνικού σώματος με το ρεαλισμό και την πρωτοπορία και η (φετινή) συνέχεια είναι γνωστή.

Φυσικά και κανένα ιστορικό πείραμα δεν αντιγράφεται. Φυσικά και στην περίπτωση της Ισπανίας το μεγαλύτερο ρόλο έπαιξαν η συγκυρία, οι αδυναμίες του αντιπάλου, οι συγκεκριμένες επιλογές –προσώπων και θέσεων- κι όχι το γενικό σχέδιο. Όμως το ξεκαθάρισμα, η τόλμη και η προετοιμασία ενόψει εξουσίας δεν υπάρχει λόγος να ανταμείβονται μόνο στη χώρα του Λόρκα. Παντού το κρίσιμο πολιτικό στοίχημα είναι η οικοδόμηση της αξιοπιστίας.