Κώστας Β. Mποτόπουλος

Γιατί οι πολίτες να πιστέψουν τις δεσμεύσεις Παπανδρέου και ΠΑΣΟΚ για πραγματική αλλαγή στο κράτος;

Γιατί είναι δεσμεύσεις σχεδόν περί του αυτονόητου (ότι χρειαζόμαστε ένα Κράτος στην υπηρεσία του πολίτη και όχι σε βάρος του), αλλά με μια καινούργια αξιοπιστία. Γιατί ο ίδιος ο Πρόεδρός μας έχει πάντα διοικήσει προωθώντας το συλλογικό και όχι το κομματικό συμφέρον. Γιατί μπορούν να συγκρίνουν τι έχουν κάνει οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και σε αυτόν τον τομέα (αρκεί να θυμηθούμε το ΑΣΕΠ και τα ΚΕΠ) και σε ποια κατάσταση μας έφερε η Νέα Δημοκρατία (προφορικές συνεντεύξεις, επισημοποίηση της «κουμπαριάς», πλήρης αδιαφάνεια). Γιατί χωρίς ελπίδα για το καλύτερο δεν υπάρχει πολιτική, ούτε καν ζωή.

Ποιο πιστεύετε ότι πρέπει να είναι το πρώτο μήνυμα, που θα στείλει μία κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ από τις 5 Οκτωβρίου;

Με τρεις μόνο λέξεις: μήνυμα αλλαγής νοοτροπίας. Και με τέσσερεις: μήνυμα σοβαρότητας και καθαρότητας.

Αν και κατηγορείτε τη ΝΔ ότι έφτασε σε αδιέξοδο την οικονομία υπόσχεστε ότι η λύση είναι μάλλον εύκολη. Μήπως θέλετε απλά να ακούγεστε ευχάριστοι, κρύβοντας τις δυσκολίες και την ανάγκη σκληρών μέτρων;

Δεν έχουμε πει ποτέ ότι τα πράγματα θα είναι εύκολα. Αντίθετα, είναι εξαιρετικά δύσκολα, λόγω διεθνούς κρίσης και ιδίως λόγω νεοδημοκρατικής διαχείρισης, σε βαθμό που να απαγορεύεται εντελώς η αποτυχία. Δεν έχουμε επίσης πει ποτέ ότι τα μέτρα που θα ληφθούν θα είναι εύκολα. Αντίθετα, είναι τόσο δύσκολα που καθιστούν αναγκαίες τις τομές και τις συγκρούσεις –και είμαστε έτοιμοι γι’ αυτές. Έχουμε όμως πει –και το πιστεύουμε βαθιά, αλλιώς δεν θα ήμασταν σοσιαλιστές- ότι ένας δρόμος εξόδου από την κρίση και ανάπτυξης διαφορετικός από αυτόν που προτείνει η Δεξιά είναι και εφικτός και δίκαιος και αναγκαίος.

Η 4η Οκτωβρίου θα είναι μέρα νίκης για το ΠΑΣΟΚ;

Όλα έτσι δείχνουν –και κυρίως η ψυχική διάθεση των πολιτών να γυρίσουν σελίδα. Ελπίζω και πιστεύω ότι δεν θα τους απογοητεύσουμε. Περιθώριο για άλλη απογοήτευση δεν έχει ούτε το πολιτικό σύστημα ούτε η χώρα. Για μένα, και το λέω με κάθε ειλικρίνεια, σημασία έχει η 4^η Οκτωβρίου να είναι μέρα νίκης για μια άλλη αντίληψη περί πολιτικής.

Το ΠΑΣΟΚ είναι ψυχικά και εσωκομματικά ενωμένο για να στηρίξει την επόμενη μέρα τον Γ. Παπανδρέου για πρωθυπουργό;

Μπορώ να σας διαβεβαιώσω και από προσωπική εμπειρία. Κάτι που πραγματικά χάρηκα σε αυτή την πολύ δύσκολη για κάθε νέο υποψήφιο προεκλογική εκστρατεία ήταν η ομοψυχία, θα έλεγα συχνά και η φιλία, μεταξύ των συνυποψηφίων στην αχανή περιφέρεια της Αθήνας, παρά τα ανταγωνιστικά αντανακλαστικά που δημιουργεί το κυνήγι του σταυρού. Είμαι βέβαιος ότι αυτή η ομοψυχία θα είναι ακόμα μεγαλύτερη για τη στήριξη του έργου του νέου Πρωθυπουργού και της νέας κυβέρνησης.

Με απλά λόγια: διακυβεύεται το αν η Ελλάδα θα μπορέσει να ορθοποδήσει και να κυβερνηθεί με γνώμονα το συλλογικό και όχι το κομματικό συμφέρον.

Η διεθνής οικονομική κρίση ανέδειξε τους περιορισμούς του σημερινού μοντέλου οικονομικής μεγέθυνσης. Θεωρείτε, ότι το ΠΑΣΟΚ προβάλλει κάποια εναλλακτική ή εστιάζει, απλώς, στον τρόπο διαχείριση της κρίσης;

Η εναλλακτική μας πρόταση όχι μόνο υπάρχει αλλά έχει και κωδικό όνομα. Θεωρώ μάλιστα ότι έχει ήδη περάσει στη συνείδηση των πολιτών: λέγεται «πράσινη ανάπτυξη». Πρόκειται για ένα αναπτυξιακό και παραγωγικό σχέδιο όχι μόνο εξόδου από την κρίση, αλλά και οικοδόμησης μιας οικονομίας του 21^ου αιώνα. Γιατί από την κρίση δεν ξεφεύγεις οδυρόμενος για τα λάθη που ο ίδιος διέπραξες και φορτώνοντας τες στα πιο αδύναμα κοινωνικά στρώματα, αλλά εκμεταλλευόμενος τις δυνάμεις σου και χαράσσοντας νέους δρόμους. Η «πράσινη ανάπτυξη» περιλαμβάνει, πέρα από την προστασία του περιβάλλοντος, ειδική έμφαση και αλλαγή κατεύθυνσης στους τομείς της ενέργειας, του τουρισμού, της γεωργίας, της αποτελεσματικής διαχείρισης των πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κατεβαίνετε στην εκλογική μάχη, έχοντας σαν "όπλο" σας και την ευρωπαϊκή σας εμπειρία. Ως ευρωβουλευτής που υπήρξατε, γωρίζετε καλά το ευρωπαϊκό περιβάλλον, την κοινή πολιτική, τις δεσμεύσεις της χώρας. Επομένως, είστε από τους πιο κατάλληλους για να απαντήσουν στις ενστάσεις πως το ΠΑΣΟΚ, παρόλο που υπόσχεται μια εναλλακτική πολιτική, δεν έχει πολλά περιθώρια να την εφαμόσει.

Η αλήθεια είναι ότι το σημερινό διεθνές οικονομικό κοινωνικό περιβάλλον, σε συνδυασμό με την ανάγκη εναρμόνισης των πολιτικών των κρατών - μελών της Ε.Ε., στενεύει τα περιθώρια σχεδιασμού κι εφαρμογής των εθνικών πολιτικών. Ωστόσο, υπάρχουν πολλά ζητήματα στα πλαίσια της οικονομικής μας πολιτικής, ιδίως σχετιζόμενα με τους δύο κύριους άξονες του κυβερνητικού προγράμματος του ΠΑΣΟΚ, δηλαδή την αναδιανομή και τη φορολογία, στα οποία έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε τη διαφορά στο εσωτερικό και να διαπραγματευτούμε παράλληλα με την Ε.Ε. Και σας διαβεβαιώνω ότι θα διαπραγματευτούμε σοβαρά και σκληρά για να επιτύχουμε ό, τι καλύτερο μπορούμε για τη χώρα μας χωρίς να εκχωρήσουμε δικαιώματα ή να παρουσιάσουμε ψευδή στοιχεία στους εταίρους μας, όπως δυστυχώς συνέβη κατά τη διακυβέρνηση της Ν.Δ.

Είστε από τα πρόσωπα που εκπροσωπούν το λεγόμενο νέο ΠΑΣΟΚ. Νέας, άφθαρτος, πετυχημένος. Ποιές είναι οι "αμαρτίες" του παρελθόντος, που το ΠΑΣΟΚ δεν πρέπει να επαναλάβει.

Νομίζω και ελπίζω ότι το ΠΑΣΟΚ έχει διδαχθεί από τα λάθη του παρελθόντος χωρίς να απεμπολεί τις αξίες του. Πρέπει να ανακτήσει το κοινωνικό του πρόσωπο, να αποκαταστήσει τη σύνδεση του με την κοινωνική βάση του (αυτό νομίζω έχει ήδη επιτευχθεί) και να διατηρήσει αυτή τη σχέση. Επίσης, πρέπει να εφαρμόσει  απαρέγκλιτα, άμεσα και αποτελεσματικά το πρόγραμμα του, συνδυάζοντας την εμπειρία του παρελθόντος με νέες ιδέες και πρόσωπα με όρεξη για δουλειά. Και τέλος, αλλά είναι το πιο βασικό, πρέπει από την πρώτη μέρα να δείξει ένα άλλο ήθος στην εξουσία.

Ερωτήσεις από τους δημοσιογράφους: Χρήστο Λουτράδη, Διονυσία Προκόπη

Έχω πει και έχω γράψει πολλές φορές ότι αποτελεί απαραίτητη θεσμική μεταρρύθμιση για μια χώρα που θέλει να λέγεται σύγχρονη. Αλλά να συνεννοηθούμε τι σημαίνει: μιλούμε για διακριτούς θεσμικούς ρόλους, όχι για «πόλεμο υπέρ βωμών και εστιών». Κάτι που, για να γίνουμε πιο πρακτικοί, προϋποθέτει δύο πράγματα: διαβούλευση Πολιτείας - Εκκλησίας και πολιτική βούληση για την αναγκαία συνταγματική αλλαγή.

Πρέπει να δοθούν δικαιώματα ψήφου στους μετανάστες;

Στο ΠΑΣΟΚ υποστηρίζουμε την πρόσδωση πολιτικών δικαιωμάτων στους νόμιμους μετανάστες που συμπληρώνουν ορισμένα χρόνια παραμονής στη χώρα μας. Θα πρόσθετα ότι πέρα από προγραμματική δέσμευση αποτελεί και ηθικό πρόταγμα, αν θέλουμε να μιλούμε για ένταξη των μεταναστών και όχι για φοβική αντιμετώπισή τους.

Το διακύβευμα των εκλογών είναι ασφαλώς η οικονομία. Μπορείτε να μου λύσετε την εξής αντίφαση; Μέχρι τώρα λέγατε ότι οδεύουμε προς χρεοκοπία, αλλά τα μέτρα που εξαγγέλλει το ΠΑΣΟΚ δεν είναι και ιδιαιτέρως αντιλαϊκά – τουναντίον. Ο κ. Καραμανλής από την άλλη, υποστήριζε ότι θωράκισε την οικονομία της χώρας, έναντι της διεθνούς κρίσης, ωστόσο προτείνει πάγωμα μισθών. Μήπως ξέρει κάτι που δεν ξέρετε; Μήπως το ΠΑΣΟΚ πετά προεκλογικά πυροτεχνήματα για να «υφαρπάξει» την ψήφο του ελληνικού λαού;

Αντιθέτως. Ο κύριος Καραμανλής ξέρει κάτι που όλοι ξέρουμε και εξαιτίας του οποίου οδήγησε τη χώρα σε εκλογές: υπό την ηγεσία του η οικονομία της χώρας όχι μόνο δεν θωρακίστηκε αλλά κυριολεκτικά πεθαίνει από ασφυξία. Είμαστε στο παρά πέντε, για να μην πω στο παρά ένα. Και γι’ αυτό ακριβώς στο ΠΑΣΟΚ λέμε ότι χρειάζεται ένα άλλης φιλοσοφίας και πνοής οικονομικό σχέδιο, που δεν θα το χαρακτήριζα «φιλολαϊκό», αλλά «φιλοκοινωνικό», αναγκαίο για μια κοινωνία που σχεδόν δεν αναπνέει.

Ο κ. Παπανδρέου έχει πει ότι πρέπει να πει το κόμμα σας όλη την αλήθεια στον ελληνικό λαό για την οικονομία. Ποια είναι αυτή η αλήθεια; Τι μας περιμένει;

Μας περιμένουν ασφαλώς δύσκολες αποφάσεις και δύσκολα μέτρα. Κανείς μας δεν λέει –και πάντως όχι εγώ- ότι από την 5^η Οκτωβρίου όλα τα άνθη θα ανθίσουν και η ζωή θα γίνει ξαφνικά ρόδινη. Τα προβλήματα είναι βαθιά και δομικά, δεν απαιτούν μόνο πολιτικές και στρατηγικές αλλαγές αλλά και αλλαγές ήθους και νοοτροπίας. Όμως αν αλλάξει, όπως εμείς πιστεύουμε ότι μπορεί να αλλάξει, η ψυχολογία, αν ξαναρχίσει να κινείται η παραγωγική διαδικασία, αν οι πολίτες ενδιαφερθούμε εκ νέου για το συλλογικό συμφέρον και αν για όλα αυτά η κυβέρνηση και το Κράτος δώσουν το παράδειγμα, τότε κάτι καλό μπορεί να προκύψει.

Ο κ. Χοακίν Αλμούνια προειδοποίησε ότι όποιο κόμμα και αν εκλεγεί στην κυβέρνηση θα υποχρεωθεί να λάβει σκληρά μέτρα. Τι περιθώρια διαπραγμάτευσης για την μείωση του ελλείμματος, υπάρχουν;

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν αλλάζει ανάλογα με τις κυβερνήσεις. Η στάση όμως των οργάνων της έναντι συγκεκριμένων χωρών ασφαλώς και συναρτάται με τη σοβαρότητα που επιδεικνύει κάθε χώρα στην εκπόνηση και την τήρηση του κυβερνητικού της προγράμματος και των υποχρεώσεων της ως μέλους της Ένωσης. Η αξιοπιστία της Ελλάδας εντός της Ένωσης υποχώρησε σημαντικά τα τελευταία χρόνια –το ξέρω από πρώτο χέρι. Η προσπάθεια δημιουργίας μιας νέας σχέσης εμπιστοσύνης με τα κοινοτικά όργανα έχουμε δεσμευτεί ότι θα αρχίσει από την πρώτη στιγμή. Περιθώρια σοβαρής διαπραγμάτευσης πάντα υπάρχουν. Και όλοι ξέρουμε ότι σε αυτόν τον τομέα το ΠΑΣΟΚ έχει θετική προϊστορία.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πολύ μεγάλη διαφορά – έως και άνετη αυτοδυναμία. Τι άλλαξε από την ήττα του 2007 μέχρι σήμερα και το ΠΑΣΟΚ προβάλλει ως το αδιαφιλονίκητο φαβορί; Μόνο τα λάθη της κυβέρνησης και του Πρωθυπουργού;

Η κριτική μας στην απερχόμενη κυβέρνηση και τον απερχόμενο Πρωθυπουργό δεν εστιάζεται τόσο στα λάθη, όσο στις ενσυνείδητες επιλογές: προτίμησαν την εικόνα από την ουσία, το κομματικό από το συλλογικό συμφέρον, τη μεταρρύθμιση ως λέξη από τη μεταρρύθμιση ως έννοια, τους ημέτερους από τους ικανούς, την απομόνωση από τον αγώνα στο διεθνή στίβο. Η αλλαγή πάντως στο πολιτικό σκηνικό δεν οφείλεται, κατά τη γνώμη μου, μόνο στη συνειδητοποίηση του αδιεξόδου στο οποίο μας οδηγούσαν αυτές οι επιλογές, αλλά και στην κατάκτηση συνοχής και την αύξηση της σοβαρότητας μέσα στο ΠΑΣΟΚ. Και φυσικά στις νέες προγραμματικές επεξεργασίες που ήδη φαίνονται να υιοθετούνται από τον ελληνικό λαό.