Καλεσμένος, μαζί με το φίλο Καθηγητή Χριστόφορο Σαρδελλή, στην υπέροχη οικία του Σουηδού Πρέσβη Hakan Malmqvist, μίλησα στα μέλη του Ελληνο-Σουηδικού Επιμελητηρίου και σε στελέχη επιχειρήσεων για τις πρόσφατες εξελίξεις στην Ελλάδα και την Ευρώπη και τις προοπτικές εξόδου από την κρίση.
Ποιώντας την ανάγκη φιλοτιμία, επιχείρησα να βρω κάποιες ακτίνες ελπίδας μέσα στα δύσκολα, υπογραμμίζοντας βεβαίως ότι για κάθε ελπίδα υπάρχει και ένα μεγάλο ερωτηματικό:
α) η διαχείριση της εξουσίας τα τελευταία χρόνια ήταν τόσο κακή, που δεν μπορεί παρά να βελτιωθεί (έφερα ως παραδείγματα τον τριπλασιασμό του χρέους και τον διπλασιασμό των μη αναπτυξιακών δαπανών του Κράτους κατά τη διετία 2007-2009, τις αντιστρόφως ανάλογες επιδόσεις της χώρας μας στους τομείς της διαφθοράς και της ανταγωνιστικότητας, καθώς και τον πρωτοφανή αριθμό καταδικών της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (22), το 2009, που στοίχισαν άλλα 6 εκ ευρώ σε πρόστιμα),
β) η ελληνική κοινωνία έχει αντιληφθεί ότι δεν μπορεί να αδρανήσει άλλο, ότι το πολιτικό σύστημα όσο και να αναμορφωθεί δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί στη θέση της και ότι η ίδια έχει τη δυνατότητα, αλλά και την ευκαιρία, να βάλει μπροστά την ενέργεια, το φιλότιμο και την καπατσοσύνη της (έφερα ως παράδειγμα την ώριμη μέχρι στιγμής στάση του κοινωνικού σώματος μέσα στην κρίση, τις πρώτες κινήσεις της κοινωνίας των πολιτών που φαίνονται στον ορίζοντα, καθώς και τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης για ένα πιο αντιπροσωπευτικό εκλογικό και διοικητικό σύστημα),
γ) υπάρχει ένα νέο αναπτυξιακό σχέδιο για τη χώρα, που μπορεί να μην έχει ακόμα (όπως θα όφειλε) αρχίσει να εφαρμόζεται, διαθέτει όμως τη δυναμική να αλλάξει τα πράγματα στον τομέα της παραγωγής και της επιχειρηματικότητας (έφερα ως παράδειγμα το νέο αναπτυξιακό νόμο, τη δέσμευση για δημιουργία υπό τον Πρωθυπουργό οργάνου για το γρήγορο προχώρημα μεγάλων επενδύσεων, καθώς και τα πρώτα πρακτικά μέτρα για τόνωση της «πράσινης ανάπτυξης»),
δ) η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει, με καθυστέρηση και δολιχοδρομήσεις, αντιληφθεί πλέον την κρισιμότητα των περιστάσεων, την ανάγκη προστασίας οικονομιών των κρατών μελών αλλά και κοινωνικών κεκτημένων και το αναπόδραστο μιας πορείας προς την «οικονομική διακυβέρνηση» (ανέλυσα το πρόσθετο πακέτο-μαμούθ των 750 δις ευρώ, καθώς και τα συνοδευτικά μέτρα έντασης του συντονισμού σε δημοσιονομικό, ελεγκτικό και μακροοικονομικό επίπεδο),
ε) παρ’ όλους τους καταναγκασμούς του προγράμματος που έχει επιβληθεί, η Ελλάδα έχει ακόμα επιλογή για το δρόμο που θα την βγάλει από την κρίση: είτε να υποκύψει στη λιτότητα και να οδηγηθεί στον οικονομικό και κοινωνικό μαρασμό (λύση τύπου Ουγγαρίας-Ρουμανίας, προς αποφυγήν), είτε να παραδεχθεί, με κάποιο τρόπο (πχ αναδιάρθρωση χρέους) την αδυναμία ανταπόκρισης στις υποχρεώσεις της και να επαναδιαπραγματευτεί με τους δανειστές και τους εταίρους της (περίπτωση Αργεντινής - Ισλανδίας, δύσκολα πραγματοποιήσιμη, σε πρώτο τουλάχιστον χρόνο, σε καθεστώς Ευρωζώνης), είτε να πάρει μαθήματα «εξόδου προς τα πάνω» από την αντίστοιχη περιπέτεια της Σουηδίας στις αρχές της δεκαετίας του 1990 (με έμφαση στη ρευστότητα του χρηματοπιστωτικού τομέα, τις επενδύσεις, τη συναίνεση όλων των πολιτικών δυνάμεων, τη διατήρηση του κοινωνικού ιστού μέσα από το ρόλο του Κράτους).
Με δυο λόγια, η ελπίδα πεθαίνει τελευταία –έστω και the Greek way.
Social Media