Το σύμπαν της καχυποψίας

Τα κόκκαλα του Γαλιλαίου μπορούν να ησυχάσουν. Και όμως γυρίζει –και η πολιτική ζωή της χώρας γύρω από τον άξονα αξιών της και η κυβέρνηση στις καλές της συνήθειες. Δε χρειάστηκαν παραπάνω από δύο μήνες για να διαψεύσει ο νέος Υπουργός Δικαιοσύνης τις όποιες ελπίδες είχαν γεννήσει οι πρώτες δηλώσεις του και για να επιβεβαιώσει η κυβερνητική παράταξη τη βαθιά καχυποψία της απέναντι στην ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης. Στάση που είναι, πιστεύω, περισσότερο αταβιστική παρά προγραμματική: στη Δεξιά δεν αρέσουν γενικώς οι ανεξέλεγκτες καταστάσεις, πόσο μάλλον οι μη ελεγχόμενες εξουσίες, ακόμα και αν είναι συνταγματικά κατοχυρωμένες. Αμφισβητεί όποιον σκέφτεται έστω να την αμφισβητήσει. Έτσι νομίζει ότι πρέπει να κυβερνά. Κι έτσι δυσχεραίνει ολοένα και περισσότερο τη λειτουργία της δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου.

 

Το 2008 μπήκε με την κυβέρνηση να ανοίγει δύο νέα μέτωπα Η ανοιχτή παραβίαση της νομιμότητας στην περίπτωση της απόφασης της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων για τη χρήση των καμερών σε διαδηλώσεις επεκτάθηκε σε γενική απαξίωση του συγκεκριμένου οργάνου αλλά και όλων των ανεξάρτητων αρχών. Η δε φραστική και θεσμική σύγκρουση με το Συμβούλιο της Επικρατείας, σχεδόν για «ασήμαντη αφορμή», δεν είναι διόλου απίθανο να προοιωνίζεται στροφή και κατά «φίλιων δυνάμεων», όταν αυτές αρχίζουν να δείχνουν μικρότερη διάθεση συμμόρφωσης. Και στις δύο περιπτώσεις έχουμε να κάνουμε με παρεκβάσεις που αγγίζουν το όριο της ύβρεως. Και εφόσον βρισκόμαστε στην Ελλάδα –ακόμα και στη σημερινή σχεδόν αποχαυνωμένη Ελλάδα- είναι βάσιμο να περιμένει κανείς ότι την ύβρη θα ακολουθήσει κάποιου είδους τιμωρία. Ο παραπάνω από υπαρκτός κίνδυνος είναι μήπως την υποστεί όχι ο φταίχτης –η κυβέρνηση- αλλά το θύμα –οι ήδη ταλαιπωρημένοι θεσμοί.

Στην περίπτωση της αμφισβήτησης της Αρχής Προστασίας τα πράγματα είναι αρκετά απλά από νομική άποψη και πολύ δυσάρεστα από πολτική. Η κυβέρνηση θέλησε να αμυνθεί προβάλλοντας την εκ μέρους της τήρηση της «αρχής της αναλογικότητας», ωσάν η Αρχή να είχε υπερβεί κάποιο όριο και η εκτελεστική εξουσία να είχε το δικαίωμα να επαναφέρει στα μέτρα της την ισορροπία ανάμεσα στην «ασφάλεια» και την προστασία της «ιδιωτικότητας». Αδιαμφισβήτητο όμως είναι ότι εδώ δεν υπάρχει στάθμιση αλλά πράξη και η άρνηση συμμόρφωσης σε νόμιμη απόφαση του μόνου αρμόδιου να αποφανθεί για τις προϋποθέσεις τοποθέτησης και χρήσης των καμερών οργάνου συνιστά –δεν υπάρχει άλλη λέξη- παρανομία. Το ότι αυτή η παρανομία έλαβε χώρα με την ευκαιρία της ειδικά φορτισμένης πορείας του Πολυτεχνείου της προσδίδει και έντονο συμβολικό χαρακτήρα. Το ότι στην απόλυτα φυσική άμυνα έναντι αυτής της παρανομίας από την άμεσα και κύρια θιγόμενη Αρχή, η κυβέρνηση θεώρησε εξίσου φυσικό να απαντήσει με μια ασυνήθιστα σκληρή επίθεση εφ’ όλης της ύλης (στρεφόμενη κατά των προσώπων που τόλμησαν να αντιμιλήσουν, του ίδιου του θεσμού και εντέλει όλων των ανεξάρτητων αρχών συλλήβδην) φανερώνει περιφρόνηση για μια από τις βάσεις του δημοκρατικού πολιτεύματος: την αρχή διάκρισης των εξουσιών και την συνακόλουθη υποχρέωση της εξουσίας να μην πολιτικοποιεί και να μη φορτίζει αρνητικά την απονομή της δικαιοσύνης.

Η σύγκρουση, από την άλλη, με την Ένωση Δικαστών του Συμβουλίου της Επικρατείας επ’ αφορμή της κυβερνητικής –και χωρίς διαβούλευση- προσπάθειας ρύθμισης των του οίκου του ανώτατου Δικαστηρίου ξενίζει διπλά. Πρώτον το μέτρο που εισηγείται η κυβέρνηση, η ανά πενταετία υποχρεωτική αλλαγή τμημάτων από όλους τους δικαστές και τους αντιπροέδρους, είναι παράλογο και καταχρηστικό. Δεύτερον, οι βαριές –και πάλι- εκφράσεις του Υπουργού Δικαιοσύνης («ρηχή πολιτικολογία», «παιχνίδια δημοσίων σχέσεων») ανατανακλούν τελικά ένα δικαστήριο που, ιδίως λόγω της ηγεσίας του, σπάνια είχε ως τώρα «απογοητεύσει» την κυβέρνηση. Η ορμή της θεσμικής της εμπάθειας είναι φανερό ότι δε γνωρίζει ούτε το όριο της ευπρέπειας ούτε την κρισιμότερη ανάσχεση της εκπλήρωσης καθήκοντος.

 

Βιογραφικό

  • Βιογραφικό

    Γεννήθηκα το 1962 στην Αθήνα, από πατέρα δικαστή (τρίτη γενιά νομικών στην οικογένεια και μάλλον τελευταία) και μητέρα αρχαιολόγο, με πελοποννησιακή, εξ αμφοτέρων, καταγωγή.

    Περισσότερα...