2) Είναι φανερό πως σε ευρωπαϊκό επίπεδο συντελούνται σημαντικές αλλαγές στη φιλοσοφία αυτών που μέχρι πρότινος θεωρούσαμε ως «απόλυτα δεδομένα» για τις χρηματοοικονομικές αγορές και της Ευρώπης. Παρά τη σχετική διαπίστωση η Ευρώπη κινείται απελπιστικά αργά όσον αφορά ενέργειες που μπορούν να θέσουν ένα διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο σε θέματα όπως ο τρόπος αξιολόγησης των αγορών, ο τρόπος λειτουργίας των οίκων αξιολόγησης, η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού τέτοιου οίκου. Εκτιμάτε ότι μπορεί να υπάρχει επιτάχυνση σε τέτοιους σχεδιασμούς; Μπορεί η Ευρώπη να κινηθεί ταχύτερα προς μία τέτοια κατεύθυνση και να επηρεάσει εξελίξεις;
Η Ευρώπη όχι μόνο μπορεί αλλά και οφείλει να κινηθεί ταχύτερα και αποτελεσματικότερα. Αν κάτι γενικό απέδειξε η κρίση, αυτό είναι η ανάγκη πρόληψης, συνεννόησης, συντονισμού πολιτικών, ξεπεράσματος των εθνικών και εσωστρεφών αντανακλαστικών. Ειδικά για τις χρηματοοικονομικές αγορές, η ευκαιρία που παρουσιάζεται είναι μεγάλη μιας και βρισκόμαστε ενώπιον ενός γύρου αναθεώρησης και εκσυγχρονισμού του συνόλου σχεδόν του κοινού θεσμικού πλαισίου, αρχίζοντας από τις οδηγίες για τα χρηματοοικονομικά εργαλεία (MiFID) και τη χειραγώγηση (MAD). Είμαι προσωπικά υπέρ μιας «ανοιχτότερης» αντίληψης της εποπτείας, που να προλαβαίνει περισσότερο από ό,τι να τιμωρεί και να λαμβάνει υπόψη της την ανάγκη της ανάπτυξης και τον κοινωνικό ρόλο των χρηματοοικονομικών αγορών. Είναι πάντως μια συζήτηση που δεν αφορά μόνον την Ευρώπη, αλλά την παγκόσμια κοινότητα και πρέπει να γίνει μεθοδικά, λελογισμένα και με περίσκεψη.
3) Μετά από ικανό διάστημα λειτουργίας της MIFID και με βάση την κριτική που έχει ασκηθεί στη συγκεκριμένη οδηγία που απετέλεσε θεσμικό πλαίσιο των χωρών μελών, κρίνετε ότι υπάρχουν περιθώρια για αλλαγές και εάν ναι ποιες μπορεί να είναι αυτές;
Οι αλλαγές, όπως ήδη σας είπα, έχουν δρομολογηθεί. Μετά από 3,5 χρόνια παρατηρήθηκε ένταση του ανταγωνισμού μεταξύ των τόπων διαπραγμάτευσης καθώς και ως προς το εύρος επιλογής επενδυτικών εταιριών και χρηματοπιστωτικών μέσων εκ μέρους των επενδυτών, μειώθηκε δε το κόστος των συναλλαγών. Από την άλλη, οι ανισότητες παραμένουν, αν δεν ενισχύθηκαν. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η MiFID έχει στόχο την πρόσθετη προστασία των επενδυτών και των καταναλωτών επενδυτικών προϊόντων, έναν τομέα δηλαδή που δοκιμάστηκε πολύ από το 2008. Η διεθνής χρηματοοικονομική κρίση οδήγησε σε πολύ χρήσιμα συμπεράσματα για το θεσμικό πλαίσιο των αγορών, ωστόσο, είναι ένα θέμα που πρέπει να εξεταστεί από τις ευρωπαϊκές αρχές σε συνάρτηση και με τη γενικότερη πολιτική που θα χαράξει η Ευρώπη ως προς τις αγορές –αυτή είναι η μεγάλη πρόκληση των ημερών. Πέρα από τα «απόνερα» της κρίσης, πέρα και από την εγγενή στο χώρο των κεφαλαιαγορών προσπάθεια να «ισορροπήσουν» η αμερικανική και η ευρωπαϊκή οικονομία και να επουλώσουν τις πληγές της κρίσης, στη συζήτηση τίθενται και ζητήματα που αφορούν τον ρόλο και το βαθμό παρεμβατικότητας του κράτους, με επίκεντρο πάντα, το τονίζω ξανά, την προστασία των επενδυτών. Από αυτή την άποψη, η αναθεώρηση της MiFID ελπίζεται ότι θα οδηγήσει σε καλύτερη ισορροπία.
4) Το θεσμικό πλαίσιο της Ελληνικής Κεφαλαιαγοράς είναι όπως τουλάχιστον μέχρι πρότινος είχε αξιολογηθεί και από τις αρμόδιες ευρωπαϊκές και διεθνείς ενώσεις ως ένα από τα πιό προηγμένα θεσμικά πλαίσια ευρωπαϊκού χρηματιστηρίου. Όμως το Ελληνικό Χρηματιστήριο μοιραία «μικραίνει» και εκτιμάται ότι θα μικρύνει ακόμη περισσότερο εάν τελικώς οι τράπεζες- κάτι πια πολύ πιθανό- οδηγηθούν στην αγκαλιά του δημόσιου τομέα. Μήπως με βάση τα παραπάνω το θεσμικό πλαίσιο θα χρειαστεί αλλαγές και σε ποιους άξονες;
Πράγματι, τόσο από θεωρητική/νομική πλευρά, όσο και με βάση επιστημονικές έρευνες, έχει καταδειχθεί η πληρότητα του ελληνικού θεσμικού πλαισίου και η ορθότητα της εναρμόνισής του με τις κοινές γραμμές της Ένωσης. Από την άλλη, είναι αναμφίβολο ότι η κρίση έπληξε καίρια την ελληνική χρηματαγορά, όπως και η προκύψασα έλλειψη σταθερότητας σε όλα τα επίπεδα. Προσωπικά αντιλαμβάνομαι τον συμβουλευτικό-προωθητικό ρόλο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς ως συμπληρωματικό του εποπτικού και πάντως πολύ κρίσιμο και γι’ αυτό σκοπεύω να χρησιμοποιήσω, εφόσον χρειασθεί, το δικαίωμα υποβολής προτάσεων για νομοθετικές και κανονιστικές ρυθμίσεις προς την κυβέρνηση –τόσο τη μεταβατική, που έχει να λάβει σημαντικές αποφάσεις, όσο και αυτή που θα προκύψει από τις προσεχείς κάλπες.
5) Πως αντιμετωπίζετε το ενδεχόμενο υποβάθμισης του ελληνικού χρηματιστηρίου εφόσον οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης όπως η Fitch υποβαθμίσουν σε καθεστώς χρεοκοπίας την χώρα μετά την ολοκλήρωση της αναδιάρθρωσης του χρέους;
Δεν θα συνέβαλα στην εκ του θεσμικού μου ρόλου ανάγκη να ηρεμήσουν οι αγορές, εάν σχολίαζα υποθετικά σενάρια. Από τα μέχρι στιγμής δεδομένα έχει αποδειχθεί ότι η χρηματιστηριακή αγορά της Αθήνας με όρους τεχνικούς –που με αφορούν ως Προέδρου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς- ανταποκρίνεται στις συνθήκες και τις προϋποθέσεις των αναπτυγμένων χρηματιστηριακών αγορών. Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι θα κάνουμε το παν, σε συνεργασία και με τον πρόεδρο του Χρηματιστηρίου, αυτό να συνεχίσει να ισχύει.
Social Media