Άρα θα πρέπει όχι απλώς να περιμένουμε αλλά και να ψάχνουμε το μαύρο κύκνο και να τον χρησιμοποιούμε για να «γίνουμε πιο δυνατοί». Ο συγγραφέας, με σταθμούς καριέρας τράπεζες, χρηματιστήρια και το αμερικανικό κύκλωμα διαλέξεων, χρησιμοποιεί τη μέθοδο και τα όπλα της «φιλοσοφίας για όλους»: οι «ιστορίες από τη ζωή» (όπως θα έλεγε, αλλά μάλλον όχι επ’ αφορμής της παγκόσμιας οικονομίας, η Σμυρνιά γιαγιά μου) κάνουν μεγαλύτερη εντύπωση και είναι πιο πειστικές από τις σκέτες «θεωρίες». Επιστρατεύει έτσι «αποδείξεις» και περιστατικά που κινούνται μεταξύ της 11ης Σεπτεμβρίου (τον «μαύρο κύκλο» par excellence) και της σύγχρονης παγκόσμιας κρίσης (μαύρου κύκνου που αποδεικνύει περίτρανα την ορθότητα της θεωρίας του μαύρου κύκνου) και από τη βιβλιοθήκη του Έκο (που θα μπορούσε, αν δεν θα έπρεπε, να είναι η Βιβλιοθήκη του Μπόρχες) ως ιστορίες γνωστών του (όπως της περίφημης «Ευγενίας», που έγινε διάσημη συγγραφέας ενώ όλοι την είχαν ξεγραμμένη και γύρω από την οποία ο αναγνώστης –του Ταλέμπ, όχι ο δικός της- σπαζοκεφαλιάζει για το αν είναι πραγματικό ή φανταστικό πρόσωπο). Κι όλα αυτά με μπρίο, αναμφισβήτητα, με πολύ χιούμορ, που προσπαθεί όμως να είναι τόσο πρωτότυπο που συχνά γίνεται επιδεικτικό (από τίτλους κεφαλαίων: “Margaritas ante porcos”, «Χίλιες και μία νύχτες: πώς να μη γίνετε κορόϊδα» -με υποκεφάλαιο: «Πώς να μαθαίνει κανείς από τη γαλοπούλα»). Και με πολλή, πολλή, πολλή προβολή του εγώ. Αν το βιβλίο ήταν μυθιστόρημα –και δεν απέχει πολύ- θα λέγαμε πως το πνίγει η φωνή του αφηγητή –εδώ, επειδή ο αφηγητής είναι οικονομολόγος, πολλοί τον είπαν σοφό. Διόλου, ωστόσο, δεν είναι σαφές σε τι η σκέψη του μας έκανε σοφότερους, ή αν υπάρχει σκέψη μέσα από την παράθεση.
Γιατί τότε αυτό το βιβλίο, και γενικότερα τέτοιου είδους βιβλία, έχουν, ή μπορεί να φτάσουν να έχουν, τόσο μεγάλη απήχηση; Πέρα από τις αρχαιοελληνικές έννοιες του τάιμινγκ και του μάρκετινγκ, κρίσιμη είναι και η αγγλοσαξονική του μέτρου -μέτρου ύφους και μέτρου εποχής. Φοβούμαι πως όλοι νιώθουμε λίγο πιο οικονομολόγοι όταν μας εξηγούν πως, είτε είμαστε οικονομολόγοι είτε όχι, όλα μπορούν να συμβούν, καθώς και τα αντίθετά τους. Και πως, επειδή μόνο «με σπασμένα αυγά κάνουμε ομελέτα» (καταληκτική συμβουλή στο καταληκτικό κεφάλαιο), η λύση στα προβλήματα μας θα ήταν να «ξαναχτίσουμε το κράτος», να «ζητήσουμε πίσω τα λεφτά των τραπεζιτών-γκάνγκστερ» και να εφαρμόσουμε «μια οικολογική-οικονομική πολιτική». Ενθυμούμενοι ότι οι ήρωες του συγγραφέα είναι ο Χάγιεκ και ο Πόπερ (ενώ αντι-ήρωες ο Πλάτων και ο Μοντέν) μπορεί να υποψιαστούμε όχι μόνο ότι η θεωρία του τελικά δεν είναι ουδέτερη, αλλά και γιατί οι περισσότεροι κύκνοι (συνεχίζουν να) είναι άσπροι.
Social Media