Κώστας Β. Mποτόπουλος

Πρόκειται για ένα άλλο είδος ιστορικής αφήγησης – πολύ πιο συναρπαστικό από την κλασική ή την όποια νεωτερική μορφή της. Οι 12 μήνες του χρόνου αποτελούν 12 ιστορικούς σταθμούς: ο Γενάρης είναι αφιερωμένος στις μεγάλες πόλεις που ετοιμάζουν και αναμένουν τον 20ό αιώνα (Παρίσι, Λονδίνο, Βερολίνο, Βιέννη – το Άμστερνταμ είναι απλώς η αρχή του ταξιδιού και ίσως για τον Μακ, που έχει γράψει ένα ομώνυμο βιβλίο, η αρχή των πάντων), ο Φλεβάρης στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (Βιέννη και Σαράγιεβο ξανά, για τη δολοφονία που άναψε τη σπίθα, και μετά Ιπρ, Κάσελ, Βερντέν, Βερσαλλίες), ο Μάρτης στη γέννηση του κομμουνισμού (μέσα από το ταξίδι του Λένιν από την εξορία προς την Πετρούπολη και τα ανάκτορά της), ο Απρίλης στο ναζισμό (Γερμανία, Αυστρία, στα ίχνη του Χίτλερ ως στρατιώτη, ζωγράφου, κοινοβουλευτικού άνδρα, δικτάτορα), ο Μάης στο φασισμό (από το Πρεντάπιο, γενέτειρα του Μουσολίνι, ως τη Μπαρτσελόνα και τη Γκέρνικα του Ισπανικού Εμφύλιου) και ούτω καθεξής. Σταθμοί όπως ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος (τρείς μήνες, 19 πόλεις, 200 σελίδες) η Μεγάλη Ανασυγκρότηση (τι θα είχε γίνει αν η απόβαση στη Νορμανδία, όπως παρά ελάχιστα έλειψε, είχε αποτύχει; Αν οι Αμερικανοί είχαν μόνο πολεμήσει κι όχι επενδύσει;), η γέννηση της Ενωμένης Ευρώπης, η Πτώση του Τείχους, ο τελευταίος ευρωπαϊκός πόλεμος του αιώνα στα Βαλκάνια περνάνε μέσα από πόλεις όπως, ξανά και ξανά, το Βερολίνο (πρωταθλήτρια με 6 επισκέψεις), το Άουσβιτς, το Στάλινγκραντ, η Κεφαλονιά (μόνη ελληνική παρουσία), η Δρέσδη και η Νυρεμβέργη, το Γκντάνσκ και το Τσερνόμπιλ, η Σρεμπρένιτσα και το Σαράγιεβο. Ο αιώνας της Γερμανίας, του κακού και της ελπίδας. Ένας αιώνας που έκανε την Ευρώπη αυτό που είναι, αυτό που δεν μπορεί να ξαναγίνει κι εκείνο από το οποίο δεν μπορεί ούτε να κρυφτεί ούτε να πάει πίσω.

Το εγχείρημα θα έπεφτε σαν χάρτινος πύργος χωρίς το συγγραφικό ταλέντο του Μακ. Μάτι για την κρίσιμη λεπτομέρεια, ανάπλαση μιας ολόκληρης περιόδου μέσα σε μια φράση, ιστορικές αποκαλύψεις σαν σε ρεπορτάζ (η τραγική χιονοστιβάδα που οδήγησε στον Α΄ Παγκόσμιο, η παράδοση της εξουσίας στο Χίτλερ από τις «δημοκρατικές δυνάμεις», η γένεση της ιδέας της Ενωμένης Ευρώπης, πάντα από τον Μονέ, αλλά ήδη από τον Α΄ Πόλεμο, το πόσες φορές η ιστορία πέρασε ξυστά από το να αλλάξει ρου), τρυφερότητα για τα πρόσωπα και τις ιστορίες τους, χιούμορ, ανθρωπιά. Μία Ευρώπη ζωντανή, έλεγα. Αλλά κυρίως δική του, όπως νιώθει ο αναγνώστης κλείνοντας το βιβλίο. Έτοιμος για το δικό του ταξίδι.