«Τα συγχέουμε όλα» Κυρ. Ελευθεροτυπία 29/5/2011

 

-          Είναι συνταγματικά εφικτό ένα δημοψήφισμα σαν αυτό που πρότεινε ο Πρόεδρος του ΣΕΒ και φαίνεται να συζητά η κυβέρνηση;

Στην Ελλάδα όλα είναι εφικτά, καθώς οι θεσμοί αποτελούν συνήθως πρόσχημα για την εξυπηρέτηση αναγκών ή συμφερόντων. Συνεπώς, δεν έχει τόσο σημασία τι «λέει» ένας θεσμός όσο ποιες δημοκρατικές ανάγκες υπηρετεί. Στην περίπτωση του δημοψηφίσματος, δεν τίθενται άλλες προϋποθέσεις από την ύπαρξη «κρίσιμων εθνικών θεμάτων» -διατύπωση τόσο γενικόλογη και ανέλεγκτη που ουσιαστικά χωρά τα πάντα, όπως γνωρίζουμε και από τη χρήση που της έχει επιφυλαχθεί ως λόγου πρόωρων εκλογών. Αυτό που ειπώθηκε από ορισμένους, ότι δημοψήφισμα για δημοσιονομικά θέματα δεν επιτρέπεται, είναι λανθασμένο, αφού η απαγόρευση αφορά μόνο «ψηφισμένα νομοσχέδια» με τέτοιο χαρακτήρα. Αν όμως το γράμμα του Συντάγματος δεν αποκλείει δημοψήφισμα σαν αυτό που συζητάμε, η γνώμη μου είναι ότι δεν συνάδει με το πνεύμα του θεσμού.

 


-          Πού το στηρίζετε αυτό; Ποιες θα ήταν οι πολιτικές επιπτώσεις ενός τέτοιου δημοψηφίσματος;

Αρκεί να σκεφτούμε τι επιδιώκεται. Ο Πρόεδρος του ΣΕΒ μίλησε για «συναίνεση εθνικής πνοής» και για «απόφαση σχετικά με την ακολουθητέα πορεία». Όμως το δημοψήφισμα δεν είναι ούτε μέθοδος δημιουργίας συναίνεσης (το αντίθετο: ο λαός διχάζεται γύρω από ένα «ναι» ή ένα «όχι»), ούτε τρόπος χάραξης γενικής πορείας (αυτό είναι δουλειά της Κυβέρνησης). Πόσο μάλλον στη συγκεκριμένη περίπτωση, που τα ζητήματα είναι εξαιρετικά περίπλοκα, τεχνικά και εκτείνονται σε μεγάλη γκάμα πεδίων. Στην Ελλάδα θυμόμαστε το δημοψήφισμα μόνο στα λόγια (γι’ αυτό δεν έχει διενεργηθεί ποτέ) και μόνο μπροστά σε αδιέξοδα (ακυρώνοντας έτσι τη δημοκρατική του φύση). Φοβούμαι πως για μια ακόμα φορά συγχέουμε τη συμμετοχή με τη λήψη των πολιτικών αποφάσεων από τα αρμόδια όργανα και τις δημοκρατικές διαδικασίες με την ανάληψη ευθύνης.


-          Αν υποτεθεί ότι αποφασιζόταν ένα τέτοιο δημοψήφισμα, τι μορφή θα μπορούσε να πάρει;

Το ερώτημα θα έπρεπε να είναι ευθύ, κατανοητό, διλημματικό και απρόσωπα διατυπωμένο. Του τύπου: «Παραμένουμε ή αποχωρούμε από την Ευρωζώνη», «Συνεχίζουμε ή εγκαταλείπουμε το Μνημόνιο» (άλλο πώς θα εξηγούσαμε στους εταίρους μας ότι θέσαμε σε αμφισβήτηση θέματα που δεν αφορούν μόνο εμάς). Μη αποδεκτές είναι περιφραστικές διατυπώσεις που ενέχουν εντολή ή κατεύθυνση και «χρωματίζουν» το ζήτημα την ίδια στιγμή που το θέτουν: «σωτηρία ή χρεοκοπία» (ακόμα χειρότερα «σωτηρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή χρεοκοπία και δραχμή»), «εξαλείφουμε τις παθογένειες και προχωρούμε ή μένουμε στάσιμοι και χανόμαστε». Δυστυχώς ακόμα και τέτοιες εκδοχές ακούω να συζητούνται, επιτείνοντας  τη σύγχυση.

 

Βιογραφικό

  • Βιογραφικό

    Γεννήθηκα το 1962 στην Αθήνα, από πατέρα δικαστή (τρίτη γενιά νομικών στην οικογένεια και μάλλον τελευταία) και μητέρα αρχαιολόγο, με πελοποννησιακή, εξ αμφοτέρων, καταγωγή.

    Περισσότερα...