Το «στον τοίχο» υποδεικνύει την πιθανότητα εκτροχιασμού της Ευρώπης. Ένα ακραίο αλλά όχι απίθανο, υπό τις σημερινές συνθήκες, σενάριο θα έβλεπε την Ευρώπη να μην μπορεί να αποτρέψει τη χρεοκοπία μιας χώρας της Ευρωζώνης, άρα την απειλή για όλο το ευρώ να μετατρέπεται σε πλήγμα κατά της αξιοπιστίας, ίσως και της ίδιας της ύπαρξής του, και να αντιμετωπίζει αυτή την οπισθοχώρηση διαρκώς αμυνόμενη και διαρκώς συρρικνούμενη: υπερίσχυση των εθνικών σε βάρος των ενωσιακών αντανακλαστικών, πολιτική από-νομιμοποίηση των ενωσιακών οργάνων και ιδίως του άμεσα σχετιζόμενου με τη δημοκρατική εκπροσώπηση, δηλαδή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενίσχυση των κεντρόφυγων τάσεων μέσα στο συμβούλιο, εγκατάλειψη όλων των στοιχείων κυριαρχίας (κοινές πολιτικές, εξωτερική πολιτική, άμυνα). Η κρίση, σε αυτή την περίπτωση, θα έχει λειτουργήσει ως επιταχυντής εγγενών δυσλειτουργιών ή ιδιοτυπιών, που δεν κατορθώθηκε να υπερπηδηθούν μέσω αλμάτων ουσίας. Δεν θα πρόκειται για το τέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά για την ήττα του πολιτικού σχεδίου μιας Ευρώπης των λαών που ιστορικά, αλλά ατελώς, επωμίστηκαν κάποιες φωτισμένες προσωπικότητες που δεν βρήκαν διαδόχους και τα σοσιαλιστικά κόμματα που έχασαν στην πορεία τον εαυτό τους.
Η μόνη ρεαλιστική ενσάρκωση των απομεινάντων ψηγμάτων της ομοσπονδιακής ιδέας μπορεί να έρθει σήμερα μέσα από το βάθεμα και πλάτεμα της λεγόμενης «οικονομικής διακυβέρνησης». Στο σενάριο αυτό, το πιο δύσκολο στην υλοποίηση αλλά και το μόνο με το οποίο θα έχουμε κίνηση προς τα μπροστά, η κρίση λειτουργεί ως ξυπνητήρι κρυμμένων δυνάμεων. Η Ελλάδα, και στη συνέχεια η Ιρλανδία και η Πορτογαλία, βοηθιούνται όχι μόνο με δανεικά αλλά και με το ξεκίνημα αναπτυξιακών σχεδίων στα οποία προνομιακά συμμετέχουν, το ευρω-ομόλογο γίνεται πραγματικότητα και χρησιμοποιείται ευρέως, οι τακτικές συναντήσεις των Υπουργών Οικονομικών των χωρών της Ευρωζώνης (με ή χωρίς έναν Υπουργό Οικονομικών της ίδιας της Ευρωζώνης, όπως όψιμα αλλά χρήσιμα πρότεινε ο φίλος μας κύριος Τρισέ) αρχίζουν να παράγουν κοινή πολιτική, ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός δεν αυξάνεται τόσο όσο γίνεται πιο ευέλικτος και ευφάνταστος, η ανάπτυξη σκάει μύτη και βοηθάει στο ηθικό και στην επέκταση των ορίων της τόλμης, οι εκλογές στη Γερμανία και τη Γαλλία διώχνουν από την εξουσία το αταίριαστο ζευγάρι της Ντοβίλ και φέρνουν στη θέση τους πολιτικούς με ευρύτερους ορίζοντες, οι οποίοι με τη σειρά τους παρασαίρνουν προς τα εμπρός μια νέα γενιά Ευρωπαίων πολιτικών… Το δικαίωμα στο όνειρο είναι αναφαίρετο. Για να μην το εκμηδενίσει, όμως, η πραγματικότητα απαιτείται, σήμερα που μιλάμε, τα διστακτικά αλλά κρίσιμα πρώτα βήματα προς την κατεύθυνση μιας κοινής, αλληλέγγυας και αναπτυξιακά προσανατολισμένης οικονομικής πολιτικής όχι μόνο να μην αναιρεθούν αλλά να ακολουθηθούν και από άλλα τολμηρότερα. Το ελληνικό καμίνι επιβάλει πειραματισμούς, μέσα από τους οποίους μπορεί να γεννηθεί η ελπίδα που ακόμη ψάχνουμε.
Social Media