Πρωταρχικό είναι το ζήτημα της ουσιαστικής πολιτικής νομιμοποίησης. Η ψήφος του Κοινοβουλίου στις 10 Φεβρουαρίου –με 488 θετικές ψήφους, έναντι 382, που είχε συγκεντρώσει, τον περασμένο Σεπτέμβριο, ο Μπαρόζο- είναι καθαρή όσον αφορά την τυπική επικύρωση, αλλά, όπως ειπώθηκε, διόλου ενθουσιώδης και σχεδόν υπό όρους. Είναι εμφανές ότι και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη περιμένουν δύο κατ’ελάχιστον πράγματα: διαφοροποίηση από τον τρόπο λειτουργίας της Επιτροπής «Μπαρόζο 1» και πολιτικές πρωτοβουλίες στα κρίσιμα μέτωπα –οικονομία, συνοχή της Ένωσης, πλησίασμα στους πολίτες. Η επίθεση κατά του ευρώ, η δοκιμασία των αντοχών και της αλληλεγγύης εντός της ευρωζώνης, η ανάγκη διαμόρφωσης μιας άλλης μορφής οικονομικής διακυβέρνησης ήρθαν πολύ γρήγορα και απειλητικά, μπορούν ωστόσο να εξελιχθούν σε ευκαιρίες πολιτικής αναβάπτισης. Η διατήρηση κρίσιμου ρόλου στη διεθνή αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και η ανάληψη πρωτοβουλιών για το ξεπέρασμα της στασιμότητας που δημιούργησε η Διάσκεψη της Κοπεγχάγης θα αποτελέσουν σύντομα μια δεύτερη δοκιμασία/ευκαιρία. Η αντικατάσταση της αποτυχούσας «στρατηγικής της Λισαβόνας» με ένα αξιόπιστο αναπτυξιακό σχέδιο είναι το κρίσιμο μεσοπρόθεσμο στοίχημα. Η δημιουργία υποδομών και στρατηγικής για την αναβάθμιση του διεθνούς ρόλου της Ένωσης –που αδυνατεί, αυτή τη στιγμή, να παίξει ακόμα και το ρόλο του τρίτου πόλου- θα πάρει πιθανώς περισσότερο χρόνο.
Η δεύτερη πρόκληση έχει να κάνει με το ξεκαθάρισμα των θεσμικών ρόλων. Ήδη αποδεικνύεται αυτό που αρκετοί μελετητές των ευρωπαϊκών πραγμάτων είχαμε διαπιστώσει όταν συζητιόταν το θεσμικό σχήμα της Συνθήκης της Λισαβόνας, ότι δηλαδή, παρά τις αναμφισβήτητες προόδους σε πολλά θέματα, γεννάται ζήτημα επικάλυψης αρμοδιοτήτων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται: αδιαφάνεια, εσωτερικές έριδες, προβλήματα στη λήψη αποφάσεων, πολιτική αποδυνάμωση. Πρόεδρος Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Πρόεδρος Επιτροπής, επικεφαλής προεδρεύουσας χώρας, όσον αφορά την ηγεσία και την εκπροσώπηση της Ένωσης, Πρόεδρος Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και Ύπατος Εκπρόσωπος, όσον αφορά την εξωτερική και διεθνή δράση, θα πρέπει γρήγορα να βρουν κάτι παραπάνω από ένα απλό modus vivendi, ένα καθαρό και αποτελεσματικό modus operandi. Το πνεύμα της νέας Συνθήκης είναι σαφές: ευρύς συντονιστικός αλλά όχι αποφασιστικός ρόλος του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, μείωση της επιρροής του επικεφαλής της προεδρεύουσας χώρας, πρωτοκαθεδρία του Ύπατου Εκπροσώπου ως προς τα εξωτερικά θέματα. Τα μέχρι στιγμής δείγματα είναι αρκετά ανησυχητικά και άνισα: ο Πρόεδρος δείχνει πολύ μεγαλύτερη συναίσθηση ευθύνης και διάθεση από την Ύπατη Εκπρόσωπο, ενώ την εναλλασσόμενη προεδρία ασκεί μια μεγάλη αλλά, λόγω της δύσκολης θέσης της, υπερβολική παρεμβατική χώρα. Η κατάσταση, όμως είναι τέτοια, που η Ένωση δεν έχει, ούτε εδώ, την πολυτέλεια του χρόνου.
Social Media