Κάπου στη μέση υπάρχει η λογική –και η ανάγκη. Σε στιγμή τριπλής κρίσης –οικονομικής, θεσμικής, ψυχολογικής- η Ευρώπη έχει ανάγκη τόλμης, κίνησης, πρωτοβουλιών, ανοίγματος, αλλά και μέτρου. Η οικονομική καταιγίδα ζητά όχι μόνο άμεση πυρόσβεση –να σωθούν οι τράπεζες, τα χρηματιστήρια και οι οικονομίες των πολιτών- αλλά και αναδάσωση –να αντληθούν τα πολιτικά διδάγματα και να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα ώστε να μην ξαναπάθουμε τα ίδια. Τα διδάγματα: ανάγκη ελέγχου των αγορών, επιστροφή των δημοσίων αξιών, τονισμός της κοινωνικής διάστασης της οικονομίας, διεθνής συνεργασία (και όχι μόνο σε περιόδους που δεν μπορούμε να κάνουμε αλλιώς). Τα μέτρα: εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Πώς να περάσεις, χωρίς να δημιουργήσεις τεράστια αναταραχή, από τη διαπίστωση της παθογένειας (στην οποία σχεδόν όλοι συμφωνούν) στην εφαρμογή συγκεκριμένων πολιτικών (τις οποίες, σε κάθε χώρα, η κάθε ομάδα συμφερόντων, κόμμα, κυβέρνηση και κοινωνική τάξη αντιλαμβάνεται με τον τρόπο της); Πώς να συμφιλιώσεις (έστω και στο πλαίσιο κάποιου είδους «συνεργασίας») το νεοφιλελευθερισμό με τη σοσιαλδημοκρατία, το αγγλοσαξονικό με το «ηπειρωτικό» μοντέλο, τη σχέση κράτους-κοινωνίας, αλλά και κοινωνίας των πολιτών-πολιτικής, στις σκανδιναβικές χώρες και στο Νότο της Ευρώπης; Ένα είναι βέβαιο: πρέπει να συζητήσεις και να αγωνισθείς. Αλλά και πρέπει ο αγώνας σου να έχει στόχο και να διαθέτει μέσα. Και οφείλεις να έχεις συνείδηση ότι στην πολιτική, ιδίως στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν υπάρχει περίπτωση ολοκληρωτικής νίκης, καραδοκεί όμως σε κάθε βήμα ο πειρασμός της πλήρους αδράνειας.
Ο ενδιάμεσος –διόλου αναγκαστικά μεσαίος- τρόπος να κάνεις την Ευρώπη να προχωρήσει, περνά, πιστεύω, μέσα από την επίγνωση των προβλημάτων αλλά και τη διάθεση υπέρβασής τους. Απαιτεί τη συνδιαλλαγή, ακόμα και συμβιβασμούς, αλλά αποκρούει την κατάληξη στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή. Καταλήγει στο ρεαλισμό, αλλά δεν μπορεί να μη στηρίζεται σε ιδέες –νέες ιδέες. Εμπνέεται, πάνω απ’ όλα, από τη διάθεση μοιράσματος της ευρωπαϊκής εμπειρίας, των ευρωπαϊκών προβλημάτων, διλημμάτων και προοπτικών με τους λαούς της Ευρώπης. Κάτι σαν ένα new deal, που θα’ λεγε και ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ. Ένας Πρόεδρος και ένα κόμμα που πια έχουν καθήκον, αλλά και τη δυνατότητα, να παίξουν ρόλο σε αυτές τις έξω από τα σύνορά μας αλλά στο κέντρο του ορίζοντά μας εξελίξεις.
Social Media