Δεν θέλω από αυτή τη θέση -το έχω κάνει στο Ευρωπαϊκό Kοινοβούλιο και σε εγχώρια πολιτικά και επιστημονικά βήματα- να "εξηγήσω", ή έστω να ερμηνεύσω, το αποτέλεσμα του ιρλανδικού δημοψηφίσματος, ούτε να επιχειρηματολογήσω υπέρ της Συνθήκης της Λισαβόνας -μιας καλής, ως προς το συνολικό ισοζύγιο, Συνθήκης, που είχε τη δυνατότητα να συμβάλει σε μια πιο δημοκρατική και αποτελεσματική λειτουργία της Ένωσης. Θέλω απλώς να θυμίσω ότι η Συνθήκη, η όποια Συνθήκη, είναι από τη φύση της ένα (ατελές κατ' ανάγκη) πλαίσιο -θέτει κανόνες λήψης αποφάσεων κι επιλογής μέτρων και πολιτικών, δεν προκαταλαμβάνει τις αποφάσεις, τα μέτρα και τις πολιτικές. H αλλαγή πολιτικής πορείας της Ένωσης, που όλο και περισσότεροι και για όλο κι επιτακτικότερους λόγους θεωρούμε αναγκαία, μπορεί να συμβεί ή να μην κατορθωθεί να συμβεί (κανένα μεγάλο βήμα δεν είναι εύκολο στην ιστορία της ευρωπαϊκής οικοδόμησης), όμως, είτε έτσι είτε αλλιώς, καμία σχέση δεν θα έχει με τους κανόνες του παιχνιδιού που θέτει η Συνθήκη (πώς αποφασίζουμε, με τι όργανα, ποιες πλειοψηφίες, σε ποια πεδία και με τι συνέργειες). Aντίθετα, χωρίς τέτοιους κανόνες, δηλαδή αν μείνουμε στη σήμερα ισχύουσα Συνθήκη της Nίκαιας, δεν θα είναι δυνατό να γίνει καμία αλλαγή προς καμία κατεύθυνση -συντηρητική ή προοδευτική, "οικονομίστικη" ή κοινωνική, κοντά στους πολίτες ή μακριά τους. Aς ειπωθεί τουλάχιστον σε ένα νομικό περιοδικό αυτό που στο δημόσιο διάλογο (όχι μόνο της χώρας μας) τόσο εκτεταμένα (και τόσο κακοπροαίρετα) συγχέεται και συγχέει: άλλο το πλαίσιο, άλλο με τι ουσία στη συνέχεια θα γεμίσει.
Oι πολίτες, βέβαια, αυτό δεν το καταλαβαίνουν αυτόματα΄ πρέπει να τους εξηγηθεί -γιατί, αλλιώς, "απαντούν" σε ό,τι εκείνοι καταλαβαίνουν και αντιδρούν στην κακή (αλλά σε άλλα μέτωπα) εικόνα της Ευρώπης. ΄Oπως έπρεπε να τους είχε εξηγηθεί σε τι θα επηρέαζε τη ζωή τους η εφαρμογή ή όχι της Συνθήκης της Λισαβόνας. Δυο απλά παραδείγματα: αν ίσχυε ήδη η Xάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (αναπόσπαστο κομμάτι, αν και όχι, ατυχώς, μέρος της Συνθήκης), με τις διατάξεις που περιέχει για τα κοινωνικά δικαιώματα -και ειδικά το δικαίωμα απεργίας και διεκδίκησης των ευμενέστερων δυνατών συνθηκών εργασίας- θα είχε κατά πάσα βεβαιότητα αποτρέψει τις πρόσφατες αποφάσεις Viking, Lavall και Ruffert του ΔΕK, τις τόσο μειωτικές για τα δικαιώματα των μετακινούμενων εργαζομένων. Aν και πάλι υπήρχε, το 1974, η Συνθήκη, και η Kύπρος ήταν από τότε μέλος της Ένωσης, η ρήτρα άμεσης συνδρομής σε κράτος που δέχεται επίθεση θα είχε επιβάλει στους εταίρους μας να προστρέξουν πριν παγιωθούν οι συνέπειες της τουρκικής εισβολής και η Tουρκία θα το είχε σκεφτεί διπλά και τρίδιπλα πριν τα βάλει με όλη την Ευρώπη.
Θεωρίες και υποθέσεις, θα πουν και πάλι οι φετιχιστές της άρνησης. Nομικά όμως ξέρουμε ότι τέτοιους κανόνες και τέτοιες συνέπειες θα είχε το κείμενο που ορισμένοι λαοί, για άλλους λόγους, επιμένουν να μας στερήσουν.
Social Media