“Ευρώπη στη ζωή μας” Mάρτιος 2010
Όπως συμβαίνει με κάθε κύμα θεσμικής μεταρρύθμισης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έτσι και με τη θέση σε εφαρμογή, από την 1η Δεκεμβρίου 2009, των νέων Συνθηκών (όπως τροποποιήθηκαν με τη λεγόμενη «Συνθήκη της Λισαβόνας»), ο μεγάλος κερδισμένος είναι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το πιο δημοκρατικό όργανο αποκτά σταδιακά και τα μέσα της ισχύος του.
“Ευρώπη στη ζωή μας” Φεβρουάριος 2010
Ψηφίστηκε, λοιπόν, κι έπιασε δουλειά η Επιτροπή «Μπαρόζο 2». Το κλίμα, που θα μπορούσε να είναι πανηγυρικό, λόγω της θέσης σε εφαρμογή της Συνθήκης της Λισαβόνας και της για πρώτη φορά έγκρισης της Επιτροπής από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ήταν το εντελώς αντίθετο: παγωμένο. Υπεύθυνη κατά βάση η οικονομική κρίση, η επίθεση που δέχεται το ευρώ –και όχι μόνο η Ελλάδα-, η αποτυχία της Κοπεγχάγης, η διαφαινόμενη περιθωριοποίηση της Ευρώπης στη διεθνή σκηνή, το πολύ μουδιασμένο ξεκίνημα των νέων οργάνων -του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Ύπατου Εκπροσώπου για την Εξωτερική Πολιτική. Συνέβαλλαν επίσης οι αδυναμίες του νέου «κολλεγίου» –που αντικατοπτρίζονται αλλά δεν εξαντλούνται στα πικρόχολα σχόλια που ακούστηκαν για τις επιδόσεις των περισσότερων Επιτρόπων ενώπιον των κοινοβουλευτικών Επιτροπών. Κυρίως όμως τρομάζει το μέγεθος των προκλήσεων με το οποίο η Επιτροπή θα βρεθεί αμέσως αντιμέτωπη. Στέκομαι στις κατά τη γνώμη μου κρισιμότερες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η έξοδος από την κρίση
ΤΑ ΝΕΑ 2/02/2010
Με την όψιμη αποκάλυψη του βάθους του δημοσιονομικού και εν γένει οικονομικού προβλήματος της Ελλάδας, όλοι γνωρίζουμε πλέον ότι, αν η πολιτική τάξη δεν δράσει εντελώς διαφορετικά από ό,τι μας έχει συνηθίσει, η χώρα θα οδηγηθεί σε ανεπίστρεπτη –και όχι μόνο οικονομική- παρακμή. Είναι ασφαλώς άδικο που αυτή την κατάσταση καλείται να αντιμετωπίσει, υπό ασφυκτικούς μάλιστα όρους, μια κυβέρνηση νέα και αμέτοχη στην πέρα από κάθε λογική διόγκωση των προβλημάτων. Αυτός είναι όμως ο νόμος της πολιτικής. Κι είναι ένας νόμος που μπορεί να λειτουργήσει θετικά: γιατί αυτή η κυβέρνηση, σε αντίθεση με την προκάτοχό της, έχει σωστούς προσανατολισμούς. Το ζήτημα είναι η στάση να μετατραπεί χωρίς την παραμικρή καθυστέρηση σε δράση.
Περιοδικό «Διεθνής & Ευρωπαϊκή πολιτική», Τεύχος 10
Οι ευρωεκλογές του 2009 πέρασαν -όπως πέρασαν: με πολύ μεγάλη αποχή, φόβο μπροστά κρίση, λίγη συζήτηση για την Ευρώπη, νίκη της κεντροδεξιάς-, η Συνθήκη της Λισαβόνας έρχεται -όσο έρχεται: με το δεύτερο ιρλανδικό δημοψήφισμα τον Οκτώβριο και τρεις ακόμα χώρες να μην έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία επικύρωσης (στην Πολωνία και την Τσεχία επιφυλάσσονται οι ίδιοι οι Πρόεδροι, στη Γερμανία, μετά την πρόσφατη απόφαση του Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου[1], απαιτούνται κάποιες νομοθετικές αλλαγές πριν από την προεδρική υπογραφή). Εν τω μεταξύ η νέα θητεία των κοινοτικών οργάνων άρχισε -υπό το θεσμικό σχήμα της Συνθήκης της Νίκαιας και με την πιθανότητα -γρήγορης αλλά όχι αυτόματης- μετάβασης στο σχήμα της Λισαβόνας. Η προσπάθεια να δούμε σήμερα ποιο θα είναι αυτό το νέο σχήμα, ειδικά όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ των τριών βασικών πολιτικών οργάνων της Ένωσης, δεν αποτελεί άσκηση επιστημονικής φαντασίας: η Λισαβόνα είναι πολύ κοντά, ακόμα όμως και αν δεν τεθεί σε εφαρμογή, το πνεύμα της έχει ήδη εμποτίσει -και θα επηρεάσει- τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Η μετάβαση, εξάλλου, θα είναι τόσο απότομη μέσα στο χρόνο, που τώρα είναι η στιγμή να σταθούμε στις νομικές και πολιτικές επιπτώσεις της.
Μετά από 10 χρόνια ταλαιπωρίας στη γέννα, να που επιτέλους είδε το (νομικό) φως η Συνθήκη της Λισαβόνας, ή αλλιώς «Μεταρρυθμιστική Συνθήκη», ή αλλιώς «το μικρό και περίπλοκο αδελφάκι της Συνταγματικής Συνθήκης» (την οποία Συνταγματική Συνθήκη, όπως άλλωστε, σε μια πρώτη φάση, και τη Μεταρρυθμιστική, κάποιοι λαοί απέρριψαν και κάποιοι άλλοι δέχτηκαν, ενώ οι περισσότεροι αδιαφόρησαν). Τι σημαίνει άραγε για την Ευρωπαϊκή Ένωση και για τη ζωή των πολιτών της η δύσκολη αυτή γέννα; Όχι βέβαια ότι θα λυθούν τα προβλήματα της και, ιδίως, τα προβλήματα μας. Αλλά ότι υπάρχει η πιθανότητα η Ένωση να λειτουργήσει πιο πολιτικά και δημοκρατικά (η Χάρτα των Δικαιωμάτων είναι το μεγαλύτερο κέρδος της Συνθήκης), αν βεβαίως το θελήσουν οι πολιτικοί της και κάποια στιγμή μπουν στη συζήτηση και οι λαοί της. Πολλά «αν». Αλλά και πάλι καλύτερα από τη βεβαιότητα της ακινησίας.
“Ευρωζωή” on line magazine, Νοέμβριος 2009
Η οριστικοποίηση της θέσης σε εφαρμογή της Συνθήκης της Λισαβόνας πληρώθηκε με ένα φανερό και δυο κρυφά τιμήματα. Το φανερό ήταν η εξαίρεση και της Τσεχίας –μετά τη Βρετανία και την Πολωνία- από το πεδίο της Χάρτας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, ως «παραχώρηση» στις εντελώς αστοιχείωτες φοβίες του Προέδρου Κλάους περί αναδρομικής διεκδίκησης τσεχικών εδαφών –από άλλες χώρες της ΄Ενωσης! με βάση τη Χάρτα! Ο πολλαπλασιασμός των εξαιρέσεων από ένα κείμενο τόσο μεγάλης συμβολικής και νομικής αξίας δεν είναι ασφαλώς ευχάριστη εξέλιξη, όμως έχω την αίσθηση ότι τελικά χαμένες θα είναι οι χώρες που μένουν εκτός και όχι η πρόοδος της Ένωσης. Πιο υπόγεια, αλλά και δυνάμει πιο επικίνδυνα, είναι τα δύο κρυφά τιμήματα. Πρώτον, η πρόκληση ερμηνείας της Συνθήκης, υπό το φως της σχετικής απόφασης του γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου, ως δήθεν ενισχυτικής της «εθνικής κυριαρχίας» των χωρών σε αντιπαραβολή με το «κοινοτικό συμφέρον» -θέμα που απαιτεί ειδικό νομικό άρθρο και άρα δεν θα επιχειρηθεί εδώ. Και δεύτερον, η επ’ ευκαιρία της επικύρωσης της Συνθήκης επισημοποίηση της νέας στάσης της Μεγάλης Βρετανίας, σε περίπτωση βέβαια (που είναι όμως πιθανότερη από πιθανή) προσεχούς ανάρρησης στην εξουσία των Συντηρητικών του κυρίου Κάμερον.
Social Media